De 27 EU-landen zijn het eens geworden over een oproep aan Israël: het land moet afzien van een offensief in Rafah en meteen een staakt-het-vuren in acht nemen om humanitaire hulp mogelijk te maken. Hoewel er tussen de landen grote verschillen bestaan over de opstelling in het conflict, was men het hier snel over eens.
"Het viel nog wel mee, eerlijk gezegd", antwoordde demissionair premier Rutte op de vraag of er een pittige discussie voorafgegaan was aan de verklaring. Hij zei dat er de afgelopen dagen al veel contact was geweest tussen diplomaten over de precieze bewoordingen.
Volgens Rutte is het resultaat bondig samen te vatten: "Wat ik belangrijk vind is dat we stevig uitspreken: don't do it", zei hij over de boodschap aan Israël.
Rutte sprak na afloop van de EU-top:
In de verklaring schrijven de EU-leiders dat er snel humanitaire hulp moet komen. "De Europese Raad is diep bezorgd over de catastrofale humanitaire situatie in Gaza en de buitenproportionele gevolgen voor burgers, met name kinderen." Een aanval op Rafah zou die situatie alleen maar verergeren en dus dringt de EU er bij Israël op aan daarvan af te zien.
Volgens Rutte willen de EU-leiders dat Israël meer noodhulp mogelijk maakt. "De zeeroute is mooi, wat er in de lucht gebeurt is mooi, maar dat is allemaal extra. De hoofdroute moet blijven over land."
"Vooraf zei Rutte nog dat hij verwachtte dat er stevige discussie nodig zou zijn om het met zijn allen eens te worden. Zowel over de EU-oproep aan Israel om Rafah niet binnen te vallen als de vraag om een onmiddellijke humanitaire pauze die moet leiden tot een langdurig staakt-het-vuren. Maar dat bleek dus niet nodig, want veel sneller dan verwacht kwam die overeenstemming er.
Het betekent dat ook de landen die traditioneel sterk pro-Israëlisch zijn, zoals Hongarije en Tsjechië, vinden dat het zo niet langer kan. Dat een grondoffensief in Rafah dramatisch zal uitpakken, en dat dat voorkomen moet worden. De EU-oproep is in lijn met de toenemende internationale druk op Israël die ook vanuit de belangrijkste bondgenoot Amerika komt.
Allemaal zeggen ze tegen Netanyahu: doe het niet. Of die zich daar iets van aantrekt moet nu blijken. Want vanuit Brussel zijn het nu alleen nog maar woorden. Rutte wilde nog niet vooruitlopen op wat er gebeurt als Israël Rafah tóch binnenvalt. In theorie kan de EU ook sancties opleggen, maar daarvoor is het nu nog te vroeg."
Behalve vanuit de EU neemt ook vanuit de VS de druk toe. Dat land diende gisteren een ontwerpresolutie in bij de VN-Veiligheidsraad waarin eveneens wordt opgeroepen tot een onmiddellijk staakt-het-vuren. Dat moet dan gepaard gaan met de vrijlating van gijzelaars in Gaza, zegt de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Blinken.
Een verslaggever van Al Jazeera die een versie van de tekst in handen heeft, spreekt van "de stevigste taal tot nu toe" van Washington. Toch zet hij er ook vraagtekens bij, omdat onduidelijk zou zijn of de VS een harde eis stelt of alleen een oproep doet.
Blinken voerde de afgelopen tijd gesprekken in Saudi-Arabië en Egypte voor overleg met Arabische ambtgenoten en een Palestijnse topfunctionaris.
"Het Amerikaanse voorstel tot een VN-resolutie is met enorm veel moeite tot stand gekomen. De VS blokkeert al maanden elke resolutie voor een staakt-het-vuren in Gaza, tot grote verontwaardiging van de internationale gemeenschap. Nu komt het er toch omdat de VS expliciet de wapenstilstand koppelt aan de vrijlating van de gijzelaars, een keiharde eis van Israël.
President Biden is een zelfverklaard zionist. Na onvoorwaardelijke steun aan Israël vlak na de aanslagen van 7 oktober is hij uiteindelijk steeds kritischer geworden richting premier Netanyahu. Laatst had hij het over een rode lijn als Israël Rafah aanvalt, waar talloze Palestijnen schuilen. Hij zei echter niets over welke consequenties hij daaraan verbindt. Het bleef vooral bij praten.
Maar nu lijkt er toch echt iets te schuiven. Bronnen rondom Biden zeggen dat hij overweegt voorwaarden te stellen aan de vele miljarden aan wapenleveranties vanuit de VS aan Israël. Je ziet dat er langzaam tot daden lijkt te worden overgegaan."
Ook de EU drong in zijn verklaring aan op de onvoorwaardelijke vrijlating van de Israëlische gijzelaars. Hamas werd opgeroepen hulpverleners per direct toegang tot hen te verlenen.
Buitenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws