Libanon
Terwijl alle ogen gericht zijn op de Straat van Hormuz en de dreiging van een wereldwijde energiecrisis, dan wel op de intimiderende woorden van Donald Trump richting NAVO-bondgenoten die weigeren schepen naar de Straat te sturen, is in Libanon een nieuwe crisis al een feit. Israëlische bombardementen hebben daar in twee weken al 900 levens gekost en een miljoen mensen uit hun huizen verjaagd.
Zorgen over de aard en de omvang van de Israëlische operatie zijn terecht. Israëlische ministers maken immers zelf de vergelijking met Israëls vernietigingscampagne in Gaza, die nog altijd doorgaat – deze week werden daar nog twee kinderen, een zwangere vrouw en acht politieagenten gedood door Israëlische aanvallen.
Bepaald onheilspellend was de verklaring van minister van Financiën Smotrich dat de wijk Dahiyeh in Beiroet eruit zal komen te zien als Khan Younis, de compleet verwoeste stad in Gaza. Ook minister van Defensie Katz haalde Gaza aan toen hij maandag een grondoperatie in het zuiden van Libanon aankondigde.
Israëls respons op de terreuraanval van Hamas in oktober 2023 was disproportioneel hevig, met ruim 70.000 Palestijnse doden tot gevolg. Nu dreigt opnieuw een overreactie, maar dan op aanvallen door de militante beweging Hezbollah, die door Iran gesteund wordt.
Hezbollah reageerde met die aanvallen op de Israëlisch-Amerikaanse oorlog tegen Iran en de liquidatie van Opperste Leider Ali Khamenei. Vanuit Libanon vuurde het raketten af op Israël, dat daarop begon met luchtaanvallen op het zuiden van het land en wijken van hoofdstad Beiroet waar Hezbollah sterk aanwezig is.
Hezbollah in toom houden is een verantwoordelijkheid van de Libanese regering. Al was het maar omdat dit in november 2024 is vastgelegd in de afspraken met Israël die een einde moesten maken aan de vorige oorlog. Volgens dat akkoord zou de regering van president Aoun Hezbollah ontwapenen en de controle overnemen in het zuiden van Libanon. Israël zou zich militair volledig terugtrekken.
Beide partijen zijn de afspraken niet nagekomen. Hezbollah is duidelijk niet ontwapend en Israël heeft zich nooit volledig teruggetrokken. Het leger bleef aanwezig op vijf militaire bases in het zuiden van Libanon, wat door de bevolking – terecht – werd ervaren als een bezetting. Dit soort optreden voedt de steun voor Hezbollah bij de bevolking.
Na decennia van conflict zou onderhand duidelijk moeten zijn dat militair machtsvertoon Hezbollah niet zal vernietigen. Omgebrachte leiders worden vervangen, wapendepots verplaatst, strijders houden zich gedeisd tot de volgende gevechtsronde zich aandient. Israël heeft het recht om zijn bevolking militair te beschermen bij een aanval, maar alleen een politieke oplossing waarbij alle partijen de rechten van Libanezen respecteren kan Hezbollah echt verslaan.
De burgerbevolking heeft door de Israëlische luchtaanvallen nu disproportioneel te lijden. Dinsdag waarschuwden de Verenigde Naties dat daarbij mogelijk sprake is van oorlogsmisdaden. Human Rights Watch toonde bovendien ook nu weer aan dat Israël het zeer omstreden middel witte fosfor inzet boven Libanese woonwijken.
Bovenop de onrechtmatige operatie in Iran en de vernietiging van Gaza is Libanon de derde oorlog waarin het Israëlische optreden problematisch is. Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Italië en Canada riepen Israël dan ook terecht op om af te zien van het grondoffensief. Dat is het eerste dat moet gebeuren. Het is echter niet voldoende. Het ontzien van burgers moet veel belangrijker worden voor Israël.
Terugblikken, extra analyses en leestips bij de laatste uitzending van de podcast Wereldzaken.