Zo’n 90 procent van de AI-campagnebeelden voor de Nederlandse gemeenteraadsverkiezingen bevat geen enkele vermelding dat het om AI gaat. De PVV is opnieuw de meest enthousiaste verspreider.
is techredacteur van de Volkskrant, gespecialiseerd in de impact van kunstmatige intelligentie op de maatschappij.
In de eerste tien dagen van de monitoring, die 1 maart begon, vonden onderzoekers van Campaign Tracker 192 berichten die op de een of andere manier met AI zijn gemaakt. Ze variëren van cartoons tot zeer realistische deepfakes.
Net als bij de landelijke verkiezingen is de PVV de grootste producent, zegt onderzoeker politieke communicatie Fabio Votta (Universiteit van Amsterdam), die het project coördineert. Votta en zijn team bekeken de campagnes in dertig verschillende gemeenten op Facebook, Instagram, TikTok en X. Het gaat om berichten van politieke partijen en kandidaten, aangevuld met berichten van nationale partijaccounts, influencers en commentatoren.
Van de 192 beelden zijn er 52 afkomstig van de PVV, waarmee deze met afstand de grootste verspreider van AI-beelden is. In geen van deze 52 beelden gebruikte de PVV een label dat duidelijk maakt dat het om kunstmatige intelligentie gaat.
Ook andere partijen doen dat in verreweg de meeste gevallen niet. Zeer onwenselijk, stellen de onderzoekers: ‘Omdat generatieve AI-modellen steeds beter worden in het produceren van realistische beelden, is het belangrijk dat kiezers weten of beelden echt zijn of niet zodat ze niet worden misleid.’
Vanaf augustus verplicht de Europese AI Act overigens dat foto’s en video’s die door AI zijn gemaakt een duidelijk label krijgen.
Voor het eerst volgt Campaign Tracker het gebruik van AI in verkiezingscampagnes op lokaal niveau, waardoor de onderzoekers ook steden kunnen vergelijken. In vrijwel alle gemeenten worden AI-campagnebeelden ingezet, met Lelystad als koploper. Van de 46 AI-campagnebeelden zijn er daar 37 afkomstig van PVV-kandidaten.
Dat de PVV opnieuw koploper is in het gebruik van AI is geen verrassing. Eind vorig jaar werd na onderzoek van De Groene Amsterdammer al duidelijk dat PVV-Kamerlid Maikel Boon AI-afbeeldingen genereerde via prompts met beschrijvingen van ‘onschuldige’ blonde vrouwen en lichtgetinte mannen ‘met wilde baarden’ om polarisatie in de hand te werken.
Daarna onthulde de Volkskrant dat Boon samen met collega-Kamerlid Patrick Crijns via een populaire Facebookpagina AI-beelden van Frans Timmermans verspreidden, met tientallen doodswensen richting de politicus tot gevolg. Het leidde tot aangifte door de inmiddels teruggetreden partijleider.
Alles over tech vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant