GOUDA - Om zijn droom waar te maken, kocht kunstenaar Reinier Horjus een monumentaal pand aan de Oosthaven in Gouda. Hij wilde erin wonen en er tegelijkertijd zijn kunst tentoonstellen. Zo ver kwam het nooit. Twee jaar geleden overleed hij.
Het pand ligt aan de Donkere Sluis en kent een lange geschiedenis. 'Na de stadsbrand van 1438 is het opnieuw opgebouwd en daarna is het bijna 600 jaar bewoond geweest', vertelt vriend Wilco de Keijzer. Aan de achterkant grenst het gemeentelijke monument aan de museumtuin van Museum Gouda.
Volgens Wilco leefde zijn vriend 'onder erbarmelijke omstandigheden' in het pand. Op de begane grond hielden twee stempels de balken in de lucht, boven zijn slaapplaats ontstond langzaam een groot gat en een achterdeur was er überhaupt niet.
Het leven van Reinier kende veel verdriet. Hij groeide op in een streng gereformeerd gezin. 'Zij accepteerden niet dat hij op mannen viel', treurt Wilco. 'Ze hebben hem naar een heropvoedingskamp gestuurd voor genezing, maar dat werkte natuurlijk niet.'
Uiteindelijk brak zijn familie met hem en kwam de kunstenaar in Gouda terecht. De pijn van zijn verstoting verwerkte hij in zijn schilderijen.
'Gelukkig vond hij uiteindelijk zijn grote liefde, daar was hij heel gelukkig mee', gaat Wilco verder. De relatie was van korte duur, omdat zijn nieuwe partner al na twee jaar overleed.
In diezelfde periode stierf ook zijn moeder. 'Reinier kreeg geen uitnodiging voor de begrafenis en stond niet vermeld op de rouwkaart. Die twee dingen maakten hem zo intens verdrietig, dat hij zelf ook ziek werd. Ik denk dat hij stierf aan een gebroken hart.'
Reinier wilde voorkomen dat het pand bij zijn familie terecht zou komen en liet het na aan Wilco. 'Iedereen denkt dan dat ik het zomaar krijg, maar er komt veel verantwoordelijkheid bij kijken. Je betaalt erfbelasting, erft ook een hypotheek en het pand was in hele slechte staat.'
Het kwam goed uit dat Wilco en zijn twee zoons, die ook goed bevriend waren met Reinier, behoorlijk handig zijn. Samen begonnen ze aan een grondige renovatie van het pand.
Wilco: 'Overal waren wandjes voorgezet en plafonds verlaagd. We hebben alles eruit gehaald en troffen daar nog meer onaangename verrassingen.'
De voorgevel is in de Jugendstil-stijl, een kunststroming die rond 1900 populair was. 'Binnen was de staat van het huis ouder, daar hebben we alles terug gerestaureerd naar de late middeleeuwen', zegt de trekker van het restauratieproject.
Uiteindelijk gaat ook Wilco het pand verkopen. Voor zijn zoons is het te groot en splitsen gaat niet. Maar voordat het zover is, wilden ze nog één ding doen. 'We wilden Reinier de erkenning geven die hij nooit heeft gekregen, maar wel heeft verdiend.'
Tijdens de werkzaamheden deden de mannen een opmerkelijke ontdekking. In een oude bedstee vonden ze 46 kunstwerken van Reinier. 'De meesten kenden we helemaal niet.'
Dat bracht hen op een idee. Ze besloten het huis in te richten als galerie, precies zoals Reinier eigenlijk van plan was. 'Als ik hier binnenloop, dan zie ik hem zo naar beneden komen, tussen alle rotzooi door. In zijn werk voel ik hem nog helemaal terug.'
Burgemeester Pieter Verhoeve heeft de expositie geopend. Vol trots kon Wilco het eindresultaat laten zien. Familie van Reinier was er niet, ondanks dat Wilco twee nichten uitnodigde. 'Eentje zei op het laatste moment af en de ander reageerde helemaal niet.'
Nog tot eind volgende week zijn Wilco en zijn zoons dagelijks in de galerie aanwezig. Niet alleen om de kunstwerken te laten zien, maar vooral ook om het verhaal te vertellen van de kunstenaar die tijdens zijn leven zo weinig erkenning kreeg.
Source: Omroep West Den Haag