DEN HAAG - De isolatie van een complex in Den Haag liep voor woningcorporatie Staedion helemaal verkeerd. Bij het isoleren bleek een schadelijk gas vrij te komen dat langzaam de woningen van bewoners binnen sijpelt. De woningcorporatie probeert sinds de eerste metingen alles te doen om de luchtkwaliteit in de woningen te verbeteren, waaronder het importeren van Zwitserse luchtzuiveringsapparaten.
Middenin de renovatie van het wooncomplex aan de Lisztstraat zette Staedion plotseling de werkzaamheden stil. 'In het voorjaar kwam een uitzending van Zembla en gelijktijdig het advies van de GGD met de conclusie: dit is foute boel', zegt Ewout Zwaanswijk, een van de directeuren bij Staedion. 'Toen bleek dat wij het schuim ook gebruikten, stopten we meteen ermee.'
Het gaat om de isolatie met UF-schuim. Dit schuim wordt in de spouwmuren gespoten, waarna het uithardt. Daarbij komt formaldehyde vrij, een schadelijke stof die voor irritatie van de ogen en luchtweg kan zorgen en bij langdurige blootstelling kankerverwekkend kan zijn.
'We zijn onderzoek gaan doen bij de Lisztstraat en bij twee andere wooncomplexen die met UF-schuim zijn geïsoleerd', aldus Zwaanswijk. 'De Lisztstraat sprong eruit omdat de formaldehyde waardes daar veel te hoog waren en daar onlangs UF-schuim was gebruikt.'
De waardes in elf woningen in het complex lagen boven de wettelijke norm, soms zelfs tot ruim drie keer daarboven. Staedion besloot daarna om open kaart te spelen en haar bewoners te informeren over het schuim en het gas.
'We hebben in juli bijna alle geïsoleerde woningen gemeten en de bewoners in augustus daarover geïnformeerd.' Dat betrof 35 van de 39 woningen waar het schuim in is gespoten, de andere bewoners waren op dat moment op vakantie.
Bij de twee andere complexen die zijn onderzocht, was het schuim enkele jaren geleden toegepast en waren geen hoge waardes gemeten.
Hoewel UF-schuim al tientallen jaren wordt gebruikt om te isoleren, heeft de woningcorporatie nog niet eerder gezondheidsklachten gehad. Maar bewoners aan de Lisztstraat klagen nu over benauwdheid, tranende ogen, hoofdpijn en misselijkheid.
Staedion heeft daarom logeerwoningen beschikbaar gesteld voor bewoners om tijdelijk hun huis te verlaten. Van de 39 getroffen woningen zijn zeven mensen op het aanbod ingegaan. Zij zullen nog een periode niet naar huis kunnen.
'Wij vinden dat heel moeilijk in te schatten, maar hun gezondheid staat voorop. Ze moeten daarom rekening houden met een tijdelijk verblijf van drie tot zes maanden en het kan ook langer gaan duren.'
In de tussentijd probeert de woningcorporatie te achterhalen hoe er zoveel gas is gemeten in een aantal woningen. Er zit namelijk niet een duidelijke lijn in: in sommige woningen worden hele hoge waardes gemeten, terwijl het in andere woningen ruim onder de wettelijke grens ligt.
'Het is een best wel raar gebouw', zegt Zwaanswijk daarover. 'Het is een beetje hoekig en de gevel verspringt. Er zijn verschillende meetwaarden in de woningen gemeten. Soms verschilt het ook per kamer, dat er dan hoge waardes in de slaapkamer zijn en in de woonkamer weer niet.'
De directeur denkt dat het verschil van waardes vooral te maken heeft met de dikte van de spouwmuren. 'De ruimte tussen de buiten- en de binnenmuren verschilt flink. Op sommige plekken is die heel klein en op andere plekken weer wat breder.'
Maar of dat de doorslag geeft, is nog niet bekend. Daar wordt nu nog verder onderzoek naar gedaan.
Wat de situatie ook niet makkelijker maakt, is dat er sinds begin dit jaar verschillende maximumwaardes voor formaldehyde rondgaan. De wettelijke norm is nu nog steeds 120 microgram formaldehyde per kubieke meter lucht, maar de GGD adviseert een grens van 50 microgram en het RIVM adviseert recent een grens van 20 microgram.
Staedion heeft besloten om eerst de waardes in de woningen onder de wettelijke grens te krijgen. 'We gebruiken dat als een referentiepunt', zegt Zwaanswijk. 'Het is een goedje waar je niet te lang in moet zitten, maar de risico's zitten in langdurige blootstelling.' Daarbij nuanceert hij de risico's, aangezien het nu om een paar maanden blootstelling gaat.
Dat betekent echter niet dat de woningcorporatie bij de wettelijke grens haar werk als compleet ziet. 'Uiteindelijk willen we ook naar de grens van 50 microgram. Daar zijn we nu een protocol voor aan het opstellen. Maar we kunnen niet claimen om het naar die grens te trekken, want we zijn nu nog druk op zoek naar middelen om de hoeveelheid formaldehyde überhaupt te verminderen.'
Tot die tijd zet Staedion vol in op het verminderen van het gas in de woningen. Daarvoor zet zij veel middelen in. Recent kondigde de woningcorporatie aan dat er nieuwe ventilatieroosters worden geïnstalleerd in de toegangsdeuren, gangen en portieken en dat er dure, Zwitserse luchtzuiveringsapparaten zijn besteld die speciaal zijn gemaakt om formaldehyde te filteren.
Daarnaast adviseert de woningcorporatie haar bewoners nog steeds om te blijven ventileren, een oproep die ook door de GGD wordt gedeeld.
Ook wordt er op korte termijn gewerkt. 'Deze week nog beginnen we met de werkzaamheden, wordt een extra luchtschacht aangebracht op het dak voor frisse lucht en worden de luchtzuiveringsapparaten geplaatst in de 39 geïsoleerde woningen', aldus de directeur. 'Zo willen we zoveel mogelijk frisse lucht in de woningen en het gebouw krijgen.'
'Nadat alle extra maatregelen zijn ingezet willen we over vier tot zes weken opnieuw in de woningen gaan meten. Dan weten we of de extra maatregelen effectief zijn geweest.'
Voor Zwaanswijk zijn er nu twee prioriteiten voor Staedion rond de Lisztstraat. 'Allereerst moeten we alles op alles zetten om de luchtkwaliteit in de woningen te verbeteren. En we moeten het gebouw verder bouwtechnisch onderzoeken om goed te weten wat het vervolg mogelijk kan zijn. Dat zijn we aan onze bewoners verplicht.'
Source: Omroep West Den Haag