Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
De Hongaarse premier Viktor Orbán blijft ondanks grote druk van zijn EU-collega’s bij zijn blokkade van de EU-lening van 90 miljard euro voor Oekraïne. Premier Rob Jetten noemde donderdag het veto van Orbán ‘onacceptabel’.
Bij aankomst in Brussel voor de EU-top toonde Orbán zich geenszins onder de indruk van de toenemende irritatie en frustratie van zijn Europese collega’s. De Hongaarse premier zei ‘geen enkel besluit dat Kyiv helpt’ te zullen steunen zolang de aanvoer van Russische olie via de Droezjbapijpleiding die door Oekraïne loopt, is gestremd. Zijn ‘nee’ treft niet alleen de lening maar ook de start van de onderhandelingen met Kyiv over een EU-lidmaatschap.
De Finse premier Petteri Orpo betichtte Orbán van ‘verraad’. De leiders besloten in december Oekraïne de komende twee jaar te helpen met de 90 miljard euro. Zonder dat geld kan Kyiv de lonen, overheidsdiensten en rekeningen voor wapens niet meer betalen. Het besluit in december werd gesteund door Orbán omdat hij de verzekering kreeg dat Hongarije (en Slowakije en Tsjechië) nooit hoeven mee te betalen aan de lening.
In februari trapte Orbán niettemin toch op de rem, nadat door Russische bombardementen de Droezjbapijpleiding beschadigd werd en de oliedoorvoer stopte. Boedapest beschuldigt Kyiv ervan de reparatie te traineren. Een EU-missie moet deze dagen de schade in kaart brengen.
EU-president António Costa noemde het gedrag van Orbán ‘deloyaal’. Net als de meeste premiers is hij zeer boos dat de Hongaar een besluit van de leiders onderuit haalt. Dat ondermijnt volgens Costa de geloofwaardigheid van de EU-toppen.
Volgens de Finse premier gebruikt Orbán zijn veto als ‘wapen in de verkiezingscampagne’. Hongarije gaat op 12 april naar de stembus en voor het eerst sinds 2010 is er een kans dat Orbáns Fidesz-partij de verkiezingen verliest. Nu toegeven aan Brusselse druk, zou zijn positie verzwakken.
Marc Peeperkorn
De Poolse autoriteiten hebben de uitlevering van de Russische archeoloog Alexandr Boetjagin aan Oekraïne goedgekeurd. De Oekraïners proberen hem al sinds 2024 te berechten. De archeoloog heeft volgens Oekraïne illegale opgravingen verricht op de door Rusland bezette Krim. De archeoloog ontkent dit en stelt niet meer dan zijn werk te hebben gedaan.
Boetjagin werd in december vorig jaar aangehouden door de Poolse autoriteiten, toen hij in het land was voor een lezing. Kort daarvoor bevond de archeoloog zich nog in Nederland. Boetjagin leidt sinds 1999 een onderzoek naar een oude Griekse nederzetting op de Krim. Volgens Oekraïne hebben de archeoloog en zijn team sinds 2014 voor omgerekend 4,6 miljoen dollar aan vernielingen verricht op de archeologische plaats.
Het komt niet vaak voor dat een Europees land een Rus uitlevert aan Oekraïne. Onduidelijk is nog wanneer de uitlevering plaatsvindt. De advocaat van Boetjagin zegt in beroep te gaan tegen de uitspraak. Bij een veroordeling in Oekraïne kan de archeoloog een celstraf van maximaal vijf jaar krijgen, schrijft Kyiv Post.
Yassin Boutayeb
In India zijn zes Oekraïners en een Amerikaan gearresteerd. Volgens de Indiase autoriteiten zijn zij illegaal naar buurland Myanmar gereisd om militaire training te geven aan rebellen die strijden tegen de Myanmarese junta. Het Oekraïense ministerie van Buitenlandse Zaken heeft India gevraagd de gearresteerde Oekraïners vrij te laten, omdat er geen bewijs zou zijn geleverd voor de beschuldigingen.
In Myanmar is sinds 2021 een burgeroorlog gaande tussen het militaire regime en een groot aantal rebellengroepen. De Myanmarese junta wordt daarbij militair ondersteund door Rusland en China. Begin dit jaar sloten Rusland en Myanmar een nieuw militair samenwerkingsverband.
De zes Oekraïners en de Amerikaan werden afgelopen vrijdag opgepakt op drie verschillende Indiase vliegvelden. Volgens India hebben zij in Myanmar rebellengroepen opgeleid in het gebruik van drones. Ook zou het zevental een lading drones via India naar Myanmar hebben gesmokkeld.
Om in Myanmar te komen, zouden zij eerst zonder de juiste papieren naar de Indiase deelstaat Mizoram zijn gereisd. Mizoram grenst aan de Myanmarese deelstaat Chin, waar al sinds 2021 wordt gevochten. Om naar Mizoram te reizen, hebben buitenlanders speciale toestemming nodig van de Indiase autoriteiten.
Daan de Vries
Oekraïne gaat akkoord met hulp en toezicht van de Europese Unie bij het heropenen van de veelbesproken Droezjba-pijpleiding. Dat melden Europese Raadsvoorzitter Antonio Costa en Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen. Er is Brussel veel aan gelegen om de belangrijke oliepijpleiding aan de praat te krijgen vanwege hernieuwde EU-steun aan Oekraïne.
De pijpleiding vervoert Russische olie door Oekraïne en raakte volgens Kyiv eind januari zwaar beschadigd bij Russische aanvallen op het land. De olietoevoer naar Hongarije en Slowakije kwam daardoor in de problemen. De twee EU-lidstaten beschuldigden Oekraïne vervolgens van het traineren van de herstelwerkzaamheden en weigerden akkoord te gaan met een nieuw Brussels steunpakket voor Kyiv. Het gaat om een aanzienlijke lening van 90 miljard.
Hongarije en Slowakije hadden eerder al opgeroepen tot een onderzoeksmissie naar Oekraïne om de werkzaamheden te inspecteren. De EU had voorgesteld om zo'n missie te organiseren. Kyiv heeft die Europese hulp nu dus aanvaard, zo werd dinsdag duidelijk.
In een brief aan de EU laat de Oekraïense president Zelensky overigens weten dat de herstelwerkzaamheden aan pijpleiding zo goed als voltooid zijn, maar dat er nog anderhalve maand werk aan het pompstation nodig is. ‘De bewering dat Oekraïne opzettelijk het olietransport via de Droezjba-pijpleiding belemmert, is ongegrond’, aldus Zelensky.
De heropening is overigens een tijdelijke maatregel: Von der Leyen en Costa benadrukken in hun brief dat alle resterende Russische olie-import naar de EU uiterlijk eind 2027 volledig moet zijn uitgefaseerd.
Maartje Geels
Het aantal Oekraïense sabotage-aanvallen met drones is vorig jaar met 40 procent gestegen, tot zo’n 1.800 incidenten. Dat heeft Sergej Sjojgoe, een kopstuk in de Russische politiek, gezegd tijdens een bezoek aan het afgelegen Oeral-gebied. Volgens hem ondersteunt een netwerk van inlichtingendiensten uit zeker vijftig landen Oekraïne bij deze sabotage-acties, hij gaf hierop geen verdere toelichting.
Het feit dat Oekraïne zo doeltreffend toeslaat, betekent volgens voormalig defensieminister Sjojgoe dat geen enkele Russische regio op papier veilig is. Volgens hem heeft Kyiv niet alleen de vervaardiging van de onbemande vliegtuigjes verbeterd, maar ook de wijze waarop deze worden ingezet.
De kwetsbaarheid van de Russische verdediging bleek afgelopen weekend opnieuw: boven Moskou werden zo’n 250 drones neergehaald, het hoogste aantal in een jaar tijd rondom de hoofdstad, aldus de burgemeester. Oekraïne weet met de onbemande vliegtuigjes geregeld tot diep in het land toe te slaan en raakt daarbij cruciale punten zoals olieraffinaderijen en -pijpleidingen.
Omgekeerd sloeg Rusland gisteren op klaarlichte dag toe in hoofdstad Kyiv, met verschillende typen drones. De Oekraïense luchtafweer onderschepte het merendeel. De aanval was opmerkelijk omdat dergelijke incidenten meestal ‘s nachts plaatsvinden. Volgens de Oekraïense luchtmacht ging het om een ongebruikelijke aanval met drones die technisch zijn geüpgraded.
Maartje Geels
Het Russische ministerie van Defensie zegt in de nacht van maandag op dinsdag 206 Oekraïense drones te hebben neergehaald. 43 drones zouden zijn onderschept boven de regio Moskou, aldus de Russen. Hoeveel drones in totaal zijn afgevuurd, is niet duidelijk. Oekraïne laat vrijwel nooit iets los over eventuele aanvallen.
Een nacht eerder stelde Rusland ook al veel Oekraïense drones te hebben neergeschoten, toen ging het om 145 onderscheppingen. Rusland beschuldigde Oekraïne toen ook van een grote droneaanval, onder meer op de stad Moskou.
Bij de oorlog in Oekraïne worden door beide landen op grote schaal drones ingezet om doelen te bestoken.
ANP
Russische luchtverdedigingseenheden hebben maandag minstens 67 Oekraïense drones neergehaald die op weg waren naar Moskou. Dat schrijft de burgemeester van de stad, Sergej Sobjanin, op Telegram.
Maandagochtend meldde Sobjanin al dat de afgelopen twee dagen 250 Oekraïense drones waren neergeschoten die Moskou naderden.
Reuters
De prijswinnende acteur Sean Penn was zondag niet aanwezig bij de uitreiking van de Oscars, omdat hij naar Oekraïne is gereisd om zijn steun te betuigen aan het door oorlog geteisterde land. Dat melden onder meer het Franse persbureau AFP en The New York Times op basis van ingewijden. Voor zijn rol als corrupte grenswacht in de film One Battle After Another kreeg Penn gisteren de Oscar voor beste mannelijke bijrol.
Hoewel hij daarmee zijn derde Oscar in de wacht sleepte, heeft de 65-jarige Penn het al lange tijd niet op met de prestigieuze filmprijs. In 2024 beschuldigde hij de organisatie van ‘buitengewone lafheid’, omdat de Oscars ‘culturele uitingen’ zouden inperken in plaats van faciliteren.
Daarvoor had Penn, die bekendstaat om zijn activistische inborst, al hard uitgehaald naar de organisatie, omdat die de Oekraïense president Zelensky niet wilde laten spreken tijdens de prijsuitreiking van 2022, het jaar van de grootschalige Russische invasie. ‘De producent van de Oscars dacht: ‘Oh, hij is niet luchtig genoeg.’ Nou, raad eens wat je in plaats daarvan kreeg? Will Smith!’, zo zei hij tegen het magazine Variety.
Volgens een Oekraïense bron van AFP zal Penn later op maandag een ontmoeting hebben met Zelensky. Penn was in 2023 een van de regisseurs van een documentaire over de Oekraïense president. Tijdens een eerder bezoek aan Zelensky overhandigde Penn als blijk van steun hem een van zijn Oscars.
Thom Canters
Rusland zal niet langer Kenianen rekruteren om te vechten in Oekraïne. Dat zegt de Keniaanse buitenlandminister Musalia Mudavadi, die met zijn Russische ambtgenoot Sergei Lavrov heeft gesproken. Onduidelijk is welke afspraak zij precies hebben gemaakt. Volgens Lavrov hebben Kenianen zich tot nu toe altijd vrijwillig gemeld bij het Russische leger.
Een Zwitsers collectief van onderzoeksjournalisten toonde echter dat Rusland de afgelopen jaren zo'n 1.400 Afrikaanse mannen onder valse voorwaarden heeft geronseld voor het leger. Het gaat naast militairen namelijk ook om gewone burgers. Het ronselen gebeurde aanvankelijk door huurlingengroep Wagner, maar is nu overgenomen door het Russische Africa Corps.
De Afrikanen worden verleid met salarissen van omgerekend 1.000 tot 2.000 euro, voor veel landen in Afrika grote bedragen. Zij reageren soms op advertenties voor bijvoorbeeld schoonmaker of tapijtlegger in Rusland, maar worden vervolgens naar het front gestuurd. Twee weken terug werd nog een man in Kenia aangeklaagd, omdat hij 25 Kenianen zou hebben geronseld voor de Russen.
Yassin Boutayeb
De Belgische minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot is het niet eens met zijn eigen premier, die oproept om met Rusland te onderhandelen. Prévot heeft schriftelijk gereageerd op de omstreden uitspraken van Bart De Wever, meldt VRT Nieuws.
Volgens De Wever kan Europa zonder Amerikaanse hulp Rusland niet economisch en militair dusdanig onder druk zetten dat Oekraïne de oorlog kan winnen. Daarom is het enige alternatief onderhandelen met Rusland, meent De Wever. Normalisering van de banden met Rusland leidt bovendien tot hernieuwde toegang tot goedkope energie, zo luidt zijn redenering.
Die oproep leidt in Europa tot gefronste wenkbrauwen, maar dus ook in De Wevers eigen regering. Prévot zegt niet tegen dialoog met Rusland te zijn maar ‘dialoog is niet hetzelfde als normalisering’. Als Europa spreekt over normalisering zolang Rusland niet van plan is concessies te doen is dat ‘een signaal van verzwakking dat de Europese eenheid ondermijnt die we meer dan ooit nodig hebben’.
Waar De Wever het als gegeven lijkt te zien dat de VS onder Trump Oekraïne zullen laten vallen, is dat voor Prévot niet het geval. Hij zegt ook impliciet dat De Wevers vraag naar goedkope energie een verkeerd signaal afgeeft. Prévot: ‘Onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen verminderen is niet alleen een klimaatkwestie, maar ook een strategische noodzaak.’
Joram Bolle
De Belgische premier Bart De Wever vindt dat de Europese Unie met Rusland moet onderhandelen om de banden weer te kunnen normaliseren. Dat is onder meer nodig om de oorlog in Oekraïne te kunnen beëindigen, vindt De Wever. ‘Hoeveel zin heeft het om door te gaan met de oorlog als er geen duidelijke overwinning in zit?’
De Wever benadrukt daarbij dat hij niet op de hand van de Russische president Vladimir Poetin is en dat Europese leiders hem onder vier ogen gelijk geven, maar de uitspraken publiekelijk niet durven te doen.
Volgens de premier is het op de knieën dwingen van Rusland onmogelijk in de huidige situatie. ‘Dat is alleen realistisch als je de volle steun van de Verenigde Staten hebt, en die zijn helemaal niet voor Oekraïne.’ De premier zegt ‘soms’ te denken dat de Amerikanen dichter bij president Poetin staan dan bij zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky. Militair noch economisch kan Europa zonder de VS Rusland tot vrede dwingen, zegt De Wever.
De Wever stelt daarbij dat Europa nu de grote verliezer is in de situatie, terwijl de VS en China er voordeel uit halen. De Amerikanen verkopen wapens aan de EU voor Oekraïne en China krijgt goedkope olie uit Rusland, omdat Europese landen een boycot hebben ingevoerd. Het normaliseren van de banden met Rusland biedt, zegt de premier, daarom nog een voordeel: het opnieuw toegang krijgen tot ‘goedkope energie’. ‘Dat is gezond verstand.’ De Europese Unie heeft Russische energie juist in de ban gedaan.
Hoe dat normaliseren van de banden met Rusland en het onderhandelen over een einde van de oorlog er precies uit moet gaan zien, maakt de premier niet duidelijk. De Wever stelt tegelijk dat Europa Oekraïne niet mag laten vallen en moet ‘opnemen in de Europese familie’. Dat is een onbespreekbaar scenario voor de Russen.
Yassin Boutayeb
Een olieraffinaderij en een haven in de Russische regio Krasnodar zijn beschadigd geraakt door een Oekraïense droneaanval vannacht. Dat melden autoriteiten in de regio.
De desbetreffende haven, Port Kavkaz, is gelegen in de Straat van Kertsj, die het Russische vasteland scheidt van de Krim. De haven is belangrijk voor de export van brandstof. Een onderhoudsschip en een pier zijn bij de aanval beschadigd geraakt. Ook melden autoriteiten drie gewonden.
Bij de getroffen Afipsky-olieraffinaderij brak brand uit. De Russische luchtmacht stelt in totaal 87 Oekraïense drones te hebben neergehaald vannacht, waarvan zestien in de regio Krasnodar.
Oekraïne bestookt vrijwel iedere nacht de Russische olie-industrie, om het land economisch te raken en de toevoer van brandstof aan het leger te frustreren. Doorgaans vallen daar geen gewonden bij.
Dylan van Bekkum
Bij een Russische aanval op de regio Kyiv zijn vannacht vier twee mensen om het leven gekomen en vijftien gewond geraakt. Drie van hen liggen in kritieke toestand in het ziekenhuis. Dat melden Oekraïense autoriteiten vanochtend.
Volgens de autoriteiten gaat het om een ‘grootschalige aanval’. Het gaat om een aanval waarbij Rusland zowel met drones als raketten aangevallen heeft. In totaal zijn er vier districten in grootstedelijke regio Kyiv geraakt. Daarbij zijn appartementencomplexen, scholen, bedrijven en essentiële infrastructuur geraakt.
Dylan van Bekkum
Voor de tweede keer in ruim een week hebben de Zweedse autoriteiten een schip geënterd dat vermoedelijk toebehoort aan de Russische schaduwvloot. De olietanker Sea Owl I voer in Zweedse wateren nabij de havenstad Trelleborg. De Zweedse kustwacht heeft het schip doorzocht, de bemanning verhoort en de Russische kapitein opgepakt.
De Sea Owl I vervoerde de afgelopen jaren Russische olie naar Brazilië. Op dit moment was het schip onderweg naar Rusland en voer het onder de vlag van de Comoren, een eilandengroep in de Indische Oceaan. De Zweedse autoriteiten zijn een onderzoek gestart op verdenking van het varen onder valse vlag en van het overtreden van veiligheidsvoorschriften, waarmee het schip een gevaar zou hebben gevormd voor andere schepen en het milieu.
Een week geleden enterde de Zweedse kustwacht al een verdacht vrachtschip, dat onder valse vlag (die van het West-Afrikaanse Guinee) onderweg zou zijn geweest naar Sint-Petersburg. Het schip ligt voor anker voor de kust van Trelleborg, terwijl het onderzoek loopt. De kapitein zit vast op verdenking van valsheid in geschrifte.
Oekraïne heeft het nieuws met enthousiasme ontvangen. ‘Weer een resolute actie van Zweden tegen de Russische schaduwvloot’, aldus de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andrii Sybiha. ‘Wij prijzen dit daadkrachtige optreden.’ De afgelopen maanden hebben Europese landen steeds vaker verdachte schepen in beslag genomen om te voorkomen dat Rusland sancties kan omzeilen en hybride acties kan uitvoeren.
Carlijn van Esch
Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de Franse en Britse ambassadeurs ter verantwoording geroepen vanwege een Oekraïense raketaanval op de stad Bryansk in West-Rusland. Volgens ministerie gebruikte Oekraïne raketten van Frans-Britse makelij en moeten de betrokken landen de ‘terroristische aanval’ veroordelen. Bij het opeisen van de aanval maakte Kyiv al bekend dat door Groot-Brittannië geleverde Storm Shadow-raketten waren ingezet.
De betreffende aanval vond plaats in de nacht van maandag op dinsdag en trof volgens het Oekraïense leger de Kremniy El-fabriek, een van de grootste fabrikanten van micro-elektronica in Rusland. Volgens de Oekraïense president Zelensky produceerde de fabriek elektronica en microchips voor Russische raketten. ‘Dezelfde raketten die onze steden, dorpen en burgers treffen’, voegde hij eraan toe.
Volgens lokale autoriteiten kwamen bij de ontploffingen zeven burgers om het leven en raakten 37 mensen gewond. De Russische regering maakte geen melding van de fabriek, maar sprak van een vooropgezette aanval op burgerdoelen en riep de VN op om de aanval te onderzoeken. Ook wees het Kremlin direct op Britse betrokkenheid. ‘Het is duidelijk dat de lancering van deze raketten onmogelijk was zonder Britse specialisten,’ zei woordvoerder Dmitry Peskov. Londen noemt de beschuldigingen ‘ongefundeerd’ en stelt dat de aanval binnen het Oekraïense recht op zelfverdediging valt.
Het afgelopen jaar heeft Oekraïne regelmatig naar buiten gebracht dat door Groot-Brittannië geleverde Storm Shadow-raketten op Russisch grondgebied waren ingezet. Zo trof het Oekraïense leger in december nog een olieraffinaderij in de regio Rostov. De Storm Shadow is een door Frankrijk en Engeland ontwikkelde raket die wordt geproduceerd door het Europese wapenbedrijf MBDA. Hij heeft een bereik van 250 kilometer, is relatief klein en vliegt heel laag, waardoor hij moeilijk te detecteren is.
Carlijn van Esch
Oekraïne heeft van Duitsland raketten gekregen voor zijn Patriot-luchtafweer. Dat meldt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. De levering komt op een belangrijk moment, omdat Oekraïne grote tekorten heeft aan dit type munitie. Patriots spelen een cruciale rol bij het afweren van Russische raketaanvallen op Oekraïense steden.
Volgens het Duitse blad Der Spiegel gaat het om 35 Pac-3-raketten, moderne munitie die in moet zijn om Russische ballistische raketten te onderscheppen. Duitsland zegde de wapenleverantie vorige maand toe tijdens een bijeenkomst van Oekraïne met zijn westerse bondgenoten.
Zelensky waarschuwde eerder deze week dat de oorlog in Iran ongunstige gevolgen kan hebben voor de Oekraïense luchtverdediging. Bij het afweren van Iraanse tegenaanvallen hebben de Verenigde Staten en Amerikaanse bondgenoten in het Midden-Oosten honderden Patriot-raketten ingezet. Een deel van die raketten, die honderdduizenden of zelfs miljoenen euro’s per stuk kosten, werd afgevuurd op Iraanse aanvalsdrones van enkele tienduizenden euro’s.
De Oekraïense president vreest daarom voor wereldwijde tekorten aan Patriot-raketten. Voor het onderscheppen van Russische aanvalsdrones heeft Oekraïne zelf inmiddels goedkope onderscheppingsdrones ontwikkeld. De Oekraïense president heeft aangeboden om deze technologie te delen met de VS en landen in het Midden-Oosten, om de druk op de productie van Patriot-munitie te verminderen.
Daan de Vries
Lees ook: Oekraïne schiet VS en Golfstaten te hulp in strijd tegen Iraanse kamikazedrones
De Hongaarse regering heeft vier vertegenwoordigers naar Oekraïne gestuurd voor een ‘feitenonderzoek’ naar de beschadiging van de Droezjba-pijpleiding, die via Oekraïens grondgebied Russische olie naar Hongarije en Slowakije vervoert. De pijplijn raakte op 27 januari beschadigd door een Russische aanval, waarna de doorvoer van olie stilviel. Volgens Hongarije treuzelt Oekraïne doelbewust bij de reparatiewerkzaamheden.
Het Oekraïense ministerie van Buitenlandse Zaken zegt dat de Hongaren hun bezoek niet officieel hebben aangekondigd en ook geen afspraken hebben met Oekraïense functionarissen. ‘Het staat iedereen uit de Schengenzone vrij om als toerist naar Oekraïne te reizen’, schrijft het ministerie in een verklaring. ‘Het is echter pertinent onjuist om deze groep een ‘delegatie’ te noemen, omdat zij geen officiële status hebben.’ Het is niet duidelijk waar het Hongaarse onderzoek uit zal bestaan. Vermoedelijk kunnen zij niet in de buurt komen van de pijpleiding zonder Oekraïense toestemming.
De Hongaarse delegatie wordt aangevoerd door viceminister voor Energie Gábor Czepek. Vanochtend plaatste Czepek een video op zijn officiële Facebookkanaal waarop hij bij de grensovergang met Oekraïne staat. De Hongaarse premier Viktor Orbán, een bondgenoot van Rusland die al jaren dwarsligt bij de Europese steun aan Oekraïne, heeft het stilvallen van de Droezjba-pijpleiding aangegrepen om opnieuw de confrontatie aan te gaan met zijn buurland. Orbán blokkeerde een nieuw Europees sanctiepakket en dreigt met een veto tegen een EU-lening aan Oekraïne. De Europese miljarden zijn voor Oekraïne cruciaal om de overheidsbegroting rond te krijgen.
Volgens critici heeft Orbáns houding alles te maken met de parlementsverkiezingen op 12 april. Zijn partij Fidesz staat er slecht voor in de peilingen, waardoor de kans bestaat dat Orbán zijn rol als premier na zestien jaar zal verliezen. Orbán heeft vaker gebruikgemaakt van anti-Oekraïense retoriek bij verkiezingscampagnes.
Daan de Vries
Oekraïense troepen hebben dinsdag een belangrijke fabriek die raketonderdelen produceert getroffen in de Russische grensregio Bryansk, meldt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky.
Het zou gaan om de Kremniy El-fabriek. Volgens Zelensky produceerde de fabriek elektronica en onderdelen voor Russische raketten. "Dezelfde raketten die onze steden, dorpen en burgers treffen", voegde hij eraan toe.
De gouverneur van de regio Bryansk, Alexander Bogomaz, meldde op Telegram dat bij Oekraïense aanvallen zes burgers omkwamen en 37 gewond raakten.
Bogomaz maakte geen melding van de fabriek in wat hij omschreef als een 'terroristische raketaanval'.
De Europese Commissie overweegt om de financiële steun aan de prestigieuze Biënnale van Venetië in te trekken. Aanleiding is de toelating van Rusland bij het kunstfestival, dat vanaf mei plaatsvindt in Venetië. De curator en artiesten die het Russische paviljoen bij het festival vorm gaven, trokken zich na de inval in Oekraïne in 2022 terug. De organisatie prees dat besluit destijds, Rusland deed sindsdien niet meer mee.
Eerder deze maand maakte de organisatie echter bekend dat Rusland weer welkom is omdat ‘censuur en uitsluiting niet horen bij kunst’. De Europese Commissie is over het besluit allerminst te spreken en wijst er vandaag op dat ‘lidstaten, instituties en organisaties behoren te handelen in lijn met de Europese sancties’. De EU voert een streng boycotbeleid ten aanzien van Moskou.
In een verklaring uitten Henna Virkkunen (uitvoerend vicevoorzitter van de Commissie) en Commissaris Glenn Micallef felle kritiek: ze stellen onder meer dat cultuur nooit mag dienen ‘als platform voor propaganda’. Poetins cultureel adviseur, Michail Sjvydkoj, schepte vorige week op dat Rusland weer wordt toegelaten en dat het Westen daarmee niet in staat is gebleken Russische kunst te weren.
Om de druk op de Fondazione Biennale op te voeren, zegt de Commissie nu dat er gekeken zal worden naar vervolgstappen, waarbij zowel het opschorten als de beëindiging van de subsidie niet worden uitgesloten. De Commissie grijpt daarmee naar een ongebruikelijk drukmiddel. Hoeveel de organisatie precies van de EU krijgt, is overigens lastig te zeggen: een gespecificeerd bedrag van het fonds ontbreekt uit het laatste jaarverslag.
Het is niet voor het eerst dat er wrijving ontstaat over een Europa-breed cultureel of sportief evenement. Zo werd de openingsceremonie van de Paralympische Spelen vorige week nog door veertien landen – inclusief Oekraïne – geboycot omdat sporters uit Rusland en Belarus weer mee mochten doen onder hun eigen vlag. Nederland was een van die landen.
Maartje Geels
Met het op grote schaal ontvoeren van kinderen uit Oekraïne heeft Rusland zowel misdaden tegen de menselijkheid als oorlogsmisdaden begaan. Dat concludeert een onafhankelijke onderzoekscommissie van de VN in een rapport dat later deze week verschijnt, maar waarvan de onderzoekers een deel van hun bevindingen al hebben gedeeld.
Vrijwel direct na de start van de Russische invasie van Oekraïne in februari 2022 begon Rusland met het meenemen van Oekraïense kinderen naar Rusland, met als doel hen te vormen tot Russische staatsburgers. Volgens Oekraïne zijn op die manier bijna twintigduizend kinderen meegenomen. Het Internationaal Strafhof in Den Haag vaardigde in 2023 al een arrestatiebevel uit voor onder anderen de Russische president Poetin, voor diens rol in de ontvoeringen.
De onderzoekscommissie spreekt zelf van duizenden kinderen die door Rusland zijn meegenomen. Ze bestudeerde in totaal 1.205 gevallen van kinderen die werden meegenomen uit vijf Oekraïense provincies. 80 procent van deze kinderen is nog altijd niet teruggekeerd naar hun thuisland, aldus de commissie. In plaats daarvan zocht Rusland voor deze kinderen voor de lange termijn onderdak bij Russische gezinnen.
De verplaatsingen van de kinderen verliepen via ‘een goed ingesleten gedragspatroon’, aldus de onderzoekers, ‘wat erop wijst dat deze handelingen wijdverbreid en systematisch zijn geweest’. De regering in Moskou heeft de beschuldigingen van gedwongen verplaatsingen altijd ontkend. Zij zegt enkel mensen vrijwillig te hebben geëvacueerd uit oorlogsgebieden.
Begin 2023 deed de Volkskrant onderzoek naar honderden Oekraïense kinderen die via weeshuizen en zorginstellingen naar Rusland werden gedeporteerd. Onder het mom van ‘humanitaire overwegingen’ werden zij ter adoptie aangeboden op Russische websites. Zo spoorde de Russische regering haar burgers aan om Oekraïense kinderen in huis te nemen.
Jasper Daams
In Moskou en St. Petersburg hebben inwoners de afgelopen dagen meermaals last gehad van verstoringen van het mobiele internetverkeer. Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov verklaarde dinsdag dat die het gevolg zijn van maatregelen om de veiligheid te bewaken, zonder verder uit te weiden over de precieze noodzaak.
Rusland heeft sinds de grootschalige invasie van Oekraïne zijn grip op het mobiele verkeer en de online communicatie van zijn inwoners flink verstevigd. Steeds vaker sluiten de autoriteiten het internet af, bijvoorbeeld bij Oekraïense droneaanvallen.
Meerdere telecomproviders hebben gezegd dat de internetstoringen van afgelopen week in Moskou te maken hadden met ‘van buitenaf opgelegde beperkingen’. Bronnen binnen de telecomsector melden aan de krant Kommersant dat providers van de autoriteiten opdracht hadden gekregen om het internet in delen van de hoofdstad uit te schakelen.
Rusland heeft de voorbije maanden bovendien het gebruik van verschillende (westerse) sociale mediaplatformen aan banden gelegd. Het gaat onder meer om WhatsApp, Telegram en Snapchat. Het Kremlin probeert inwoners naar zijn eigen ‘superapp’ Max te duwen. Er bestaan grote zorgen over de toegang van de overheid tot gegevens van gebruikers van Max.
Thom Canters
De Amerikaanse president Trump heeft gebeld met zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin. Dat meldt Kremlin-adviseur Joeri Oesjakov. Volgens Oesjakov nam Trump het initiatief voor het gesprek, dat ongeveer een uur zou hebben geduurd. Trump en Poetin spraken elkaar eind december voor het laatst.
De Verenigde Staten hebben nog niet bevestigd dat Trump en Poetin elkaar hebben gesproken. Oesjakov noemt het gesprek ‘zakelijk, open en constructief’. De twee presidenten zouden onder meer hebben gesproken over de oorlogen in Iran en Oekraïne. Of het telefoongesprek tot concrete uitkomsten heeft geleid, is onduidelijk.
Deze week hadden de vredesbesprekingen tussen Oekraïne, Rusland en de VS moeten worden hervat. De gesprekken zijn echter uitgesteld vanwege de Amerikaanse aanval op Iran. Halverwege februari spraken vertegenwoordigers van de drie landen elkaar voor het laatst. De onderhandelingen in het Zwitserse Genève leidden niet tot een doorbraak; Rusland en Oekraïne kwamen slechts een krijgsgevangenenruil overeen.
Daan de Vries
Het Oekraïense leger wint nog altijd langzaam terrein in het zuidoosten van de frontlinie, waar Oekraïne sinds half februari tegenaanvallen uitvoert. President Volodymyr Zelensky noemt de situatie aan het front ‘positiever dan eind 2025’. Vorig jaar moest Oekraïne het hele jaar geleidelijk terrein prijsgeven aan Rusland. Volgens de Oekraïense bevelhebber Oleksandr Syrsky heeft Oekraïne in de maand februari voor het eerst in lange tijd meer grondgebied heroverd dan het op andere plekken verloor.
De Oekraïense opmars begon toen ruimtevaartbedrijf SpaceX het Russische leger de toegang tot Starlink-internet ontzegde. In samenwerking met Oekraïne verbrak het bedrijf van Elon Musk de verbinding van Starlink-apparatuur die in handen was van Russische militairen. Het wegvallen van de internetverbinding leidde aan Russische zijde tot communicatieproblemen, waardoor Oekraïne een deel van de Russische terreinwinst van december en januari ongedaan kon maken.
Bijna een maand later probeert Oekraïne het initiatief vast te houden in het grensgebied tussen de provincies Zaporizja en Dnipropetrovsk. President Zelensky sprak gisteren van een totale Oekraïense terreinwinst van ruim 400 vierkante kilometer. Dat Oekraïne vorderingen maakt, blijkt ook uit analyses van de Amerikaanse denktank Institute for the Study of War (ISW). De denktank schreef afgelopen vrijdag dat Oekraïne sinds 1 januari zo’n 250 vierkante kilometer heeft heroverd, maar voegde daaraan toe dat het gaat om een voorzichtige inschatting van de Oekraïense terreinwinst.
Daan de Vries
Lees hier het vorige liveblog over de oorlog in Oekraïne terug.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant