Gaza Op het Museumplein in Amsterdam verzamelden zondag ongeveer 200.000 mensen zich voor het vierde Rode Lijn-protest tegen het Israëlische beleid voor Gaza. Demonstranten uitten ook kritiek op de VVD, die onder meer een algemene handelsboycot van Israël afwijst. Ook premier Jetten moest het ontgelden, omdat hij te weinig moreel leiderschap zou tonen.
De vierde Rode Lijn-demonstratie, ditmaal op het Museumplein in Amsterdam.
De eerste keer waren ze met een mannetje of tien. Nu zijn zij – twee jongens met rode Ajax-sjaals – als enigen van de Zaandamse vriendengroep komen opdraven. Voor veel mensen, denkt Jarik ten Cate (29), heeft „boosheid plaatsgemaakt voor normalisatie. Het is een aanhoudende stand van zaken die maar niet verandert.”
Ze snappen hun vrienden wel. „Steeds die machteloosheid voelen, maakt je op een gegeven moment ook heel moe”, vult Leto Kramer (29) zijn vriend aan. „Op een gegeven moment zit je aan je taks, maar het is natuurlijk wel stom dat je soms denkt: het boeit niet wat ik doe, dus ik sluit mijn ogen.”
Toch hebben zich, op zo’n 3.330 kilometer hemelsbreed van Gaza, zo’n 200.000 mensen verzameld op het Museumplein in Amsterdam voor het vierde Rode Lijn-protest. Het is georganiseerd door zo’n dertien ngo’s, onder meer Amnesty en Oxfam. Ook sloten zich bijna tweehonderd sympathiserende organisaties aan, waaronder veel culturele instellingen zoals debatcentra en theaters. De vorige drie keer – in Den Haag (mei en juni 2025) en Amsterdam (oktober 2025) – liepen respectievelijk 100.000, 150.000 en 250.000 mensen mee.
Het is deze zondag, ondanks de zwaarte van de situatie in Gaza, ook gezellig. Een groep van vijftig salsadansers trekt veel bekijks. Evenals de oliebollenkraam aan de rand van het grasveld. Tussen de vele rode mutsen, waaronder tientallen keppeltjes met watermeloenen, valt het hoge aantal grijze haren op. Een deel van de ouderen stapte uit een grote witte touringcar voor het Rijksmuseum.
Anders dan de vorige keren, toen met name werd opgeroepen tot een staakt-het-vuren, staat dit protest in het teken van de economie. „Een wapenstilstand is er nu op papier. Alleen de genocide gaat door”, zegt Julia van den Muijsenberg (31), woordvoerder bij Amnesty International. Nu staat in koeienletters op het podium: „Geen geld voor genocide.”
Hoe willen de demonstranten die geldkraan dichtdraaien? Het kabinet-Jetten heeft deze zomer, in reactie op het escalerende geweld van Joodse kolonisten en het Israëlische besluit huizen te bouwen in Gebied C op de bezette Westelijke Jordaanoever, een importverbod afgekondigd voor producten uit de illegale nederzettingen.
Dat is niet genoeg, zegt Van den Muijsenberg. „Het handelsverbod moet worden uitgebreid naar diensten”, zegt ze. „De Nederlandse overheid koopt heel veel wapens. En die financiële invloed als belangrijke handelspartner gaat gepaard met een grote verantwoordelijkheid”, zegt ze. Waar het kabinet volgens haar bijvoorbeeld een stokje voor moet steken, is dat „het Nederlandse bedrijf Booking accommodaties verhuurt in bezette gebieden. En daarmee legitimeert het de bezetting.”
Het protest op het Museumplein, Amsterdam.
Ook andere demonstranten beginnen veel over Booking. Er klinkt boegeroep uit duizenden kelen als iemand op het podium de naam van het bedrijf laat vallen. En er is nog een organisatie waaraan veel demonstranten een hekel hebben: de VVD. Een algemene handelsboycot tegen de staat Israël is voor die regeringspartij een brug te ver. Datzelfde geldt voor de Palestijnse staat erkennen, waartoe veel Europese landen inmiddels overgingen.
Daar is steeds meer kritiek op. Zo zei VVD-mastodont en oud-minister van Buitenlandse Zaken Jozias van Aartsen dit weekend dat hij het „volledig oneens” is met de partij. „Ze staan erbij en kijken ernaar”, zei hij in een interview met de Volkskrant, samen met oud-burgemeester Job Cohen (PvdA). Beiden beklemtoonden voor het eerst naar het Rode Lijn-protest te gaan, „omdat de regering-Netanyahu steeds een stap verder gaat”.
Demonstranten hebben zondag ook kritiek op de premier Rob Jetten (D66). Hij liep eerder zelf mee in een Rode Lijn-demonstratie, maar het kabinet van de minister-president heeft nog niet veel daadkracht aan de dag gelegd als het gaat om extra sancties opleggen.
Ja, de demonstranten begrijpen heus wel dat Jetten rekening moet houden met coalitiepartners. Maar, vragen ze zich óók af: kan hij zich niet wat vaker uitspreken? „Ik begrijp de politieke realiteit, maar ik vind Rob Jetten wel een beetje een slappe zak”, zegt Ten Cate. „Spanje en Ierland knippen echt banden door. En wat doen wij? Het Songfestival en we boycotten een paar ministers”, zegt hij. „We hebben moreel leiderschap nodig en dat zou hij in principe wel kunnen, maar dat doet hij niet.”
Tijdens het kabinet-Schoof legde Nederland een inreisverbod op aan de extreemrechtse ministers Bezalel Smotrich (Financiën) en Itamar Ben-Gvir (Nationale Veiligheid). Ook werd de Israëlische ambassadeur een aantal keer ontboden en schortte Nederland de soepele regelingen voor wapenexport naar Israël op. Daarvoor moet nu een vergunning worden aangevraagd.
Nederland is een voorstander van het opschorten van het handelsdeel van het Associatieverdrag tussen de EU en Israël, waardoor Israël belangrijke handelsvoordelen met Europa zou mislopen. Daarvoor is binnen Europa echter geen meerderheid.
Organisaties als Amnesty, met honderdduizenden leden, konden met hun financiële armslag afgelopen weken volop reclame maken in kranten en bushokjes. Ze maakten afgelopen maand zelfs een bustour door het hele land om de aandacht op deze demonstratie te vestigen.
Dat de verschrikkingen ondanks al hun inspanningen gewoon doorgaan, maakt de organisatoren ook mismoedig, zegt Van den Muijsenberg. „Maar een dag als vandaag geeft zoveel energie. Als je dan vanuit de stations foto’s van collega’s en vrienden krijgt die ergens anders in het land zijn, de trein hebben gepakt en overal mensen in het rood zien, dan geeft dat hoop”, zegt ze. „Dan weet je dat er echt heel veel mensen in Nederland zijn die zich zorgen maken, maar dat die ook een hand uitsteken en opstaan. En we geloven dat het zin heeft.”
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie