De goedkoopste Framework Laptop is voor mensen die hun laptop eenvoudig willen kunnen repareren en upgraden. Dit 12"-model is stevig gebouwd, met een afwerking van thermoplastisch polyurethaan (tpu) en stevige scharnieren. Die behuizing is verkrijgbaar in vrolijke kleurtjes en het touchscreen ondersteunt een stylus, wat de laptop veelzijdig maakt. Een powerhouse is het echter niet, want hij heeft een instapprocessor die nauwelijks sneller is dan die van de vorige generatie. Daarnaast is het scherm ook een tegenvaller, want het kan niet alle sRGB-kleuren weergeven en heeft bovendien matige kijkhoeken. Het pennetje kun je dus het best alleen voor notities gebruiken.
Prijs bij publicatie: € 1.589,-
Bekijk product
Framework bracht in 2022 zijn eerste laptop uit. Het 13"-model was de eerste en later kwam er een groter, krachtiger 16"-model. De eerste convertible was de Framework Laptop 12, waarvan onlangs de tweede generatie uitkwam. Hoe bevalt de tweede generatie van de laptop die volgens Framework zelf 'de repareerbaarste tot nu toe' is?
Voordat ik in de laptop duik om te kijken of Frameworks claim een beetje klopt, werp ik eerst een blik op de buitenkant. Als eerste vallen de ontzettend brede schermranden op. Die zorgen ervoor dat hij lijkt op een laptop van tien jaar geleden. Daar is een reden voor: het is een convertible. Als je hem als tablet wilt vasthouden is zo'n rand handig, want anders raak je onbedoeld het touchscreen aan.
De behuizing heeft ook een gezellig kleurtje. Framework stuurde ons de lavendelkleurige uitvoering, maar er zijn nog meer en nog fellere kleuren te krijgen. Uiteraard kun je hem helemaal samenstellen met de kleuren zoals jij ze wilt. De modulariteit die we van Framework kennen, is ook bij dit model gebleven. Je kunt modules in de vier USB-poorten schuiven. De bovenste twee zijn Thunderbolt 4-aansluitingen; de andere twee zijn USB 3.2-poorten op 10Gbit/s.
De hele behuizing is gemaakt van plastic met een enigszins grove structuur. Er zit een laag schokabsorberend tpu-plastic omheen. En met de dikke randen heeft de laptop wel wat weg van de rugged laptops. Het scharnier voelt ook erg stevig aan en het scherm klapt naar beide kanten en wiebelt niet. Framework beweert ook dat het de laptop aan een heleboel droptests heeft onderworpen, maar geeft geen garanties.
Nieuw aan de tweede generatie van deze laptop is de vingerafdrukscanner, die in de aan-uitknop is verwerkt. Er is ook een nieuw toetsenbord met achtergrondverlichting beschikbaar. Die ontbrak bij de eerste generatie. Dat waren volgens Framework de twee belangrijkste kritiekpunten. De vingerafdrukscanner werkt zonder problemen onder Windows 11 en Fedora 44.
Helaas zat in onze testlaptop nog het toetsenbord van de eerste generatie, zonder achtergrondverlichting dus. Het touchpad is in dezelfde kleur als de achterkant van het scherm en heeft een prettig glad oppervlak. Het is geen haptisch touchpad, zoals de Framework 13 Pro wel heeft.
Net als bij de Framework 13 kun je de microfoon en de webcam uitschakelen met schuifjes boven in het scherm. De camera heeft een resolutie van 1920x1080 pixels, wat prima is voor videogesprekken. De speakers zijn helaas minder goed: ook op de hoogste instelling produceren ze weinig volume.
Framework richt zich op eenvoudig upgraden en repareren. Bij dit model is dat nog iets beter geregeld dan bij andere Framework-laptops. Je merkt dat Framework zich blijft ontwikkelen. Het moederbord zit nu bijvoorbeeld vast met bredere boutjes, die minder snel afbreken. Dat ging bij onze Framework 13 van de eerste generatie eens mis.
De accu zit niet meer met een plastic schuifconnector vast. De contacten vallen gewoon in de stekker op het moederbord. Het toetsenbord maakt via pogopins verbinding met het moederbord, niet meer via een flatcable. Daardoor beschadig je de laptop niet onbedoeld tijdens een reparatie.
Bij de Framework 12 moet je er rekening mee houden dat de ssd niet langer dan 30mm mag zijn. Dit formaat is zeldzamer dan de gebruikelijke lengte van 80mm voor ssd's. De keuze daarvoor ligt voor de hand, want er is weinig ruimte in de behuizing en een 80mm-ssd had gewoonweg niet gepast.
Een belangrijke overweging bij aankoop van een laptop is voor veel mensen de prijs. Bij Framework-laptops ligt dat iets genuanceerder dan bij de meeste andere modellen. Hierbij kun je onderdelen makkelijk bestellen en vervangen als ze defect zijn, of upgraden als je hardware niet meer toereikend is. Met andere woorden: een kapot beeldscherm hoeft niet te betekenen dat je een volledige nieuwe laptop moet aanschaffen. Als je die redenatie volgt, mag een Framework wat meer kosten dan een gewone laptop.
Aan de andere kant heeft Framework als kleine fabrikant veel last van stijgende hardwareprijzen door de AI-boom. De goedkoopste (voorgeconfigureerde) versie van de Framework 12 kost daarom 789 euro. Dan heb je 8GB geheugen, 512GB opslag en een Core 3 304-processor. De versie met Core 5 en 16GB geheugen kost 1200 euro en die met Core 7 en 32GB geheugen komt op 1559 euro uit. Voor de duidelijkheid: dit zijn instapprocessors. Deze Core 3- en Core 5-processors zitten in laptops van rond de 600 euro. Daarnaast zit er voor dat geld nog geen besturingssysteem op de laptop. Dat is geen probleem als je Linux installeert, maar als je Windows wilt draaien, komen de kosten voor een licentie er nog eens bovenop.
Source: Tweakers.net