Fleur Launspach
correspondent VK en Ierland
Fleur Launspach
correspondent VK en Ierland
Een voormalig premier die wordt ondervraagd door een topadvocaat, bewijs in WhatsApp-berichtjes en een demonstrant die de ex-premier toeschreeuwt dat hij een moordenaar is. Het onderzoek van de speciale commissie naar de besluitvorming tijdens de covid-pandemie leidde vandaag in Londen tot bizarre taferelen.
Vandaag was de eerste dag van het tweedaagse verhoor waarin oud-premier Boris Johnson verantwoording moet afleggen over zijn optreden tijdens de coronacrisis. Johnson zou 6000 pagina's aan verdediging hebben opgesteld in een jaar van voorbereiding met zijn advocaten.
Hij zelf begon het verhoor met excuses voor "de pijn en het verlies tijdens de pandemie". Hij gaf toe dat er door de regering fouten werden gemaakt, maar hamerde er ook op dat "we ons uiterste best hebben gedaan".
Terwijl de premier binnen werd verhoord, demonstreerden buiten nabestaanden van covid-slachtoffers. De advocaat die het verhoor leidt, Hugo Keith, benadrukte dat zo'n 230.000 mensen overleden door het virus. Daarmee heeft het Verenigd Koninkrijk een hoog sterftecijfer in vergelijking met andere landen in West-Europa.
Vooral in het begin van de pandemie werd het VK zwaar getroffen. Dat werd later enigszins goedgemaakt door de snelle vaccinatiecampagne, maar toch zijn experts het erover eens dat het VK een relatief hoog sterftecijfer had. Op de vraag hoe dit mogelijk was, wees de ex-premier naar de hoge bevolkingsdichtheid, de relatief oude bevolking, obesitas en een onder druk staande zorgsector.
Critici wezen eerder op het "flip-flopping-beleid" met betrekking tot de lockdowns: ze stelden in de verhoren dat Johnson geen duidelijk standpunt innam omdat hij heen en weer slingerde tussen zijn adviseurs, die waren verdeeld in twee kampen.
Aan de ene kant was er het kamp dat het zekere voor het onzekere wilde nemen en een harde lockdown adviseerde, aan de andere kant waren er de meer rechtse libertaire stemmen die de noodzaak van een lockdown betwistten en stelden dat het niet nodig was mensen op te sluiten.
In de zaal beschreef Johnson vandaag hoe moeilijk sommige beslissingen waren. Ja, er werd 'geflipflopt', maar dat deed de wetenschap ook, beweerde de voormalige premier. "We hadden allemaal geen volledig beeld van de ziekte."
Niet alleen wordt Johnson besluiteloosheid verweten, ook de cultuur binnen Downing Street zou hebben geleid tot fouten. Tijdens eerdere verhoren spraken politiek adviseurs, medische adviseurs en de minister van Gezondheidszorg zich hier al over uit. Uit hun getuigenissen kwam een beeld van een verziekte sfeer in het hart van de regering naar voren.
Uniek aan dit proces is dat privé WhatsApp-berichten deel uitmaken van het bewijs. Voor het eerst en waarschijnlijk voor het laatst, want vanaf nu zal geen enkele minister, adviseur of premier het in zijn hoofd halen om grote overheidsbeslissingen op WhatsApp te bespreken. Dankzij het onderzoek waren gefrustreerde berichten over onkunde van beleidsmakers en scheldpartijen (zoals 'fuck pigs, morons en cunts') voor alle Britten inzichtelijk.
Snoeiharde aanvallen kwamen er onder meer van Dominic Cummings, ooit een van de belangrijkste spindoctors achter Johnsons Brexitcampagne. Uit appberichten bleek dat hij Johnson consequent omschreef als een "kapotte winkelwagen", oftewel een wagentje met wiebelige wielen dat alle kanten op stuurt en onbeheerst door de gangpaden scheurt.
Johnson zei daar vandaag over dat besluitvormers elkaar moesten uitdagen en hard moesten ondervragen omdat er veel op het spel stond. "Het was een reflectie van de pijn waar het land en ook de regering doorheen ging", schermde Johnson.
Veel aandacht ging tijdens de zitting van vandaag ook uit naar de 'genderbalans' binnenskamers. Gigantische beslissingen die miljoenen gezinnen troffen werden genomen door vier mannen: voormalig gezondheidsminister Hancock, algemeen minister Gove, adviseur Cummings en Johnson dus.
Een criticus vatte dat deze week als volgt samen: "Hancock, Gove, Cummings en Johnson - vier mannen die niet eens hun eigen kinderen kunnen herkennen op een schoolfoto - moesten besluiten nemen die miljoenen gezinnen en huishoudens aangingen."
Buitenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws