Elke maand geeft NRC Magazine een gebruikt designvoorwerp weg. Deze maand: peuterspeelgoed van Oiva Toikka.
De Finse glaskunstenaar Oiva Toikka (1931-2019) was geen man van schetsontwerpen. „Dat gemillimeter, dat precieze gedoe, het is niks voor mij”, zei hij in 2008 in een vraaggesprek met NRC. Zijn ontwerpen ontstonden meestal al pratende met de ambachtslieden in de glasblazerij. „Ik babbel constant. Maken is hetzelfde, alleen dan in fysieke vorm.” Dat samenspel beschreef hij als een ballet met hemzelf als choreograaf. Mislukte de dans door misverstanden of ongelukken, dan omarmde Toikka de onverwachte resultaten soms dankbaar; zijn woorden waren nooit wet en toevalstreffers konden beter uitpakken dan het oorspronkelijke idee.
Toikka was de jongste en langstlevende van de gouden generatie glasontwerpers die Finland vanaf de jaren vijftig een reputatie als designland gaven. Maar anders dan Alvar Aalto, Kaj Franck, Timo Sarpaneva en Tapio Wirkkala heeft hij nauwelijks gebruiksvoorwerpen gemaakt. Op een vraag over de weinige door hem ontworpen bierpullen, serviezen en kandelaars antwoordde hij in eerdergenoemd interview beslist: „Ik haat kandelaars.”
Toikka leeft vooral voort in zijn handgemaakte en mondgeblazen siervoorwerpen, die het Finse glas- en keramiekbedrijf Iittala nog altijd produceert: zijn jaarkubussen (luxe presse-papiers) en de ruim vierhonderd verschillende vogels die hij sinds 1972 ontwierp. Door het ambachtelijke productieproces zijn geen twee exemplaren van deze populaire vredesduiven en zingende zwanen hetzelfde. Hij maakte ook weleens een uitstapje naar een andere discipline. Voor Magis, een Italiaanse fabrikant gespecialiseerd in kunststof meubels, ontwierp hij bijvoorbeeld drie producten voor peuters die net zo speels zijn als zijn glaswerk: een kapstok, een kast en de ‘rocking bird’ Dodo. Deze 58 centimeter hoge hobbelvogel lijkt een knipoog naar zijn glazen vogels.
Jacqueline, die niet met haar achternaam in de krant wil omdat ze bij de politie werkt, bood de speelvogel op Marktplaats aan. Ze heeft zeven kleinkinderen en een kamer van haar huis is dichtgeslibd met logeerbedjes en speelgoed. Tijd om een beetje op te ruimen. „Ik zei tegen een van mijn kleinkinderen: oma gaat een ander kindje blij maken met Dodo. Dat vond ze een mooi idee.”
Tot 15 november kunt u via ribbensgeeftdoor@nrc.nl laten weten waarom u deze hobbelvogel wilt hebben. De mooiste motivatie (maximaal 100 woorden) wint. In december maken we de winnaar bekend.
De sloophouten fruitschaal van Piet Hein Eek uit het vorige nummer gaat naar Ellen van Zutphen-van Houten: „Omdat ik ’m heel mooi vind/ Ik een bewonderaar van Piet Hein Eek ben/ Al een stoel en een spiegel van hem heb/ Van oud hout houd/ Van Houten heet/ En omdat ik nog een paar jaar van deze mooi schaal wil genieten.”
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie