De helft van het in Nederland gebruikte donorzaad komt van commerciële buitenlandse spermaklinieken. Dat komt naar voren uit een onderzoek van de Volkskrant. Binnen gynaecologenvereniging NVOG zijn hierover zorgen, omdat het sperma van dezelfde donoren wereldwijd wordt gebruikt voor tientallen en mogelijk zelfs honderden kinderen.
Donorzaad wordt vooral gebruikt door lesbische stellen of alleenstaande vrouwen die graag een kind willen. Ook stellen bij wie de man onvruchtbaar is, gebruiken donorzaad. Vanwege de lange wachtlijsten bij spermabanken in Nederland zoeken steeds meer wensouders hun toevlucht bij commerciële spermabanken in het buitenland. Vooral Deense spermabanken zijn populair.
Ouders kunnen bij die spermabanken online zaad bestellen van een donor naar keuze en dat gebruiken bij een behandeling in Nederland. In 2016 werd bij een derde van de donorbehandelingen sperma uit het buitenland gebruikt.
In 2021, het laatste jaar waarover gegevens zijn, was dat gestegen tot 54 procent. Dat blijkt uit cijfers die de klinieken zelf hebben aangeleverd bij Trip, een bureau dat toezicht houdt op de verwerking van menselijke cellen.
De buitenlandse route heeft twee nadelen. Ten eerste is het zo niet duidelijk hoeveel kinderen wereldwijd worden verwekt door dezelfde donor.
In Nederland mag een spermadonor maximaal twaalf gezinnen helpen, maar omdat er in elk land andere regels gelden, kan dat aantal bij elkaar oplopen tot een onacceptabel hoog aantal kinderen, zegt hoogleraar gynaecologie Annemiek Nap tegen de Volkskrant.
Een van de twee grootste commerciële spermabanken van Denemarken houdt geen maximumaantal kinderen per donor aan. De andere zegt dat zijn donoren maximaal 75 gezinnen mogen helpen.
Eerder riepen Nederlandse gynaecologen Deense spermabanken al op om een limiet te stellen aan het aantal kinderen dat zij wereldwijd laten verwekken door één donor.
Een ander nadeel is dat het moeilijker is om de identiteit van de donor te achterhalen. In Nederland moeten kinderen vanaf hun zestiende informatie kunnen opvragen over hun donor. Dat geldt ook voor buitenlandse donoren, maar die zijn vaak moeilijker te achterhalen.
Om deze redenen voeren sommige vruchtbaarheidsklinieken geen behandelingen uit met buitenlands zaad. Toch doet het grootste deel van de klinieken dit wel, omdat het tekort aan Nederlandse donoren zo groot is. Wie binnenlands donorzaad wil, komt op een wachtlijst van ten minste twee jaar. "Voor vrouwen van eind dertig is dat misschien wel te laat", zegt hoogleraar Nap.
Binnenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws