Databedrijf Heracles Almelo werkt sinds dit seizoen samen met datascoutingbedrijf Jamestown Analytics, dat een belangrijke rol heeft in de successen van Brighton, Como en Union Sint-Gilloise. „Het voelt alsof we de cheatcodes voor voetbal in handen hebben.”
Jean-Paul N’djoli viert een doelpunt voor Heracles.
Wie het gemak aanschouwt waarmee Jean-Paul N’djoli (26) dit seizoen vanuit alle hoeken en standen ballen binnenschiet, kan denken dat Heracles Almelo afgelopen zomer een gerenommeerd doelpuntenmaker in huis heeft gehaald. Met links, rechts en het hoofd; al veertien keer scoorde N’djoli dit seizoen voor Heracles. Na veertien wedstrijden is hij gedeeld topscorer van de Eerste Divisie.
Niets is minder waar. Vorig seizoen scoorde de Fransman op het derde en tweede niveau van Zwitserland in totaal zeventien keer, maar daarvoor kwam hij in de krochten van het Franse en Spaanse voetbal nooit verder dan maximaal drie doelpunten per seizoen.
Toch kwamen de rekenmodellen van Jamestown Analytics uit bij N’djoli. Sinds dit seizoen werkt Heracles Almelo samen met het Britse bedrijf, dat op basis van data clubs helpt bij de scouting van spelers. Afgelopen zomer trok Heracles negen spelers aan op advies van Jamestown, onder wie voetballers uit de derde divisies van Spanje en Zweden en de Regionalliga West, het vierde Duitse niveau. Veel van hen zijn basisspeler bij de Almeloërs, die na veertien wedstrijden aan kop gaan.
Jamestown Analytics speelde de afgelopen jaren ook een belangrijke rol in het succes van Union Sint-Gilloise, dat in 2025 voor het eerst sinds 1935 landskampioen van België werd. Het in 2017 nog bijna failliete Como uit Italië maakt sinds 2024 gebruik van Jamestown, en speelt nu in de Champions League. En in Schotland werd Heart of Midlothian vorig seizoen met een elftal vol data-aankopen van Jamestown op een haar na landskampioen.
Bijna iedere zichzelf respecterende voetbalclub maakt tegenwoordig gebruik van data bij het scouten van spelers. Zo werken veel clubs met Wyscout, een databank waarmee scouts statistieken van tienduizenden profvoetballers wereldwijd tot in detail kunnen vergelijken. Toch gaat Jamestown een flinke stap verder, zeggen voorzitters en directeuren van clubs die met het bedrijf samenwerken. „Het voelt alsof we de cheatcodes voor voetbal in handen hebben”, zei Hearts-voorzitter Gerry Mallon, vorig jaar in The Times. Wat maakt de methode van Jamestown Analytics succesvol?
De man achter Jamestown Analytics is de 56-jarige Tony Bloom, professioneel pokerspeler en ondernemer. Hij verdiende volgens Pokernews ruim 3 miljoen euro als pokeraar, maar werd een veelvoud rijker toen hij er zijn levenswerk van maakte gokbedrijven te slim af te zijn bij het wedden op voetbalwedstrijden. Door wedstrijddata op wetenschappelijke wijze te analyseren, ontdekte de in wiskunde afgestudeerde Bloom op welke momenten bookmakers te hoge of lage odds (quoteringen) hanteerden.
Die kennis buitte hij in 2006 commercieel uit met de oprichting van Starlizard, dat klanten gokadvies geeft. Tegenwoordig werken zo’n 250 werknemers aan het verfijnen van de datamodellen van het bedrijf. Bloom, officieel geen eigenaar van Starlizard, gebruikt de data ook voor zijn eigen goksyndicaat – een groep rijke Britten die hoge bedragen inzetten. Het zou jaarlijks omgerekend zo’n 535 miljoen euro winst maken. In 2026 werd Blooms vermogen geschat op zo’n 931 miljoen euro.
Tony Bloom gebruikte zijn datamodellen om van zijn voetbalclub Brighton een stabiele Premier League-club te maken.
In 2009 kon Bloom het niet langer aanzien dat Brighton & Hove Albion, de voetbalclub uit zijn geboortestad, wegkwijnde op het derde Engelse profniveau. Hij nam de club over, investeerde in tien jaar omgerekend zo’n 240 miljoen euro en het scoutingsapparaat ging op de schop. Spelers worden sinds de overname gescout met behulp van Starlizards datamodellen. Als Starlizard op basis van data het verloop van wedstrijden in kaart kon brengen, zo dacht Bloom, kon het er ook achter komen welke spelers nodig zijn om wedstrijden te winnen.
Hij kreeg gelijk: voor relatief kleine bedragen kocht Brighton tientallen – vaak onbekende – spelers die uitstekend bleken te passen bij Brightons speelstijl. Brighton groeide uit tot een stabiele middenmoter in de Premier League, bereikte zelfs twee keer Europees voetbal en slaagt er structureel in spelers met veel winst te verkopen. Zoals Oranje-international Jan Paul van Hecke, die in 2020 voor zo’n 2 miljoen euro werd overgenomen van NAC Breda en afgelopen zomer voor 60 miljoen euro naar Tottenham Hotspur vertrok.
In 2018 wilde Bloom het succes naar een buitenlandse club kopiëren. Hij werd mede-eigenaar van het Belgische Union Sint-Gillis, dat op dat moment 45 jaar niet op het hoogste niveau had gespeeld. Ook in Union stak hij miljoenen, de selectie werd zo goed als volledig vervangen en na drie jaar promoveerde de club. ‘Data-spelers’ uit het kampioensteam van 2025 zijn voor bedragen hoger dan 20 miljoen euro verkocht.
Jamestown Analytics werd opgericht nadat Brighton en Union in 2023 allebei de Europa League bereikten. Van de UEFA mogen clubs die in hetzelfde Europese toernooi uitkomen niet dezelfde eigenaar hebben en ook niet dezelfde spelersdatabank. Union omzeilde de regel door klant te worden bij een „externe leverancier die een exclusief contract heeft met Starlizard om data aan voetbalclubs te verkopen”, vertelde mede-eigenaar van Union, Alex Muzio. Die leverancier is Jamestown Analytics, dat is gevestigd op hetzelfde Londense adres als Starlizard.
De afgelopen jaren bouwde Jamestown Analytics een bescheiden imperium op door samen te werken met dertien clubs, waaronder het Spaanse Castellón, het Duitse 1. FC Nürnberg, IK Start uit Noorwegen en het Zweedse Djurgardens IF. Wat opvalt: de meeste clubs komen uit op het tweede profniveau of lager. Wel moeten ze serieuze promotieaspiraties hebben. Om concurrentie tussen clubs te voorkomen, werkt Jamestown per land met maximaal één club samen.
Hoeveel clubs jaarlijks kwijt zijn aan de samenwerking met Jamestown Analytics, houdt het databedrijf geheim. Ook Heracles laat aan NRC weten daar „geen mededelingen” over te kunnen doen. Wel zegt de club dat de vergoeding op dit moment „erg laag” is. Zonder het verder toe te lichten deelt de Heracles-woordvoerder mee dat Jamestown pas geld gaat verdienen op het moment dat de club in de Eredivisie goed presteert.
Ook over de werking van de datamodellen, is Jamestown Analytics notoir geheimzinnig. Zowel Bloom als Jamestown-directeur Justin Said geeft zelden interviews en werknemers moeten geheimhoudingsclausules tekenen.
Duidelijk is dat Jamestown Analytics de clubs op twee manieren helpt, vertelt Mark-Jan Fledderus, strategisch directeur van Como. Is een club op zoek naar een speler, dan kan die een aantal criteria doorgeven, zoals leeftijd, budget en de speelstijl. Jamestown zoekt in zijn database, met daarin tienduizenden spelers, vervolgens naar voetballers die het beste in dat profiel zouden moeten passen. Uiteindelijk krijgen clubs een lijstje met spelers met een hoge rating. Fledderus: „Dat is een percentage van 0 tot 100, zoals bij [het videospel] Fifa.” Ook kunnen clubs zelf gescoute spelers aandragen. „Met de rating die zij geven, zijn wij het dan vaak eens.”
Hoe de clubs het bedrijf inzetten, verschilt sterk. Volgens de Britse krant The Times heeft Castellón, koploper in de Segunda División, de scouting vrijwel volledig uit handen gegeven. De club heeft geen technisch directeur meer en hief de volledige scoutingsafdeling op. Castellón-voorzitter Bob Voulgaris doet de transferonderhandelingen.
Como gebruikt Jamestown Analytics daarentegen als onderdeel van een uitgebreid scoutingsproces, vertelt Fledderus. De club draagt vooral zelf spelers aan, die met een eigen datasysteem zijn geanalyseerd. Krijgt zo’n speler een hoge rating, dan onderzoekt Como onder andere zijn fitheid, tactische kwaliteiten en karakter. Fledderus: „Of iemand een teamspeler is en hoe hij zich gedraagt als de ploeg op achterstand staat, dat analyseert Jamestown Analytics niet.”
Heracles legt ook spelers voor bij Jamestown, maar bijna alle in de zomer aangekochte spelers kwamen uit de koker van het Engelse bedrijf. Wel analyseerde de club hun spel en ging het met spelers in gesprek.
Zodoende verschilt de invloed van het bedrijf op het scoutingsbeleid – en op de prestaties – per club. Veel ‘Jamestown-clubs’ zijn bovendien niet armlastig. Brighton, Union en Hearts danken de sportieve opmars grotendeels aan de miljoenen van Bloom en andere investeerders. Como krabbelde op dankzij de overname van Indonesische miljardairs van tabaksproducent Djarum. En ook Castellón-voorzitter Voulgaris, net als Bloom succesvol pokeraar, stopte zeker 25 miljoen euro in de Spaanse club.
De vraag is ook wanneer andere databedrijven (verder) voet aan de grond zetten in het voetbal. Zo hebben ‘data-clubs’ Brentford en het Deense FC Midtjylland dankzij Smartodds al jaren succes op de transfermarkt – en op het veld. Dat databedrijf werd opgericht door Matthew Benham, voormalig rechterhand van Bloom. Alleen de Spaanse derde divisionist Mérida AD maakt sinds kort ook gebruik van Smartodds, na een overname van Benham.
Voorlopig is Heracles de enige Nederlandse club met een vergaande samenwerking met een datascoutingbedrijf. Dat Jamestown Heracles uitkoos in Nederland, ziet technisch directeur Ernest Faber als „een groot compliment”, zei hij onlangs in Voetbal International. „Zij zien dus net als wij de potentie van de club. Structureel middenmoot Eredivisie.”
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie