Toenmalig lijsttrekker Lennart van der Linden van Echt voor Barendrecht in 2022, toen de partij twintig van de 29 zetels haalde.
Ruim vijf kwartier nadat de stembussen zijn gesloten, houden de leden van Echt voor Barendrecht (EVB) in een afgeladen café in het winkelcentrum van het dorp de adem in. Roeland Bol, lijsttrekker, stapt naar voren en zegt in de microfoon dat de partij in de eerste prognose uitkomt op veertien van de 29 zetels.
Bij elke andere partij zou de uitslag worden onthaald als een daverende overwinning. Maar bij EVB loopt het enthousiasme niet over – er wordt geklapt, hier en daar voorzichtig gejoeld.
De partij levert zes zetels in en komt net één zetel te kort voor de absolute meerderheid.
In Barendrecht was er deze verkiezingen maar één partij waar alle ogen op gericht waren. Vier jaar geleden zette EVB de verhoudingen in de gemeenteraad op de kop met een monsterzege van twintig van de 29 zetels bij de verkiezingen. Deze verkiezing spande het erom of de partij haar meerderheid zou behouden.
De partij had, zoals elke vier jaar, een eigen bijeenkomst georganiseerd. De andere partijen in de raad hadden geen eigen feestje: zij zaten gezamenlijk in het theater verderop in de winkelstraat.
Het is tekenend voor de politieke werkelijkheid van de afgelopen vier jaar, waarin EVB in haar eentje de gemeente bestuurde. Stemde EVB niet in, dan werd een voorstel in de raad weggestemd. Konden EVB-raadsleden zich vinden in het beleid van de EVB-wethouders, dan was er voor het college weinig belemmering.
Eigenlijk leek geen van de aanwezige EVB’ers te durven hopen op een herhaling. Bol sprak aan het begin van de avond de hoop uit dat de partij wederom de grootste zou worden – geen al te ambitieus doel in een gemeente waar de tweede fractie in de raad de afgelopen termijn drie zetels had, zeventien minder dan EVB.
De verkiezingszege van 2022 was volgens Bol een „perfect storm”. De buitensluiting van EVB in 2018, toen de partij ook al op één zetel na de meerderheid haalde en alle andere partijen toen maar samen de coalitie vormden, had kwaad bloed gezet bij kiezers. De partij had verder nog geen bestuurservaring om op afgerekend te worden.
„Regeren is normaal halveren”, zegt Lennart van der Linden, de afgelopen periode wethouder en tevens oud-partijvoorzitter van Forum voor Democratie en voormalig senator. „Wij zijn gewoon weer met afstand de grootste partij.”
Maar onder de leden klinkt ook een ander geluid. Mirjam Koopman, die op een onverkiesbare plek stond, zegt dat ze had „gehoopt op meer”. „In ieder geval op een vijftiende zetel.” Nelleke Scheffer is „heel blij dat we weer de grootste partij zijn”. Maar, zegt ze, „we hadden liever nog één zeteltje erbij gehad. Dat zou wel prettig geweest zijn.”
Kierers tonen zich tevreden over de verkiezingsbeloftes die EVB heeft ingelost: het afvalbeleid van het vorige college werd teruggedraaid, Barendrecht stapte uit de ambtelijke organisatie met buurgemeenten Albrandswaard en Ridderkerk. Er werden woningen gebouwd met voorrang voor Barendrechters.
Maar bij andere partijen viel frustratie te horen over de almacht van de partij. Ook binnen de EVB-fractie klonken geluiden over een vermeend gebrek aan dualisme: twee raadsleden splitsten zich af en deden deze verkiezingen mee onder de naam Barendrechts Belang. Deze partij haalt met een campagne tegen een azc volgens de prognose drie zetels.
De rest van de avond blijft de stille hoop dat de partij alsnog een vijftiende zetel haalt. Die komt er naar alle waarschijnlijkheid niet. En dus ziet het er naar uit dat EVB om tafel moet met de partijen die acht jaar geleden nog een monsterverbond vormden om haar buiten de coalitie te houden. Het oud zeer daarover is nog niet weg.
Bol zegt tegen het einde van de avond, als de laatste prognose binnen is, nog een keer dat hij het „echt wel een goeie prestatie” vindt. „Tuurlijk is er voor de andere partijen op papier nog een mogelijkheid om te zeggen: we houden EVB bij de coalitieonderhandelingen buiten de deur. Maar dat gaat heel lastig worden.”
De partij maakt straks niet langer in haar eentje de dienst uit. „Maar we zijn een gewilde bruid. Zo denk ik erover.”
Begin de dag met de belangrijkste politieke ontwikkelingen uit Den Haag