DEN HAAG - Een groep van veertien jongeren in Den Haag staat paraat om verbindingen te leggen als de stroom en het internet langdurig uitvallen. Het zijn de radioscouts van PI4RS. De radioscouting is niet alleen een hobby, maar ook bedoeld jongeren te interesseren voor techniek. En dat is hard nodig.
Als we binnenkomen in het honk van de jongeren op een industrieterrein in Loosduinen, zijn ze net druk bezig met 3D-printers.
'Kijk, ik heb bijvoorbeeld een paar seinsleutels gemaakt', vertelt Thijmen den Neijsel (14) enthousiast.
'Met zo'n seinsleutel kun je uitzenden in morsecode. We doen echt van alles, antennes bouwen, solderen, andere dingen met techniek.' Maar dat is niet het enige. 'We maken ook radiocontact met andere mensen over de hele wereld', vertelt Alexandra Moerman (19).
Jaimy Luft (26) legt uit dat die kennis en vaardigheden handig zijn als er een ramp gebeurt. 'Wat wij hier doen met communicatie en techniek, kun je gebruiken als de stroom langdurig uitgevallen is. Na een paar uur is iedereens telefoon dan leeg en ook het internet werkt niet meer.'
Deze jongeren weten daar gelukkig wel raad mee. 'Wij kunnen er makkelijk voor zorgen dat er allerlei verbindingen gemaakt kunnen worden, ook voor de autoriteiten. En via allerlei omwegen kunnen we dan ook internet in de lucht houden, via een speciaal netwerk van radiozendamateurs.'
Naast zendamateurs zijn de jongeren ook scouts. Hoe zit dat, want daarbij denk je toch vooral aan kinderen die kampvuren maken en in het bos lopen?
'Er zijn verschillende soorten', legt Alexandra uit. 'Wat jij noemt, is landscouting. Maar er is bijvoorbeeld ook waterscouting, dat is dus met boten. En luchtscouting, met vliegtuigen en drones.'
'En er is zelfs een scouting blaaskapel', zegt Jaimy. Al die 'scoutingtypes' komen bij elkaar op een jamboree, een internationaal kamp voor scouts.
'Wij zijn dit weekend op de jota-joti', vertelt begeleider Ronald de Beer (58). 'Daarbij staan vijf miljoen scouts van over de hele wereld met elkaar in verbinding via radio en internet.'
Ronald gaat verder: 'Onze groep is in Luxemburg, om veertien radiozenders en antennes te bouwen, waarmee wereldwijd contact gelegd kan worden. Doel is zeker 13.000 verbindingen te leggen.'
Vlak voordat de radioscouts naar Luxemburg afreizen, nemen we dus een kijkje in hun honk. Alexandra laat trots de 'shack' zien, de ruimte waar de radioapparatuur staat. Naast veel beeldschermen vind je er ook een microfoon, een aantal koptelefoons, zenders en ontvangers.
Zodra ze aan één van de grote knoppen begint te draaien, zijn er allerlei piepjes en gekraak te horen. Met een paar muisklikken laat Ronald de antenne op het dak, vijftien meter breed en op vijftien meter hoogte, een beetje draaien.
Uit de radio klinkt Engels, met een Frans accent. 'Daarom draaien we de antenne nu richting Frankrijk', legt Alexandra uit. Dan drukt ze op een rode knop en roept de callsign van de scoutingroep in de microfoon.
'Papa India 4 Romeo Sierra', zegt ze geroutineerd.
En zo zit ze ineens te praten met een wildvreemde man ergens in Frankrijk. Het is een kort gesprek, waarin ze wat getallen over onder andere de signaalkwaliteit uitwisselen.
'Daarna stuurt hij ons een QSL kaart en wij eentje aan hem. Dat is een soort ansichtkaart, waarop je roepletters staan en soms meer informatie. Dan kun je dus bewijzen met welke landen je contact hebt gehad.'
Dat klinkt als een soort postzegels sparen, waarbij vooral exotische landen en lastige, verre uithoeken het goed doen?
'Ja, speciale stations zoals op Antarctica of afgelegen eilandjes, die zijn gaaf. We zitten al op 250 landen met onze club, dus we moeten er nog zo'n vijftig.'
Terwijl zij hier in de shack zit, op vrijdagavond, lopen haar vriendinnen waarschijnlijk in het winkelcentrum. 'Ja, dan zit ik hier met een soldeerbout in mijn hand', lacht ze. 'Maar dit is mijn hobby. Er zijn ook steeds meer meisjes die dit doen.'
'Het is toch ook gaaf, verbinding maken met Australië, Nieuw-Zeeland, Japan of China?'
Alexandra is klaar voor calamiteiten, mocht het nodig zijn. 'Als er een ramp gebeurt, hebben wij technische kennis. Hoe je een radio moet aansluiten, hoe je contact kunt leggen.'
'En als er gewonden bij mij in de buurt zijn, kan ik contact opnemen met iemand in de buurt van ziekenhuizen. Ik doe een opleiding medische hulpverlening. Dus daar komen dingen mooi samen, dan kan ik ook goed inschatten wat de situatie is.'
Dan toch maar even een vraag die sommige mensen toch hebben. Is dit alleen voor nerds? Thijmen: 'Je hebt er wel wat kennis van natuurkunde voor nodig. Op school doen we ook dingen die ingewikkeld zijn, maar dat vind ik wel leuk. Hier kan ik de diepte in, dingen maken.'
'Op school vertellen ze alleen de basis, daar moet je ook leren over serieschakelingen. Maar hier kun je ze ook echt maken, je kunt solderen en dat soort dingen toepassen. Dat is mooi', aldus Alexandra.
En ingewikkeld? 'Nee hoor, je kunt het ook aan een kind van acht uitleggen op een simpele manier', zegt Thijmen. En dat lijkt te kloppen, want hun jongste lid is pas zes jaar oud.
Hoe bereik je die jonge kinderen? 'De jeugd wordt niet meer getriggerd door dingen die ze de winkel zien. Vroeger kon je overal zo'n 27MC-bakkie kopen, die stonden overal. Maar dat is er niet meer', zegt Ronald.
Hij verzucht: 'Op technische scholen had je ook een radiozender vaak, dan konden leerlingen binnenlopen als ze interesse hadden. Dat is er ook niet meer.'
Jaimy: 'Maar die kennis is wel nodig. Dat zie je ook aan die hack bij Albert Heijn, of aan Frankrijk waar hackers diepvriezers in supermarkten hebben uitgeschakeld. Steeds minder mensen kiezen voor een opleiding in de techniek, dat is een groot probleem. Daarom willen wij jonge mensen enthousiast maken.'
Bij Thijmen is dat in elk geval gelukt. 'Ja, het gaat ook heel snel die ontwikkelingen, zeker met AI', zegt hij.
Ook Alexandra helpt bij het zoeken naar nieuwe leden. 'Ja, we staan bijvoorbeeld ook bij de Duinenmars. Daar laten we jongeren zien dat radio best wel interessant is.'
Dit weekeinde zijn ze dus in Luxemburg, maar als ze terug zijn blijven ze zeker niet in hun honk zitten. 'Nee, we zijn een rondreizend circus en ondersteunen andere scoutingclubs met radio en communicatie. Dus we dwalen een beetje door Nederland en de rest van Europa', zegt Jaimy.
Dan meldt zich alweer het volgende radiozendamateur die contact zoekt. Alexandra zet gauw haar koptelefoon op. Dit weekeinde zal ze, samen met de andere leden van PI4RS, nog honderden keren dit kunstje herhalen.
Source: Omroep West Den Haag