Ook voor de Fransen is het verkiezingstijd: zondag kiezen ze hun gemeenteraad, en daarmee hun burgemeester. In Parijs is het spannend, want daar gaan links en rechts nek aan nek. En die uitslag is een voorbode voor de landelijke verkiezingen.
is correspondent Frankrijk van de Volkskrant. Ze woont in Parijs.
De Franse gemeenteraadsverkiezingen zijn niets minder dan een keuze tussen twee gezichten van Parijs, zegt Lucie Castets: ‘Progressief en groen, of leugenachtig en reactionair.’ De voormalige linkse kandidaat voor het Franse premierschap voert dit keer een lokalere strijd: die om het burgemeesterschap van het twaalfde arrondissement van Parijs. Tussen de verse groenten en het tweedehands serviesgoed op de Marché d’Aligre deelt ze flyers uit namens de linkse samenwerking, een collectief van zes partijen.
Op de markt schiet een groepje mannen op leeftijd Castets aan: ze gaan op haar stemmen hoor, maar kan ze misschien iets doen aan het beschadigde naambordje voor een schrijver verderop in het arrondissement?
Een sigaarrokende marktbezoeker bromt als hij ziet dat het campagneteam links is. Hij begint tegen Castets te mopperen over de Roma op de hoek van de markt.
Ze gaat er niet op in, maar vervolgt haar waarschuwingen over de politieke toekomst van Parijs. ‘We zien overal de opkomst van extreemrechts. Hier in Parijs voert Sarah Knafo campagne voor une ville heureuse (een gelukkige stad, red.). Maar achter haar stralende glimlach schuilt een desastreus programma.’ Knafo is kandidaat voor Reconquête (herovering), de partij van de extreemrechtse publicist Eric Zemmour.
Zondag gaan de Fransen naar de stembus voor de eerste ronde van de gemeenteraadsverkiezingen, in bijna 35 duizend gemeenten tegelijk. Indirect kiezen ze daarmee ook hun burgemeester, die rechtstreeks wordt verkozen door de raad.
In Parijs heeft niet alleen de stad als geheel, maar ook elk van de twintig arrondissementen een burgemeester. Parijzenaren stemmen zondag daarom twee keer. Zo voert Castets de lijst aan voor het stadhuis van het twaalfde arrondissement, maar flyert ze tegelijkertijd voor Emmanuel Grégoire, de linkse kandidaat voor het burgemeesterschap van heel Parijs.
De slag om Parijs is dit keer extra spannend. Na 25 jaar links bestuur maakt rechts nu een gerede kans om de stad in handen te krijgen, onder leiding van Rachida Dati van Les Républicains. In de Parijse peilingen gaan de linkse Grégoire en de rechtse Dati nek aan nek. Waar links campagne voert voor een groene stad en betaalbare huisvesting, belooft Dati ‘alles te veranderen’. Ze zet nadrukkelijk in op veiligheid, orde en netheid.
De uitslag, die volgende week zondag in de tweede ronde wordt beslist, geldt bovendien als thermometer voor de grote finale in april 2027: de Franse presidentsverkiezingen.
Parijs is bij uitstek het terrein om lessen te trekken voor de landelijke strijd. Politici die de hoofdstad heeft bestuurd zijn klaar voor het Elysée, wordt in Frankrijk vaak gezegd. Al is de voormalige rechtse president Jacques Chirac (1995-2007) nog altijd de enige voor wie het burgemeesterschap daadwerkelijk een springplank was. De huidige burgemeester, Anne Hidalgo, moest het bij de vorige presidentsverkiezingen met een schamele 1,7 procent van de stemmen doen.
Politieke partijen onderwerpen in Parijs hun landelijke strategie aan een generale repetitie. Dati, voormalig minister van Cultuur, wordt gesteund door president Emmanuel Macron. Zijn partij Renaissance heeft zich echter achter Pierre-Yves Bournazel geschaard, van de kleine middenpartij Horizons. Het onderstreept de verdeeldheid in de partij, die lokaal nooit voet aan de grond heeft gekregen.
Voor de alliantie van linkse partijen zijn de gemeenteraadsverkiezingen een test of ze overeind blijven zonder de steun van La France Insoumise (LFI). De radicaal-linkse partij van Jean-Luc Mélenchon is een opvallende afwezige in de linkse samenwerking.
LFI ligt onder vuur sinds de dood van de nationalistische activist Quentin Deranque in Lyon. Een aantal verdachten is actief voor de antifascistische groep La Jeune Garde, die expliciet steun krijgt van Mélenchon. Ook na de dood van Deranque weigerde de partij afstand te nemen van La Jeune Garde. De andere linkse partijen sloten samenwerking met LFI voor de gemeenteraadsverkiezingen uit vanwege de kwestie.
Hoe vijandig de onderlinge verhoudingen op links zijn, bleek ook begin deze week op een partijbijeenkomst van LFI. ‘Heel de wereld haat de Parti Socialiste’, zong de achterban van de Parijse LFI-kandidaat Sophia Chikirou over de linkse sociaaldemocratische partij.
Om de hoek van de Marché d’Aligre, in het hoofdkwartier van Dati’s campagneteam, verzamelen vrijwilligers posters en Franse vlaggen voor de grote partijbijeenkomst donderdagavond. Voor vragen van journalisten is geen ruimte zonder akkoord van de campagneleider, die telefonisch ‘nee’ verkoopt.
Dati is alomtegenwoordig op sociale media, waar ze in een geel vuilnismannenhesje poseert om haar strijd voor een schone stad kracht bij te zetten – ratten en vuil behoren tot de grote frustraties van Parijzenaren.
Maar gesprekken met journalisten voert ze slechts beperkt. Dat had haar in de campagne van 2020 ‘alleen maar negatieve artikelen in de pers’ opgeleverd, zei ze op nieuwszender France Info. ‘Ik heb geen zin daar mijn tijd en energie aan te verspillen.’
Voor het grote tv-debat weigerde ze eveneens te komen opdraven, omdat ze ‘geen zin had doelwit te zijn van andere kandidaten’ en liever ‘al haar energie bewaart voor de Parijzenaren’. Haar linkse tegenkandidaat weigerde te komen als Dati niet meedeed. Uiteindelijk ging het debat in Parijs, als een van de weinige grote steden, niet door.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant