In de rubriek Binnenskamers schrijft politiek verslaggever Edo van der Goot wekelijks over wat hem opvalt in Den Haag. Met deze week: De lessen van Johan Cruijff voor de politiek van nu, tien jaar na zijn dood.
"Ik zag Dick Schoof nog. Die rent best veel hè?", hoorde ik zondag iemand naast me op het Malieveld zeggen. De CPC-loop in Den Haag was net afgelopen en de oud-premier had inderdaad meegedaan. "Volgens mij is dat het enige wat-ie heeft gedaan de afgelopen twee jaar", antwoordde iemand uit hetzelfde groepje.
Het klopt dat Schoof weinig gezag had in zijn vorige kabinet. Zijn positie als ongekozen minister-president hielp niet mee. Maar het lag ook aan zijn karakter. Het werd in een sociale omgeving al vrij snel ongemakkelijk, viel menigeen op. Wat dat betreft is dat nu al een wereld van verschil met de huidige premier Rob Jetten.
Sommige politici moet je ook niet in de positie brengen waarin zij zich niet prettig voelen. Wat dat betreft moest ik denken aan een van de legendarische uitspraken van Johan Cruijff.
"Iemand die goed uit de dekking loopt, is altijd moeilijk te verdedigen", zei hij ooit bij de talkshow Barend & Van Dorp. "Dus wat moet je dan doen? Niet dekken, dan kan hij er niet uit lopen ook."
Logisch. Alleen kunnen sommige politici hun eigen omgeving simpelweg niet altijd zelf uitkiezen. Bijvoorbeeld wanneer anderen jou die opdringen. Zoals de VS en Israël met hun aanval op Iran.
Daar moet je als kabinet iets mee. Of beter: daar moet je als kabinet iets van vinden. Want de VS had Nederland, of welk Europees land dan ook, niet van tevoren ingelicht. Laat staan om goedkeuring gevraagd.
Tijdens het debat hierover kwam vorige week de vergelijking met de Irakoorlog naar voren. Sommige partijen vrezen dat Nederland net als toen een oorlog wordt "in gerommeld".
Die vraag dringt zich steeds nadrukkelijker op nu de Amerikaanse president Donald Trump eist dat Europa ook een bijdrage levert aan het beveiligen van de Straat van Hormuz.
De commissie-Davids deed uitvoerig onderzoek naar de besluitvorming van de Nederlandse politieke steun voor de Irakoorlog in 2003.
De conclusies die verschenen in 2010 werden door betrokkenen als "snoeihard" ervaren, herinnert Koos van der Bruggen zich als ik hem hierover spreek. Van der Bruggen, inmiddels een gepensioneerde politicoloog, had destijds als secretaris een ondersteunende rol in de commissie en was zodoende nauw betrokken bij elk onderdeel van het 552 pagina's tellende rapport.
Een van de belangrijkste kritiekpunten was dat het kabinet achteloos achter de VS aan liep. De commissie noemde dat de "Atlantische reflex". Dat lijkt nu weer te gebeuren. Maar in aanloop naar de inval in Irak werd nog de 'koninklijke route' via de Verenigde Naties bewandeld. Die route was toen al "dubieus in veel opzichten", zegt Van der Bruggen.
Nu wordt door de Amerikanen geen enkele moeite gedaan om ook maar de schijn van een volkenrechtelijk mandaat te respecteren. Van der Bruggen noemt dat "een zorgwekkend verschil" met de Irakoorlog.
Het internationaal recht is verre van ideaal, erkent Van der Bruggen. Defensieminister Dilan Yesilgöz zei vorige week in het debat dat het ons "bijna tandeloos" kan maken.
Alleen: wat is het alternatief?
Dan geldt het recht van de sterkste. Met name voor kleine landen, zoals Nederland, is het volgens Van der Bruggen "ontzettend belangrijk" dat het internationaal recht serieus wordt genomen. Dat was ook een van de belangrijkste adviezen van de commissie-Davids. "Dat is men kennelijk vergeten", zegt Van der Bruggen.
Geopolitiek is onoverzichtelijk. Vooral met deze Amerikaanse president. Dan is enig houvast aan internationale regels vooral een uitkomst, in plaats van dat het je tandeloos maakt.
Maar misschien ga je dat pas zien als je het doorhebt.
"Alle Kamerleden in dit huis gaan over hun eigen antwoord. Als de heer Neijenhuis een liedje gaat zingen in reactie op uw vraag, dan staat dat de heer Neijenhuis vrij."
Vervangend Kamervoorzitter Wieke Paulusma tegen SP'er Jimmy Dijk tijdens het debat over de begroting van Sociale Zaken.
"Als ik even wat breder kijk, dan is er nooit de vraag in de wereld: wat vindt Nederland? Dat is een grote teleurstelling, besef ik ook aan deze tafel."
Speciaal gezant van de VN en oud-minister Sigrid Kaag bij Buitenhof.
Wat viel jou op in de politiek deze week? Heb je suggesties voor Gehoord in Den Haag? Laat het hieronder achter, of mail naar edo@nu.nl.
Source: Nu.nl algemeen