Denemarken bereidde zich in januari voor op een mogelijke Amerikaanse aanval op Groenland. Zo bracht het leger bloedzakken naar Groenland voor het geval militairen gewond zouden raken bij een aanval. Dat blijkt uit een reconstructie van de Deense publieke omroep.
is correspondent in Scandinavië en Finland van de Volkskrant. Hij woont in Stockholm.
De Deense strijdkrachten legden ook explosieven klaar voor het opblazen van landingsbanen op Groenland. Daarmee wilden zij voorkomen dat Amerikaanse militaire vliegtuigen zouden landen om soldaten naar het arctische eiland te brengen. Ook werden voorraden munitie op verschillende plekken op Groenland opgeslagen.
De Deense publieke omroep sprak voor de reconstructie twaalf hooggeplaatste bronnen binnen de strijdkrachten en de regering. Hoewel er geen concrete inlichtingen waren over Amerikaanse aanvalsplannen, vreesden de functionarissen dat de Amerikaanse president Donald Trump elk moment groen licht zou kunnen geven voor de annexatie van Groenland.
Volgens de regeringsbronnen wilde Denemarken een escalatie vermijden, maar was de regering niet van zins zich neer te leggen bij de militaire superioriteit van het Amerikaanse leger. ‘De kosten van een inval voor de VS moesten worden verhoogd. De VS zouden echt een vijandige actie moeten ondernemen om Groenland in te nemen.’
Volgens de Deense omroep vroeg Kopenhagen al in 2025 aan Europese bondgenoten om in 2026 militairen te sturen naar Groenland, om de Deense strijdkrachten bij te staan en solidariteit uit te stralen. Met name de Fransen bleken bijzonder welwillend. ‘We zouden vrijwel alles doen wat Denemarken had gevraagd’, aldus een betrokken Franse regeringsfunctionaris.
Dit plan werd versneld nadat de VS begin januari commando’s naar de Venezolaanse hoofdstad stuurden om president Nicolás Maduro te ontvoeren. De vrouw van Stephen Miller, Trumps adviseur voor binnenlandse veiligheid, verspreidde daarna op X een foto van Groenland in de kleuren van de Amerikaanse vlag. ‘Spoedig’, schreef ze erbij.
‘Toen liep het uit de hand’, zei een hooggeplaatste bron binnen de Deense veiligheidsdiensten tegen de omroep. De Deense strijdkrachten stuurden kort daarna versterking naar Groenland, inclusief commando’s die getraind zijn om te opereren in extreme omstandigheden. Ook de Fransen stuurden Alpenjagers die gewend zijn aan bergachtig gebied en koude weersomstandigheden. De Denen stuurden ook zwaar bewapende F-35-gevechtsvliegtuigen naar het gebied.
Op verzoek van Denemarken stuurden verschillende Europese landen, waaronder Nederland, militaire officieren naar Groenland. Volgens zes bronnen was dit bedoeld om de VS ervan te weerhouden Groenland aan te vallen.
Na de actie in Venezuela voerde Trump de druk op Denemarken op. Hij zei onder meer dat hij Groenland ‘goedschiks dan wel kwaadschiks’ bij de VS zou voegen. Hij sloot militair ingrijpen niet uit en kondigde importtarieven aan voor Europese landen die militairen hadden gestuurd.
Na gesprekken met Navo-chef Mark Rutte bond hij in. De VS en Denemarken onderhandelen nu over een uitbreiding van een verdrag uit 1951, dat de Amerikanen het recht geeft militairen te stationeren op Groenland. Ook zouden er bases kunnen worden gebouwd. Daarnaast lanceerde de Navo een missie om het arctische gebied beter te beschermen.
Volgende week gaan de Denen naar de stembus voor de parlementsverkiezingen. De sociaaldemocratische premier Mette Frederiksen hoopt dan te profiteren van de ‘Groenland-bonus’. De afgelopen maanden deed haar Arbeiderspartij het gestaag beter in de peilingen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant