Levenseinde Het Schotse parlement heeft dinsdag een initiatiefwetsvoorstel over hulp bij zelfdoding verworpen, ondanks brede steun bij de bevolking. In Engeland en Wales loopt een vergelijkbaar wetsvoorstel vast in de politieke bureaucratie van Westminster.
Betogers met Liam McArthur, lid van het Schotse parlement.
Hulp bij zelfdoding wordt voorlopig niet legaal in het Verenigd Koninkrijk. Dinsdag verwierp het parlement in Schotland een initiatiefwetsvoorstel hierover. Van de parlementsleden stemden er 69 tegen, 57 stemden voor en er was één onthouding. Voor Engeland en Wales is er een initiatiefwet in de laatste fase van het wetgevingsproces, maar daarvan is sinds kort twijfelachtig of die wordt aangenomen.Het wetsvoorstel in het Schotse parlement kwam van Liam McArthur, een parlementariër van de Liberaal-Democraten. Volgens zijn plan zouden terminaal zieke en wilsbekwame patiënten van achttien jaar of ouder hulp kunnen krijgen van een arts bij hun levenseinde. Hij stelde als laatste spreker van het debat dinsdag gefrustreerd vast dat Holyrood, zoals het parlement in Edinburgh heet, zijn voorstel zou verwerpen. „Dit dwingt mensen alleen maar om te reizen naar landen als Zwitserland”, zei McArthur, waar hulp bij zelfdoding wel is toegestaan. In 2010 en 2015 verwierp het Schotse parlement ook al wetsvoorstellen hierover, met flink grotere meerderheden dan nu. Vanwege de gevoeligheid van het onderwerp hoeven parlementariërs zich niet aan de gebruikelijke partijdiscipline te houden.
Gezondheidszorg is één van de terreinen waarbij de vier landen van het VK elk hun eigen beleid bepalen. In het conservatievere Noord-Ierland is (nog) geen sprake van wetgeving rond zelfdoding. Maar in Londen nam het Lagerhuis in juni vorig jaar een initiatiefwet van Kim Leadbeater (Labour) aan om hulp bij zelfdoding ook in Engeland en Wales mogelijk te maken. Wales en Engeland delen hun rechterlijke macht en voor hulp bij zelfdoding zou het strafrecht aangepast moeten worden.Dat voorstel ligt nu in het Hogerhuis, maar de Lords en Baronesses deden meer dan duizend voorstellen voor wijzigingen die stuk voor stuk aan bod moeten komen. Volgens de parlementaire regels in Westminster worden initiatiefwetten alleen op vrijdagen behandeld en de deadline komt in zicht. In mei eindigt het parlementaire jaar en dan moeten alle ‘oude’ initiatiefwetten zijn aangenomen, anders vervallen ze.De voorstanders van hulp bij zelfdoding verwijten de leden van het Hogerhuis nu sabotage en tijdrekken. Er is één wet (uit 1911) die gebruikt zou kunnen worden om het Hogerhuis te passeren en een groepje Labour-leden voert nu campagne om die in te zetten. De laatste keer dat het Lagerhuis die wet gebruikte, was bij een verbod op de vossenjacht in 2004. De regering van premier Keir Starmer (Labour) houdt zich afzijdig. Starmer zelf stemde voor legalisering, maar binnen het kabinet bestaat geen consensus.In zowel Engeland als Schotland is een meerderheid van de bevolking ervoor om hulp bij zelfdoding mogelijk te maken. In Engeland is 70 procent voor legaliseren en in Schotland ligt dat iets hoger, 78 procent. Ook de bezwaren zijn aan beide kanten van de grens grotendeels hetzelfde. Er bestaat angst dat de gezondheidsdienst NHS de extra vraag voor artsen niet aan kan en dat terminaal zieke patiënten bij gebrek aan goede palliatieve zorg sneller voor een einde van hun leven zouden kiezen.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen