is politiek verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
Nederland zoekt samen met gelijkgezinde ‘middenmachten’ ook buiten de vaste kaders naar oplossingen voor grote internationale uitdagingen. Dat is een goede ontwikkeling.
Is er ook licht in de duisternis? In het Midden-Oosten voor afzienbare tijd niet, ongeacht of er wordt doorgevochten of niet. Donald Trump, omringd door amateurs en jaknikkers, vaart op zijn eigen instinct en heeft gekozen voor een oorlog waarin het ontbreekt aan legitimiteit, bondgenoten, een strategie, een duidelijk doel en een plan om dat te bereiken – met de daarvoor benodigde militaire middelen. Dat de escalatiedominantie op dit moment bij Iran ligt, spreekt boekdelen.
Trump zoekt op de tast door, terwijl zijn oorlogsminister in een wrange echo van de Vietnamoorlog blijft herhalen dat ‘alle doelen gehaald’ worden. Met superieure militaire macht wordt het Iraanse regime en zijn militaire capaciteiten inderdaad ernstig gekortwiekt. Maar het regime staat nog en slaat terug – asymmetrisch, maar zeer effectief. Premier Benjamin Netanyahu beweert dat Iran nu geen uranium kan verrijken of ballistische raketten bouwen, maar de kans is groot dat als het regime de oorlog overleeft, het precies dit zal doen – en zijn chantage in de Straat van Hormuz zal voortzetten.
Historici mogen later uitzoeken in hoeverre sprake was van ‘the tail wagging the dog’, waarbij de VS zich laten sturen door hun regionale bondgenoot met een eigen agenda. Trumps buitenlandman Marco Rubio wekte zelf aan het begin van de oorlog die suggestie. Trump keurde Israëls aanval op olie-installaties bij Teheran achteraf af. De verdere escalatie deze week door Israëls aanval op Irans grootste gasveld was afgestemd met de Amerikanen, maar Trump kreeg er direct spijt van. Dus terwijl de rampzalige gevolgen zich opstapelen, is onduidelijk wie achter het stuur zit.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Dat de verlossing van hedendaagse oorlogen ook niet uit Brussel zal komen, bewezen de EU-leiders donderdag nog eens. Terwijl zij discussieerden over klimaatheffingen, werden in het Midden-Oosten de fossiele energiebronnen waar ook Europa nog niet zonder kan kapot geschoten. Tegelijk blokkeerde Hongarije opnieuw de lening van 90 miljard aan Oekraïne. Dit is geen uitzondering. Eerder frustreerde het kleine België al de inzet van álle bevroren Russische tegoeden voor Oekraïne. En steeds staan er weer nieuwe leiders op die een krachtig Europees beleid frustreren of blokkeren.
Daarom is het goed dat Nederland samen met gelijkgezinde ‘middenmachten’ zoekt naar alternatieve oplossingen, buiten de vaste en vastgeroeste kaders. De urgentie noopt ertoe.
De coalitie van landen die bereid is tot een militaire presentie in Oekraïne na de oorlog is één voorbeeld, het recente Franse nucleaire initiatief een ander. Dat Nederland samen met het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, Italië en Japan deze week achter een Hormuz-verklaring ging staan, is ook goed: nadat de gevechten eindigen, is het van groot belang dat die vaarweg weer opengaat.
Ook de aankondiging deze week door het VK, Nederland en Finland verdient steun. Zij willen samen met andere Navo-bondgenoten een nieuwe defensiefonds uit de grond stampen, en investeerders aantrekken, voor gezamenlijke, efficiëntere en snellere Europese defensieprojecten. Oekraïne, momenteel de spil en innovator van de defensie van vrij Europa, zou hierbij nauw betrokken moeten worden. Poetin krijgt nu extra energie-inkomsten, maar het is Oekraïne dat leidt in de droneoorlog langs het front. Er is dus ook licht in de duisternis – zelfs deze week.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant