Amerikaanse politiek Het vertrek van een hoge terreurbestrijder opent nieuwe scheurtjes in de Republikeinse coalitie. Vooralsnog komt de kritiek vooral van buiten de politiek, maar de druk op volksvertegenwoordigers kan toenemen als de prijs van de oorlog in Iran oploopt.
De dinsdag vertrokken Directeur Terreurbestrijding, Joe Kent.
„Een oorlog met Iran kan zonder twijfel enkele snelle resultaten opleveren waarover mensen hier in de VS zullen juichen. Maar Iran, of Perzië, is altijd een groot rijk geweest. Het draait al langer mee dan enige andere speler in het Midden-Oosten: zij gaan nergens heen. [..] We zouden China rechtstreeks in de kaart spelen door militair verstrikt te raken in het Midden-Oosten. [..] Het is absolute waanzin. Je opent de doos van Pandora. En, opnieuw, welk belang van Amerikanen is hiermee gediend?”
In een interview met de voormalige Fox News-ster Tucker Carlson gaf Joe Kent vier jaar geleden vele redenen om het Iraanse regime niet aan te vallen. Een clipje van dit vraaggesprek ging dinsdag weer rond op Instagram, nadat Kent zijn vertrek als Directeur Terrorismebestrijding binnen de regering-Trump had aangekondigd. In zijn ontslagbrief aan de president, die hij ook op X zette, schreef hij dat Iran „geen onmiddellijk gevaar” voor de VS vormde en niet aangevallen had moeten worden.
Hoewel buiten politiek Washington weinigen hem voor dinsdag kenden, legt Kents vertrek nieuwe scheuren bloot in de MAGA-beweging van Trump. De non-interventionistische America First-vleugel klaagt dat de president in Iran zijn campagnebelofte breekt om geen nieuwe militaire avonturen aan te gaan.
Deze kritiek wordt het luidst geuit door Republikeinse stemmen die geen politicus (meer) zijn: oud-Fox-ster Carlson, zijn voormalige collega Megyn Kelly, afgezwaaid Republikeinse afgevaardigde Marjorie Taylor Greene. En ook Joe Rogan, de invloedrijkste rechtse podcaster van het land, zei vorige week te begrijpen dat Amerikanen zich „verraden” voelen door Trumps „crazy” oorlog.
Het vertrek van Kent legt nog een tweede meningsverschil in de Republikeinse Partij bloot: over Israël. In zijn brief schrijft hij „dat het duidelijk is dat we deze oorlog begonnen zijn onder druk van Israël en zijn machtige Amerikaanse lobby”. Hij voegt hier een persoonlijke grief aan toe: zijn vrouw Shannon sneuvelde in 2019 op missie in Syrië. Volgens Kent een andere „oorlog die gefabriceerd werd door Israël”.
Deze en andere Israël-kritische zinsneden leidden tot kritiek van antisemitisme. Van een pro-Israëlische trumpistische twitteraar als Laura Loomer, die Kent „een serie-lekker en narcist” noemde „die geobsedeerd is met Joden en Israël overal de schuld van geeft”. Maar ook van de uitgesproken Trump-criticus en fascismekenner Timothy Snyder, die hem in het kamp van „openlijke antisemieten” binnen de MAGA-beweging plaatste. Rond Iran staan zij tegenover christen-zionisten als defensieminister Pete Hegseth, die voor oorlog pleitten, omdat dit Bijbelse eindtijdprofetieën zou inlossen, aldus Snyder.
Kent belandde in de regering in het kielzog van Tulsi Gabbard, directeur van alle inlichtingendiensten (DNI). Zij was jarenlang als Democraat afgevaardigde voor Hawaii, maar stapte over naar Trump, mede wegens diens pleidooi tegen nieuwe overzeese militaire avonturen.
Vanuit dit isolationisme ageerde Gabbard ook tegen Amerikaanse steun aan Oekraïne en voordat ze DNI-baas werd, papegaaide ze regelmatig Kremlin-standpunten. Ook Kent noemde steun aan Kyiv een strategische blunder, onder meer in zijn interview met Carlson in 2022.
Over Trumps besluit om Iran aan te vallen, sprak Gabbard zich ruim twee weken lang niet uit. Na het vertrek van haar bondgenoot Kent gaf ze een summiere verklaring dat „president Trump na zorgvuldige weging van alle informatie die voor hem lag, concludeerde dat het islamistische regime in Iran een onmiddellijke dreiging vormde en op basis van die conclusie ging hij over tot actie”.
Voor vicepresident JD Vance, ook verklaard tegenstander van nieuwe oorlogen, is het eveneens koorddansen. Hij verdedigde zijn politieke baas dinsdag. Voorgangers begonnen domme oorlogen, maar „Trump zal de klus voor de Amerikaanse bevolking klaren en zorgen dat fouten uit het verleden niet herhaald worden”.
In peilingen zeggen veruit de meeste Trump-kiezers de aanval op Iran te steunen. Republikeinse volksvertegenwoordigers uiten geen openlijke kritiek, zeker niet nu velen nog van presidentiële steunbetuigingen afhankelijk zijn bij het winnen van hun voorverkiezingsraces in opmaat naar de Congresverkiezingen, dit najaar. Maar als de kosten van de oorlog blijven oplopen – in de vorm van meer gesneuvelde Amerikaanse militairen of aan de benzinepomp – kan dit zwijgen electoraal riskant worden.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet