Met Braziliaanse verkiezingen op komst heeft president Luiz Inácio Lula da Silva een wensenlijstje op zak tijdens zijn bezoek aan het Witte Huis. Zijn prioriteit: voorkomen dat Donald Trump zich in oktober achter de zoon van Jair Bolsonaro schaart.
is correspondent Latijns-Amerika van de Volkskrant. Hij woont in Mexico-Stad.
Het eerste bezoek van Lula aan het Witte Huis tijdens het presidentschap van Donald Trump komt op een politiek beladen moment. De leiders van de twee grootste economieën van de Amerika’s koersen allebei af op cruciale verkiezingen.
Over een half jaar moet Lula bewijzen dat hij nóg een keer een Bolsonaro kan verslaan. Vier jaar geleden won hij nipt van de extreemrechtse Jair Bolsonaro. De ex-president is bij de aanstaande verkiezingen verhinderd: hij zit sinds september in de gevangenis vanwege het beramen van een staatsgreep.
Maar Bolsonaro’s zoon, de 45-jarige senator Flávio Bolsonaro, heeft zich in zijn plaats gekandideerd. In oktober kiezen de Brazilianen in twee rondes een nieuwe president. Volgens peilingen belooft het een nek-aan-nekrace te worden tussen de 80-jarige Lula en de bijna twee keer zo jonge Bolsonaro junior.
Donald Trump (een generatiegenoot van Lula, hij wordt volgende maand 80) staat eveneens voor allesbepalende verkiezingen. Begin november kiezen de Amerikanen in de midterms een nieuw Congres. Op het stembiljet staan alle zetels van het Huis van Afgevaardigden en een derde van de Senaatszetels.
Nooit eerder had Trump zoveel macht als in de eerste helft van zijn tweede presidentschap. Maar in november kan hij zijn Republikeinse meerderheid in het parlement verliezen. Zijn Iran-oorlog drijft kiezers richting de Democraten, zo laten peilingen zien.
Het is onder dit gesternte dat Lula donderdag door Trump wordt ontvangen in het Witte Huis. Hoewel de Braziliaanse president in het afgelopen jaar meermaals heeft bewezen dat zijn ruggengraat bestand is tegen intimidaties uit Washington, moet hij dit keer meer doen dan zich groot maken tegenover Trump – hij moet hem gunstig zien te stemmen.
De naam Flávio Bolsonaro zal waarschijnlijk niet vallen tijdens de lunch, maar de extreemrechtse kandidaat speelt wel degelijk een rol tijdens het bezoek. Trump en diens buitenlandminister Marco Rubio streven uitdrukkelijk Amerikaanse dominantie na in Latijns-Amerika, via militaire operaties (Venezuela) en politieke beïnvloeding (onder andere Honduras en Argentinië).
De kans is levensgroot dat Trump zich dit najaar achter de campagne van de zoon van zijn vriend en geestverwant Bolsonaro schaart. De ervaren Lula, vaak geroemd om zijn talent om met iedereen allianties te kunnen sluiten, zal hopen dat zijn charmes ook werken in het Witte Huis. Niet dat hij een publieke aanbeveling verwacht van Trump, maar mogelijk kan hij voorkomen dat de Amerikaan actief campagne gaat voeren voor zijn rivaal.
Om dat te bereiken moet Lula meerdere actuele plooien gladstrijken. Sinds Trump zich vorig jaar mengde in de rechtszaak van Bolsonaro, hebben de VS importheffingen op een reeks Braziliaanse producten. Trump trok sindsdien de meeste maar nog niet alle heffingen in.
Ook openden de VS een onderzoek naar Braziliaanse handelspraktijken die Amerikaanse belangen zouden schaden, zoals het Braziliaanse betaalsysteem Pix dat ten koste zou gaan van Amerikaanse banken, Braziliaanse heffingen op Amerikaanse ethanol, en illegale ontbossing die Amerikaanse houthandelaren zou raken. Het kunnen redenen zijn voor de VS om Brazilië te straffen met meer handelsbelastingen.
Lula heeft zijn ministers van Financiën en Handel bij zich om de Amerikanen ervan te overtuigen dat een handelsoorlog niet alleen Brazilië, maar vooral ook Amerikaanse consumenten dupeert.
Dan is er nog het Amerikaanse voornemen om de twee grootste Braziliaanse criminele bendes, Comando Vermelho en PCC, te bestempelen als terroristische organisaties. Het zou een nederlaag zijn voor Lula, die geregeld felle kritiek uit op Trumps interventionisme. Als zelfverklaarde vredesduif zal Lula in de VS waarschijnlijk juist proberen Trump te overtuigen een eind te maken aan de oorlog tegen Iran en zijn dreigementen richting Cuba te staken.
Zijn wensenlijst is aanzienlijk, maar de Braziliaan komt niet met lege handen. Trump heeft grote interesse in Braziliaanse bodemschatten zoals koper, nikkel, lithium en het overgangsmetaal niobium. Lula is bereid hierover te onderhandelen, maar wil de VS geen exclusieve toegang geven tot de Braziliaanse mineralen. Voor dit dossier heeft hij zijn minister van Mijnen en Energie mee.
Ook kan hij Trump hechtere samenwerking aanbieden in de strijd tegen drugshandel. Zijn minister van Justitie en het hoofd van de federale politie reisden mee naar Washington om Trump ervan te overtuigen dat een gezamenlijke aanpak tegen de georganiseerde misdaad meer oplevert dan een eenzijdig Amerikaans terrorismestempel.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant