Het innovatiefonds van de Europese Unie voor verduurzaming en innovatie levert veel minder resultaat op dan verwacht. Het fonds is bedoeld voor nieuwe technologieën die de uitstoot van broeikasgassen moeten verlagen. Maar dat geld wordt te langzaam ingezet.
Dat concludeert de Europese Rekenkamer donderdag na een analyse. Onder meer doordat er weinig geld uit het fonds is gebruikt, is er ook maar "een bescheiden bijdrage aan het terugdringen van de uitstoot".
Het gaat om een fonds van 40 miljard euro. Met dat geld moet het Europese innovatiefonds tot 2030 aankopen doen om schone technologieën op de markt te brengen. Ook moet het de overgang naar een klimaatneutrale economie ondersteunen. Klimaatneutraal wil zeggen dat de economie onder de streep geen negatieve invloed heeft op het klimaat. Dat betekent niet dat er geen enkele CO2-uitstoot is. Wel moeten de broeikasgassen die door mensen worden uitgestoten ergens anders worden gecompenseerd.
Dat fonds werd in 2020 gelanceerd. Het was de bedoeling dat het veel zou investeren in projecten op het gebied van bijvoorbeeld hernieuwbare energie, energieopslag en waterstof. Maar in juni 2025, vijf jaar na de start van het fonds, was er nog maar 332 miljoen euro aan projecten uitgegeven. Dat is minder dan 1 procent van de totale begroting.
Dat het proces van investeren zo traag gaat, komt volgens de Europese Rekenkamer deels door de manier waarop het fonds wordt gefinancierd. Dat gaat namelijk via het zogeheten EU-emissiehandelssysteem (ETS). Daarbij kopen producenten en bedrijven in de EU rechten om CO2 uit te stoten. Ze verhandelen die rechten ook onderling, waardoor de prijzen ervoor op en neer gaan.
Uiteindelijk beïnvloedt dat systeem daarmee ook de inkomsten van het fonds. Bovendien hebben sommige projecten, bijvoorbeeld voor batterijen of voor het afvangen van CO2, een lange looptijd. Ook strandde een op de vijf projecten voordat het daadwerkelijk van start kon gaan.
De projecten die wél zijn gelanceerd, hebben daarnaast beperkt resultaat opgeleverd, ziet de Europese Rekenkamer. Het beoogde doel was namelijk om 590.000 ton CO2 aan uitstoot terug te dringen. Maar in werkelijkheid is de besparing uitgekomen op slechts 5 procent daarvan.
Volgens de Europese Rekenkamer moet de Europese Commissie extra maatregelen nemen om de planning te verbeteren. Daardoor moet het sneller mogelijk worden om fondsen ook in te zetten. Ook moet de Commissie scherpere keuzes maken bij het financieren van projecten. Volgens de Rekenkamer was de Commissie daar de afgelopen jaren te positief in.
Source: Nu.nl economisch