Een nieuwe graandeal tussen Oekraïne en Rusland lijkt na onderhandelingen tussen de Russische president Poetin en diens Turkse ambtgenoot Erdogan vooralsnog niet ophanden. Dat is de belangrijkste conclusie na drie uur durende onderhandelingen vandaag tussen Poetin en Erdogan.
De Turkse president was afgereisd naar de Zuid-Russische havenstad Sotsji om te praten over een nieuwe deal. Hij hoopt Poetin te overtuigen opnieuw afspraken te maken over de Oekraïense graanhandel over de Zwarte Zee.
Na afloop leek Erdogan optimistisch dat er nieuwe afspraken gemaakt kunnen worden. Maar Poetin herhaalde juist dat wat hem betreft het Westen eerst aan Russische eisen tegemoet moet komen.
De Russische landbouwexport van onder meer voedsel wordt door het Westen niet belast met sancties, maar het betalingsverkeer en de logistiek worden dat wel. Poetin vindt dat de Russische handel door die sancties ernstig wordt belemmerd. Vandaag maakte hij opnieuw duidelijk dat hij eerst wil dat het Westen de sancties opheft voordat er over een nieuwe graandeal wordt gesproken.
De oorspronkelijke graandeal werd in de zomer van 2022 gesloten en precies een jaar later door Moskou opgeschort. Sindsdien voert Rusland gerichte aanvallen uit op de Oekraïense graanindustrie, waaronder de havenstad Odesa. Ook de havens aan de Donau, op de grens met Roemenië, worden bestookt door Russische drones.
De graandeal wordt gezien als zeer belangrijk voor de voedselzekerheid in Afrika en het Midden-Oosten. Rusland en Oekraïne zijn namelijk belangrijke leveranciers van tarwe, gerst en zonnebloemolie. De deal kwam vorig jaar na bemiddeling van Turkije en de Verenigde Naties tot stand. Erdogan hoopt nu opnieuw een bemiddelende rol te kunnen spelen. Hij zei dat hij al gesproken heeft met de Verenigde Naties. Hij probeert de banden met zowel Rusland als Oekraïne goed te houden.
Erdogan zei na afloop van de onderhandelingen dat wat Turkije betreft er "snel een oplossing in zicht is" die "tegemoetkomt aan de verwachtingen". Wat dat precies betekent, werd niet duidelijk.
Volgens Poetin is er inmiddels wel een akkoord ophanden over het leveren van één miljoen ton aan goedkoop Russisch graan aan zes Afrikaanse landen. Met financiële steun van Qatar zou graan via Turkije geleverd kunnen worden.
"Sinds Rusland de graandeal in juli opzegde, voert Poetin de druk op. Volgens Moskou houdt het Westen zich niet aan eerder gemaakte afspraken, en hadden ze daarom 'geen andere keus' dan de deal op te zeggen. Maar, zo zegt Poetin, als het Westen bepaalde sancties tegen de landbouwsector zou opheffen, wat bijvoorbeeld Russische export van kunstmest weer mogelijk maakt, dán wil Poetin de graandeal wel hervatten - zo zei hij ook vandaag weer. Volgens critici komt dit neer op chantage met voedsel, dat vele landen én de globale voedselmarkt in grote problemen brengt.
Daarnaast zijn sinds de opschorting van de deal de Russische aanvallen op Oekraïense havens toegenomen. Zonder de graandeal beschouwt Rusland bepaalde schepen in de Zwarte Zee als 'vijandig' en als 'potentiële vervoerders van militaire goederen'.
Door de bombardementen en het risico gezien te worden als vijandig schip zullen buitenlandse schepen Oekraïense havens en delen van de Zwarte Zee ontwijken, waardoor er geen export en import kunnen plaatsvinden. Dat dwingt Oekraïne hun graan bijvoorbeeld per spoor te exporteren, wat de handel enorm bemoeilijkt en waardoor voorraden verrotten. Daardoor worden de voedseltekorten nog groter - en voert Poetin zijn druk op het Westen op om de sancties te verzachten."
Buitenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws