Voor nabestaanden van islamitische bekeerlingen is het niet altijd duidelijk hoe er met een overledene moet worden omgegaan. Onder meer islamitisch uitvaartfonds Arrahma en stichting Najiba zeggen regelmatig benaderd te worden door nabestaanden met vragen.
Zij zien dat bekeerlingen hun wens om na hun dood begraven te worden nergens hebben vastgelegd en dat kan tot problemen leiden. Stichting Najiba begint vanaf september met 'wilsbeschikkingsdagen' om met name bekeerlingen hierbij te helpen.
Binnen de islam is crematie van een overledene niet toegestaan. Een islamitische uitvaart kent rituelen, zoals de 'ghusl' (de rituele wassing), het inwikkelen in een lijkwade, het verrichten van het dodengebed salat al-djanazah en de begrafenis in de aarde.
Deze rituelen zijn voor moslims belangrijk voor de correcte overgang naar het hiernamaals; de islamitische leer stelt dat het lichaam niet mag worden beschadigd, waardoor na overlijden alleen begraven acceptabel is.
Abdelhamid Kadi Ouahabi, directeur van Arrahma, ziet vaak dat gebrek aan kennis van de islamitische uitvaartvoorschriften en het niet opstellen van een wilsbeschikking leidt tot situaties waarin de wens van de overledene niet wordt nageleefd. Hij benadrukt het belang van het opstellen van een wassiya (wilsbeschikking).
"Voor bekeerlingen kunnen we het belang hiervan niet genoeg benadrukken. We adviseren om het te laten legaliseren bij een notaris", zegt Kadi Ouahabi. Arrahma wordt regelmatig benaderd door nabestaanden van overleden bekeerlingen.
"Zij zijn inhoudelijk niet altijd goed op de hoogte van de rituelen die bij een islamitische uitvaart komen kijken, waardoor er veel misverstanden ontstaan. Dan wordt een bekeerling gecremeerd of krijgt diegene een uitvaart die niet volgens islamitische regels verloopt."
Een testament is trouwens niet alleen voor bekeerlingen aan te raden. Het opstellen van een testament is voorgeschreven in de islam, zegt Kadi Ouahabi.
Ik heb situaties meegemaakt waarbij nabestaanden moeilijk deden over een islamitische begrafenis, maar een certificaat hielp om dit op te lossen.
Imam Bunyamin Yildiz heeft de laatste jaren bekeerlingen begeleid in hun bekeringsproces. "Als imam heb ik mensen altijd een certificaat gegeven na hun bekering. Religieus gezien heeft het geen waarde, maar in het geval van overlijden kan het belangrijk zijn. Ik heb situaties meegemaakt waarbij nabestaanden moeilijk deden over een islamitische begrafenis, maar het certificaat hielp om dit op te lossen."
Een recent voorbeeld is een 22-jarige bekeerling die onlangs overleed na een auto-ongeluk. Haar familie wilde haar laten cremeren, maar een moskee in Venlo zocht op sociale media hulp om dit tegen te houden.
Volgens de moskee had de vrouw zich in 2023 laten bekeren bij hen. De crematie werd op het laatste moment uitgesteld en er volgde zelfs een kort geding. De ouders en een afvaardiging van de moskee hebben onderling overlegd en zijn tot een compromis gekomen, waarbij de vrouw toch werd begraven.
Volgens stichting Najiba was de pijn van de familie van de vrouw voelbaar in de rechtszaal. "We begrijpen de ouders vanuit ouderlijk perspectief. Tegelijkertijd voelen islamitische organisaties zich verantwoordelijk tegenover de gemeenschap om te voorkomen dat moslims tegen hun wil gecremeerd worden."
"Ik kan mij voorstellen dat mensen zich afvragen waarom moslims zich bemoeien met de uitvaart van een ander", zegt Kadi Ouahabi. "Maar de islam onderscheidt twee soorten plichten binnen het geloof. De individuele plicht: daarbij horen dingen zoals het dagelijks gebed en de hadj, de pelgrimstocht naar Mekka. Maar we kennen ook een collectieve plicht, die ervoor zorgt dat moslims voor elkaar en elkaars rechten opkomen. Dit is daar een voorbeeld van."
Stichting Najiba krijgt "een heleboel" telefoontjes van en over bekeerde moslims in soortgelijke situaties. "We krijgen wekelijks vragen over bekeerde broeders en zusters wiens familie de wens heeft om hen te cremeren", zegt Mourad Baddaou van Najiba.
"De afgelopen jaren hebben we dit heel vaak voorbij zien komen. Gelukkig worden we vaak op de hoogte gesteld door mensen die ons kennen. Afgelopen week zijn we ook veel geappt en gebeld door mensen over de 22-jarige bekeerling."
In deze situatie was er een video waarop te zien was dat de vrouw haar geloofsgetuigenis, de shahada, uitsprak in de moskee. Ook hebben mensen uit haar omgeving zich uitgesproken. "Helaas horen we ook veel verhalen over islamitische bekeerlingen bij wie het te laat was."
Door de vele vragen rondom de wilsbeschikking begint Najiba in september met wilsbeschikkingsdagen, waar ze mensen willen informeren en helpen om een testament op te stellen.
Baddaou hoopt dat andere organisaties, gemeenten en moskeeën er ook aandacht aan besteden. "Moskeeën horen iemand na het uitspreken van de shahada uit te leggen dat een wilsbeschikking belangrijk is. Mensen denken liever niet aan de dood, maar het is belangrijk."
Binnenland
Deel artikel:
Source: NOS nieuws