VALKENBURG - 'Hij is zelf die school in gelopen om kinderen te zoeken en heeft eigenlijk zijn hele leven gevonden dat hij had moeten sterven in plaats van alle jongens.' Dies Griffioen vertelt over een gymleraar die de vliegtuigramp van 1946 in Apeldoorn overleefde. Een ramp die gebeurde omdat de piloot niet naar vliegveld Valkenburg vloog, zoals de bedoeling was, maar ervoor koos om naar Apeldoorn te vliegen om zijn moeder te imponeren.
Op 7 oktober 1946, deze week tachtig jaar geleden, vloog een beginnend piloot met een militair vliegtuig over Apeldoorn heen. Hij was uitgekozen om naar Nederlands-Indië te vliegen, maar moest daarvoor nog een proefvlucht maken.
De bedoeling was om dat te doen in de buurt van het vliegveld Valkenburg. Maar de piloot besloot naar Apeldoorn te vliegen, specifiek naar de toenmalige Christelijke HBS, het huidige Christelijke Lyceum. Hij zou zijn moeder willen imponeren, die daar in de buurt woonde.
Maar het ging fout. De piloot raakte met een vleugel de schoorsteen van de school, waardoor de brandstoftank loskwam en door het dak van de gymzaal naar beneden kwam.
Op dat moment waren 27 leerlingen aan het sporten in de zaal. De benzine van het vliegtuig vatte vlam en 22 leerlingen kwamen om het leven.
Ook de piloot overleefde de ramp niet. Zijn moeder snelde na het ongeluk naar de school. Daar overleed ze aan een hartaanval toen ze hoorde dat haar zoon was omgekomen.
De ramp maakte een enorme indruk op de inwoners van Apeldoorn. Dat weet Dies Griffioen maar al te goed. De 80-jarige vrouw was op het moment van de ramp net geboren. 'Iedereen in Apeldoorn heeft op een gegeven moment dat vliegtuig gehoord. Het is wel drie keer over de HBS gevlogen voordat het neerstortte.'
Haar oma kreeg te horen dat haar zoon, Griffioens oom Willem van Kampen, bij het ongeluk zwaargewond was geraakt. Later kwam hij te overlijden.
Griffioen denkt ook aan de gymleraar, die het moeilijk had na ramp. 'Hij is zelf die school in gelopen om kinderen te zoeken en heeft eigenlijk zijn hele leven gevonden dat hij had moeten sterven in plaats van alle jongens.'
Na het ongeluk werd er niet meer over gesproken, weet Griffioen. 'De kinderen kregen de opdracht om te zwijgen over de ramp. Onderling praatten ze natuurlijk een beetje, maar het mocht niet. Het moest worden stilgezwegen. Na de oorlog was er zo veel leed, dat de strategie van de ggz was: stilzwijgen.'
Veertig jaar na de ramp werd de eerste herdenking gehouden. In 2016 gebeurde dat voor het laatst. En afgelopen week opnieuw. 'Ik dacht eerst: ik wil dit niet meer', zegt Griffioen.
'Maar dan kruipt die hele angst van vroeger weer terug. Zoals bij ons thuis, dat het ongeluk niet werd verwerkt. Dat wil zeggen dat je continu een soort gigantisch verdriet hebt', legt ze uit. 'Dat is alsof er een vliesje wordt weggehaald van de wond en dat komt dan helemaal weer boven.'
Griffioen stond deze week stil bij de jongens die om het leven zijn gekomen, maar ook bij het grote verdriet van de nabestaanden. 'Het is ook een soort herdenken en erkennen van het verdriet.'
Source: Omroep West Den Haag