Als voorzitter van de Nationale Veiligheidsraad was Ali Larijani een van de machtigste mannen van Iran. Volgens sommigen gold hij als de de facto leider van het land. Daarmee kwam hij nadrukkelijk in het vizier van Israël, dat nu claimt hem te hebben gedood.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
We brengen dit profiel van Ali Larijani, dat eerder verscheen op 4 maart 2026, opnieuw, vanwege de berichten over zijn dood. Enkele details zijn aangepast.
Ali Larijani (67) verkeerde decennialang in het centrum van de Iraanse macht. Hij diende als commandant in de Revolutionaire Garde, bekleedde vier (onder)ministersposten, stond aan het hoofd van de Iraanse staatsomroep en was twaalf jaar lang voorzitter van het Iraanse parlement. Vier keer deed hij een gooi naar het presidentschap, maar die pogingen werden door uiteenlopende oorzaken geen succes.
Nadat ayatollah Ali Khamenei hem begin 2026 vanwege de Amerikaanse dreiging naar voren had geschoven, ging Larijani als de facto leider van Iran opereren. Sindsdien was het niet president Pezeshkian, maar voorzitter van de Nationale Veiligheidsraad Larijani die namens de Opperste Leider aanschoof bij internationale overleggen, waaronder in Rusland.
Larijani werd in 1958 geboren in Irak, als telg van een rijke Iraanse familie die was gevlucht voor het bewind van de sjahs. Het gezin keerde drie jaar na Larijani’s geboorte terug naar Iran. Daar verwierven naast Larijani ook zijn broers machtige posities, onder meer in de rechtspraak en de Raad van Experts.
Op 20-jarige leeftijd trouwde Larijani met de dochter van een vertrouweling van Ruhollah Khomeini, op dat moment de opperste leider van het land. Vanwege de positie van de Larijani’s in de Iraanse machtsstructuur omschreef Time Magazine de familie in 2009 als de ‘Kennedy’s van Iran’.
In tegenstelling tot veel van zijn leeftijdsgenoten week Larijani af van het strikt religieuze pad. Hij rondde bachelors af in informatica en wiskunde, evenals een master in filosofie. Larijani heeft een fascinatie voor Immanuel Kant. Drie boeken schreef hij over de Duitse filosoof, waarvan het laatste in 2024 uitkwam.
Larijani was in 2015 een van de onderhandelaars die namens Iran om de tafel gingen met de VS en andere landen over het nucleaire programma. De landen sloten een overeenkomst over het vertragen van het programma in ruil voor verlichting van de economische sancties tegen Iran.
Van dergelijk pragmatisme lijkt bij Larijani weinig meer over. Zo pleitte hij begin januari als een van de eersten in de Iraanse top voor het met geweld bestrijden van de protesten. Afgelopen maandag wees hij het gerucht dat Iran de gesprekken met de VS wilde hervatten, resoluut van de hand. ‘We gaan niet onderhandelen met de VS’, schreef hij op X. In een eerder bericht beschuldigde hij Trump ervan het Midden-Oosten in chaos te hebben gestort. De Amerikaanse president heeft America first veranderd in Israel first, aldus Larijani.
Na de dood van ayatollah Khamenei werd Larijani niet gerekend tot de kanshebbers voor diens opvolging. Hij is namelijk geen sjiitische geestelijke – een grondwettelijke vereiste voor de rol van opperste leider. Uiteindelijk werd Mojtaba Khamenei, de zoon van Ali Khamenei, aangewezen om het land te gaan leiden. De vraag is echter of dat voor de macht die Larijani nu heeft veel zal uitmaken.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant