Op de Amsterdamse Zuidas is een techbedrijf gevestigd dat maar liefst twee miljardendeals in één maand afsloot: Nebius. Wat is deze razendsnel groeiende onderneming van Russische origine voor bedrijf?
is economieredacteur van de Volkskrant en schrijft over technologie. Speciale aandacht heeft hij voor de opmars van kunstmatige intelligentie.
Het is oktober 2022 als een groep krakers een zes verdiepingen tellend herenhuis binnendringt aan een van de duurste straten van Amsterdam. Zo willen ze hun woede uiten op de eigenaar, de steenrijke Russische zakenman Arkadi Volozj. Die is op de Europese sanctielijst gezet na de Russische invasie van Oekraïne. Volozj zelf, die 3,4 miljoen euro voor het pand betaalde, komt Europa niet meer in.
Het kan verkeren. Nu, drieënhalf jaar later, runt diezelfde Volozj (62) vanuit datzelfde Amsterdam een razendsnel groeiend techbedrijf: Nebius.
Grote Amerikaanse techbedrijven strooien momenteel kwistig met miljarden in hun honger naar rekenkracht om hun AI-modellen te kunnen draaien. Rekenkracht die Nebius, dat in AI gespecialiseerde datacenters bouwt en beheert, ze wil bieden.
En dus sloot het bedrijf maandag een deal ter waarde van 27 miljard dollar met Meta. De Amerikaanse techreus zal voor dat bedrag de komende vijf jaar rekenkracht afnemen om AI-modellen op te draaien.
Vorige week sleepte de Amsterdamse onderneming al een investering van 2 miljard dollar van de grote Amerikaanse chipontwerper Nvidia binnen, als onderdeel van een samenwerking om snellere AI-datacenters te bouwen. In september sloot het ook al een overeenkomst met Microsoft, ter waarde van 17 miljard dollar.
Arkadi Volozj gold binnen de Russische techwereld al als een grootheid. In de jaren negentig was hij mede-oprichter van Yandex. Yandex is een soort Russische tegenhanger van Google. Het biedt van alles aan, van een zoekmachine, clouddiensten en een communicatiekanaal, tot thuisbezorging van voedsel en een taxidienst. Volozj had er jarenlang de leiding.
Vandaar ook dat hij na de Russische invasie op een sanctielijst belandde. Volgens Brussel spekte hij de oorlogskas van het Kremlin. Yandex censureerde op zijn Russische platformen bovendien kritiek op de oorlog.
Toch leek Volozj zelf moeite te hebben met de invasie. Hij begon zichzelf in de markt te zetten als Israëlische ondernemer - hij heeft een Maltees en een Israëlisch paspoort en verhuisde al ruim voor de invasie naar Tel Aviv.
Uiteindelijk nam hij ferm afstand van het Kremlin door de oorlog ‘barbaars’ te noemen. Critici in Europa - zoals de krakers, die anderhalf jaar in zijn pand zouden bivakkeren - bespeurden een opportunistische poging om zaken te kunnen blijven doen in Europa. In eigen land werd hij als verrader afgeschilderd.
2024 bood hem een frisse start. Europa ontdeed hem van zijn ketenen door hem toch van de sanctielijst te halen. De krakers vertrokken uit zijn Amsterdamse verblijf. Een paar maanden later deed hij tegen een kleine 5 miljard euro afstand van de Russische tak van Yandex en doopte hij het restant van het bedrijf om tot Nebius. ‘Het is fijn om vrij te zijn, en nog beter om vrij te zijn met een paar miljard dollar om iets op te bouwen’, zei hij tegen persbureau Reuters.
Om zich heen zag hij destijds de opmars van kunstmatige intelligentie. Dat moest de vraag naar rekenkracht wel tot grote hoogten opdrijven, voorzag hij. Een goede inschatting. Vorig jaar boekte Nebius vorig jaar een omzet van ruim 460 miljoen euro, vijf keer zoveel als het jaar ervoor.
Hoewel het hoofdkantoor in Nederland is gevestigd, staat zijn almaar uitdijende schare datacenters elders. Op zeker zes locaties, in onder meer Finland, Frankrijk en de Verenigde Staten, bestiert Nebius datacenters. Meer zijn in aanbouw, en het bedrijf heeft plannen om in Azië uit te breiden.
De komende jaren is het zaak om de enorme investeringen die hiermee gepaard gaan om te zetten in winst. Vorig jaar draaide Nebius nog dik 400 miljoen euro verlies. Grote contracten als die met Meta kan het dus goed gebruiken. Geen wonder dat de waarde van het aandeel van het bedrijf op de Amerikaanse beurs meer dan 10 procent steeg.
In Rusland lijkt Volozj zijn schepen intussen definitief te hebben verbrand. Vorige maand deed hij afstand van zijn Russische staatsburgerschap.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant