In Duitsland heeft voor het eerst een politicus van de gedeeltelijk rechtsextreme partij AfD een regionale verkiezing gewonnen. In de regio Sonneberg in de deelstaat Thüringen won AfD-kandidaat Robert Sesselmann van de kandidaat van de christen-democratische CDU, die gesteund werd door alle andere grote partijen.
Sesselmann wordt nu de eerste zogeheten landraad namens de AfD. In die functie leidt hij een regio die zo groot is als de Noordoostpolder.
Hoewel het gaat om een verkiezing op een lager bestuursniveau in een relatief klein gebied, maakt de uitslag veel los in Duitsland. Vrijwel alle andere politieke partijen zien in de AfD een gevaar voor de democratie en willen niet met de partij samenwerken.
Een deelstaatminister in Thüringen noemt de uitslag een "alarmsignaal voor alle democratische krachten". De voorzitter van de Duitse Joodse Raad zei dat hij is geschokt dat zo veel mensen hebben gestemd op een kandidaat van een partij die door de binnenlandse veiligheidsdienst wordt ingeschat als rechtsextreem.
De deelstaatpremier van Thüringen, zelf van een linkse partij, noemt de winst van Sesselmann een signaal van onvrede. Hij benadrukte wel dat het goed is dat bij de regioverkiezing een hogere opkomst was: bijna 60 procent, tegen 49 procent bij de eerste stemronde.
De regio is piepklein, toch zien ze deze uitslag zowel binnen als buiten de AfD als een mijlpaal. Voor de AfD is het een bewijs dat het kan lukken om een meerderheid van de mensen achter zich te krijgen, dat ze echt een volkspartij kunnen zijn en meer dan een protestpartij rechtsbuiten.
Natuurlijk zeggen regionale verkiezingen, waar iemands zichtbaarheid in de gemeenschap ook een belangrijke rol speelt, niet een op een iets over de landelijke kansen voor de partij. Wel lijkt ook Sesselmann geprofiteerd te hebben van de huidige onvrede met de landelijke regering. Veel Duitsers zijn ontevreden over de manier waarop de regering omgaat met stijgende kosten, plannen om klimaatverandering tegen te gaan en migratie. Hoe groter zulke zorgen, hoe meer steun er doorgaans voor de AfD is.
Landelijk staat de AfD in de peilingen op recordhoogte, op de tweede plaats nog vóór de partij van bondskanselier Scholz. Ze hopen dat ze komende tijd meer overwinningen kunnen binnenslepen.
Andere partijen vrezen juist zo'n opmars. Ze worstelen al langer met hoe ze met de AfD om moeten gaan: een 'brandmuur' optrekken en uitsluiten, of juist meer aansluiting zoeken omdat de partij blijkbaar bij steeds meer mensen een snaar raakt.
Veel tegenstanders zijn principieel tegen samenwerking. In de deelstaat Thüringen, waar de gemeente onder valt, is de AfD door de binnenlandse veiligheidsdienst als rechtsextreem bestempeld. Ook landelijk schuift de partij verder in rechtsextreme richting. Maar: hoe groter de AfD daadwerkelijk wordt, hoe meer andere partijen op elkaar zijn aangewezen om te regeren en dat is niet altijd eenvoudig.
De Alternative für Deutschland is tien jaar geleden opgericht als anti-euro-partij, maar is inmiddels een anti-establishment- en anti-migratiepartij. De binnenlandse veiligheidsdienst heeft de partij als 'verdacht' aangemerkt. Vorige week stelde de dienst nog dat naar schatting 10.000 partijleden extremistische opvattingen hebben; dat is ongeveer een derde van alle leden.
In Thüringen, waar volgend jaar verkiezingen zijn, gaat de partij aan kop in de peilingen. De Thüringse AfD-voorzitter Höcke, een prominent gezicht van de uiterst rechtse flank van de partij, zegt dat de AfD dan een politieke aardbeving kan genereren.
Buitenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws