Documentaire In zijn eerste Netflix-documentaire ‘Louis Theroux: Inside the Manosphere’ treft de Brit mannen die gewend zijn om voor de camera schaamteloos controversieel te zijn. Dat verandert de dynamiek.
Influencer Harrison Sullivan (HSTikky Tokky) met zijn moeder in 'Louis Theroux: Inside the Manosphere'.
Ondertussen zou de wereld toch moeten weten dat een bezoek van Louis Theroux doorgaans geen goed nieuws betekent. Dat geldt ook voor de vrouwenhatende influencers die hij portretteert in Louis Theroux: Inside the Manosphere. De glimmende macho’s die hij te kijk zet in zijn eerste documentaire voor Netflix, zeggen dat ze nog nooit van de Britse documentairemaker gehoord hadden, en dat ze hem daarom argeloos binnenlieten.
Louis Theroux: Inside the Manosphere
Van: Adrian Choa. Met: Louis Theroux. Netflix, 1 uur en 31 min.
De Manosphere is vaker gecoverd in documentaires, maar Theroux weet er toch weer iets bijzonders van te maken. Zijn tactiek van de ontwapende naïviteit heeft hij dit keer thuisgelaten. Hij is scherp en confronterend, en probeert dat niet te verbergen achter zijn gebruikelijke Britse beleefdheid en quasi onwetendheid.
We maken kennis met kopstukken als Harrison Sullivan (HSTikkyTokky), Amrou Fudl (Fresh & Fit) en Nicolas Kenn De Balinthazy (Sneako). Zij adviseren hun miljoenen volgelingen op sociale media hoe die net zo veel geld, zo veel spierballen, en zo veel seks kunnen krijgen als zij. De kern is een antifeministische ideologie waarin de man de vrouw onderdrukt, eventueel met geweld. Fascisme en complotdenken zijn nooit ver weg. Volgens Theroux verspreiden de influenceren „valse verhalen over een schimmige kliek die de sociale ondergang van het Westen beraamt door degeneratie te bevorderen – vaak met een expliciet antisemitisch tintje.”
De influencers zijn gewend om urenlang hun publieke macho-personage op te houden, en schaamteloos de controverse zoeken is hun verkoopmodel, dus Theroux’ gebruikelijke methode, om enge mensen zichzelf te laten exposen, werkt hier niet. Toch laat hij soms een glimp van hun onzekerheid zien. Dat gebeurt vooral als er een vrouw in beeld verschijnt. Het gaat niet zo zeer om wat die vrouwen zeggen, als wel hoe de mannen daarop reageren. Wanneer Theroux bijvoorbeeld aan Sneako’s vrouw vraagt wat zij van diens polygamie-plannen denkt, weet de stoere man niet hoe snel hij haar buiten beeld moet krijgen.
HS haalt zijn moeder erbij, die zegt niet achter zijn ideeën te staan. Maar ze valt wel Theroux aan als die over de strafrechtelijke problemen van haar zoon begint. Interessant moment trouwens: ze verwijt Theroux dat hij hetzelfde doet als de Manosphere-types: geld verdienen door de camera te zetten op extreme figuren en denkbeelden.
En het is al zo’n spiegelpaleis. Zodra Theroux er is, richten de influencers hun eigen camera’s op hém. Ze maken hem direct tot personage in hun video’s en livestreams. Eronder verschijnen commentaren als: „Wie is die ouwe gek?” en: „Suffe oude man, nog zachter dan een kussen”. Dit alles verwerkt Theroux vervolgens weer in zijn documentaire.
Mede opgestookt door de commentaren onder de video’s, zien de influencers de visites van Theroux als een wedstrijdje armworstelen. Theroux komt langs om hen onderuit te halen, dus proberen ze op hun beurt de Britse bezoeker onderuit te halen. Zo lachen ze de documentairemaker uit als die niet hoog genoeg scoort op een boksbalautomaat. Blijkbaar zijn ze op de een of andere manier toch bang voor hem.
Los van de hatelijke uitspraken, is vooral het ritueel vernederen van vrouwen moeilijk om aan te zien. En wat te denken van een intermezzo waarin een van de influencers met zijn bende, tijdens een opname, naar buiten loopt om een man in elkaar te slaan, en dit te filmen en online te zetten? Maar het meest schokkend is om te zien hoe de influencers op straat worden aangesproken door enthousiaste fans. Dan besef je: dit zijn geen clowns, dit zijn rolmodellen voor de jeugd.
Voor de BBC maakte Theroux een kwart eeuw lang entertainende documentaires over rare Amerikaanse subculturen; over pornoacteurs, gedetineerden, drugsverslaafden, sekteleden, neonazi’s. Die stonden doorgaans ver van ons bed, dus daar kon je met een gerust hard om lachen, gruwen en cringen. Nu is er iets veranderd: de Manosphere-mannen die hij bezoekt vormen geen malle subcultuur meer, maar hebben de macht overgenomen, onder bezielende leiding van de Amerikaanse president Trump. De invloed van de influencers is niet te onderschatten, ook op Nederlandse jongens. Daardoor is Theroux’ werk een stuk relevanter geworden, en grimmiger.