In dit blog volgt NRC de laatste ontwikkelingen rondom de recente uitbraak van het hantavirus.
Inmiddels is bij vijf opvarenden van het cruiseschip Hondius vastgesteld dat zij met het hantavirus zijn besmet. Bij drie andere opvarenden wordt een besmetting met het bewuste virus vermoed. Dat heeft de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) donderdag aan persbureau ANP gemeld.
Onder de vijf gevallen van besmetting bevinden zich de 70-jarige Nederlandse man die op 11 april aan boord van het cruiseschip overleed en zijn 69-jarige vrouw, die op 26 april in Zuid-Afrika overleed. Ook een Duitse vrouw is aan het virus overleden. Een vierde patiënt zou nog altijd in kritieke toestand in een Zuid-Afrikaans ziekenhuis liggen. Het is niet duidelijk wie de vijfde persoon is van wie de WHO de besmetting heeft bevestigd. De eventuele besmetting van een Nederlandse stewardess die donderdag op het hantavirus wordt getest, is niet in de WHO-cijfers meegenomen.
In zowel Zuid-Afrika als Zwitserland werd volgens het ANP één persoon opgenomen in het ziekenhuis. De overige drie personen werden woensdag van het schip geëvacueerd en zijn overgevlogen naar Schiphol. De WHO komt later op donderdag met meer informatie. WHO-topman Tedros Adhanom Ghebreyesus geeft om 15.00 uur Nederlandse tijd een persconferentie.
Het Cruiseschip MV Hondius voor de kust van Kaapverdië.
Een stewardess uit Haarlem is met „milde klachten” opgenomen in het Amsterdam UMC en wordt daar getest op besmetting met het hantavirus. Dat heeft RTL Nieuws donderdag gemeld, en wordt door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport bevestigd. De vrouw ligt in isolatie. In Zuid-Afrika zou zij in contact zijn gekomen met een 69-jarige Nederlandse vrouw die later aan het hantavirus is overleden.
De 69-jarige vrouw, wier echtgenoot eind april al aan de gevolgen van het hantavirus stierf, bevond zich korte tijd aan boord van een KLM-vliegtuig. De vrouw was zo ziek dat ze uiteindelijk niet mee is gevlogen naar Nederland, ze overleed in een ziekenhuis in Johannesburg. Woensdagavond meldde de NOS dat de GGD alle passagiers van die KLM-vlucht „in beeld” heeft. Het zou gaan om driehonderd reizigers, die elk een brief krijgen over wat ze moeten doen bij klachten. Bemanningsleden en passagiers die in het vliegtuig hulp boden aan de 69-jarige vrouw, worden dagelijks door de GGD gebeld om hun gezondheid te checken.
Argentinië, waar het cruiseschip MV Hondius vertrok waarop zich kennelijk met het hantavirus besmette personen bevonden, probeert „met man en macht” te achterhalen of het land de bron is van de virusuitbraak. Dat schrijft persbureau AP. Het Argentijnse gezondheidsministerie wil knaagdieren gaan vangen en onderzoeken in de buurt van de zuidelijke stad Ushuaia. Ook zal Argentinië spullen sturen naar laboratoria in onder meer Nederland en Spanje om diagnostische testen op het hantavirus uit te voeren.
Donderdagochtend is een tweede evacuatievlucht met aan boord een ziek bemanningslid van de Hondius geland op Schiphol. In tegenstelling tot eerdere berichtgeving, is onduidelijk wie zich aan boord bevond. Het zou ofwel om een 56-jarige Brit, ofwel om een 41-jarige Nederlander gaan. Een fotograaf van persbureau ANP zag hoe meerdere ambulances op Schiphol stonden te wachten. Woensdagavond landde een eerste evacuatievlucht, met aan boord twee zieke personen. Een iemand is naar een ziekenhuis in het Duitse Düsseldorf gebracht, een ander naar het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC).
Op woensdag kwam een eerste evacuatievlucht aan op Schiphol.
Drie passagiers van het Nederlandse cruiseschip MV Hondius, gelegen voor de kust van Kaapverdië, zijn woensdag van het schip geëvacueerd. Dat meldt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Zij zijn vermoedelijk besmet met het hantavirus, waaraan afgelopen weken drie andere opvarenden van het schip stierven.
De medische evacuatievluchten zijn woensdagmiddag rond 14.00 uur vertrokken vanuit Kaapverdië, meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken. Een Nederlander (41), een Brit (56) en een Duitse (65) worden verspreid over twee vliegtuigen naar Nederland vervoerd. Ze zullen medische zorg krijgen in „gespecialiseerde ziekenhuizen in Europa”. Een patiënt wordt opgevangen in het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). Persbureau ANP meldt woensdagavond dat de eerste evacuatievlucht op Schiphol is aangekomen.
Een Nederlands echtpaar en een Duitse vrouw kwamen eerder te overlijden door een luchtweginfectie na besmetting met het hantavirus. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) meldt dat er nog zeker vier andere besmettingen met het virus bevestigd zijn bij passagiers van het cruiseschip.
Eerder op de dag kwam tijdens een presentatie van de Zuid-Afrikaanse minister van Volksgezondheid in het parlement naar voren dat twee passagiers die positief testten op het hantavirus besmet waren met de Andesvariant. Het gaat om een van de overleden opvarenden en om een Britse vrouw die in Zuid-Afrika in het ziekenhuis ligt.
Door de Andesvariant van het virus kunnen mensen hoge koorts en ademhalingsproblemen krijgen, soms met ernstige longproblemen en hartfalen tot gevolg. Volgens het RIVM kan 30 tot 50 procent van de besmette mensen overlijden aan het Andesvirus. De Andesvariant is het enige hantavirus dat zich van mens op mens kan verspreiden.
De andere virussen worden verspreid door knaagdieren. Besmette knaagdieren worden niet ziek van het virus, maar kunnen wel andere knaagdieren en mensen besmetten. In (opgedroogde) ontlasting en speeksel van besmette dieren kan het virus twee weken overleven. Via stofdeeltjes kan het virus op mensen, die bijvoorbeeld aan het werk zijn in de tuin, worden overgedragen. Knaagdieren kunnen het virus ook overdragen door voedsel te besmetten of mensen te bijten.
De Wereldgezondheidsorganisatie stuitte aan boord van de MV Hondius niet op ratten of andere knaagdieren. Mogelijk heeft een mens het hantavirus buiten het cruiseschip opgelopen, waarna het virus werd ‘meegenomen’ aan boord, stelde WHO-deskundige Maria Van Kerkhove dinsdag. Viroloog Ab Osterhaus noemt het tegenover persbureau ANP desondanks „uitzonderlijk” dat sprake lijkt te zijn van een besmetting van mens op mens: de besmettelijkheid van het virus is volgens hem beperkt.
Mogelijk was een Nederlands echtpaar, dat op 1 april in Argentinië aan boord stapte, als eerste besmet, aldus de WHO. De 70-jarige man overleed na bijna drie weken ziek te zijn geweest eind april, zijn 69-jarige vrouw overleed kort erna in een Zuid-Afrikaans ziekenhuis. Ze was op weg naar huis met het stoffelijk overschot van haar man. De Duitse vrouw die stierf, was bemanningslid van de MV Hondius.
Vliegtuigmaatschappij KLM meldt in een verklaring dat de overleden vrouw „korte tijd” aan boord van een KLM-voertuig in Johannesburg is geweest. Vanwege „de gezondheidstoestand” werd ze echter niet meegenomen. Het vliegtuig is vervolgens wel naar Nederland vertrokken. KLM schrijft dat de GGD andere passagiers van het vliegtuig gaat informeren. Mensen met klachten moeten contact opnemen met hun huisarts.
Volgens de Argentijnse autoriteiten is het meest aannemelijke scenario dat het echtpaar tijdens vogelspotten is besmet, meldt persbureau AP. Het echtpaar zou tijdens een bezoek aan de zuidelijke stad Ushuaia een vuilnisbelt hebben bezocht, waar mogelijk knaagdieren met het virus rondscharrelden.
Er zouden woensdagochtend voor de evacuatie nog 88 passagiers en 59 bemanningsleden aan boord zijn, afkomstig uit 23 verschillende landen. Een besmette Brit, die eind april ziekteverschijnselen kreeg, ligt na evacuatie nog op de intensive care-afdeling van een ziekenhuis in Zuid-Afrika. In het Zwitserse Zürich wordt ook een oud-passagier behandeld bij wie het hantavirus is vastgesteld, aldus de overheid.
Omdat de gezondheidszorg van Kaapverdië volgens de WHO niet is toegerust op deze situatie, zal het schip verder doorvaren naar de Spaanse Canarische Eilanden. Spaanse media melden dat de planning is dat het schip er zaterdag aanmeert. Vanuit daar worden de opvarenden gerepatrieerd.
Aan boord bevinden zich ook Spanjaarden. Spanje gaf daarom toestemming voor het aanleggen van de MV Hondius, maar de president van de Canarische Eilanden voelt niets voor de komst van het schip: „Ik kan niet toestaan dat het schip aanmeert op de Canarische Eilanden”, zegt Fernando Clavijo tegen radiozender COPE. „Deze keus is niet gebaseerd op technische criteria, noch is ons genoeg informatie verschaft.” Hij wil met de Spaanse regering in gesprek. Premier Pedro Sánchez voert met zijn regering overleg over de situatie.
Een luchtfoto van het Nederlandse cruiseschip Hondius, voor de kust van Kaapverdië, op 5 mei.
Mogelijk is het hantavirus van mens op mens overgedragen op het Nederlandse cruiseschip de Hondius. Dat meldt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) dinsdag. Het schip ligt nog altijd voor anker voor de kust van de Kaapverdische hoofdstad Praia in de Atlantische Oceaan.
„We weten dat sommige van de gevallen nauw contact met elkaar hebben gehad”, zei epidemioloog Maria van Kerkhove van de WHO tijdens een persconferentie. „En overdracht van mens tot mens kan zeker niet worden uitgesloten, dus als voorzorg gaan we daarvan uit.” Het risico voor het bredere publiek blijft volgens de gezondheidsorganisatie laag.
Intussen heeft Oceanwide Expeditions, de Nederlandse rederij die het schip bezit, laten weten dat twee bemanningsleden met klachten, een Nederlander en een Brit, en een derde opvarende, per helikopter worden geëvacueerd. Ze zullen medische zorg krijgen. In een interview met de Amerikaanse zender NBC News zei de rederij dat hun medische toestand stabiel is.
Een Nederlands koppel van rond de zeventig jaar oud en een Duitser zijn na de uitbraak van het virus overleden. Een Britse passagier is in kritieke toestand naar een ziekenhuis in het Zuid-Afrikaanse Johannesburg overgebracht, hij ligt daar op de spoedeisende hulp. Het virus is tot nu toe alleen bevestigd bij de overleden vrouw van het Nederlandse koppel en de Brit in het ziekenhuis.
Mens op mens overdracht van het hantavirus is zeldzaam, meestal wordt het overgedragen door het inademen van deeltjes in de lucht afkomstig van urine, speeksel of uitwerpselen van een knaagdier. Maar van ratten aan boord lijkt volgens Van Kerkhove geen sprake. De WHO vermoedt dat de uitbraak op het cruiseschip wordt veroorzaakt door de Andes-variant van het virus. Dat is de enige variant waarvan er gevallen bekend zijn van besmetting tussen mensen.
De Andes-variant is onder meer te vinden in Argentinië, waar het Nederlandse koppel aan boord ging. De gezondheidsorganisatie gaat er nu van uit dat de Nederlanders aan land besmet zijn geraakt, mogelijk tijdens activiteiten in de natuur, en zo het virus aan boord hebben gebracht.
Na de evacuatie van de twee bemanningsleden vaart het schip mogelijk door naar de Canarische eilanden, melden verschillende media. Daar zou verdere medische screening kunnen plaatsvinden door de WHO en mogelijk ook Nederlandse gezondheidsautoriteiten.
Het geankerde schip is in de tussentijd opnieuw bevoorraad, zegt Van Kerkhove. Iedereen met symptomen aan boord van het schip en degenen die voor de patiënten zorgen, dragen volgens haar beschermend materiaal.
De WHO probeert intussen contact op te nemen met passagiers van de vlucht tussen Sint Helena en Johannesburg die op 25 april door de Nederlandse vrouw is genomen na het overlijden van haar man. De vrouw was besmet met het hantavirus en werd tijdens haar reis onwel, waarna ze overleed in een ziekenhuis in Johannesburg.
Update (5 mei 2026): dit artikel is geactualiseerd toen bekend werd dat niet alleen twee bemanningsleden maar ook een derde opvarende zullen worden geëvacueerd.
Een luchtfoto van de Hondius, het cruiseschip dat voor anker ligt voor de kust van de hoofdstad van Kaapverdië.
Drie passagiers van een Nederlands poolcruiseschip zijn omgekomen na een mogelijke uitbraak van het hantavirus, dat meldt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zondag aan het Franse persbureau AFP. Nog drie passagiers zijn ziek geworden.
Onder de doden zijn ook twee Nederlandse opvarenden, bevestigt het ministerie van Buitenlandse Zaken aan het ANP. De nationaliteit van de derde overledene is nog onbekend.
Bij één van de ziek geworden passagiers is de hantavirusinfectie in het laboratorium bevestigd, meldt de WHO. Het zou gaan om een 69-jarige Britse man, die op de intensive care in Johannesburg is opgenomen. Dat meldt een woordvoerder van het Zuid-Afrikaanse gezondheidsministerie aan AFP.
Het hantavirus wordt door knaagdieren als muizen en ratten op mensen overgedragen via urine, ontlasting of speeksel. Het kan hoge koorts, ademhalings- en hartproblemen veroorzaken. In sommige gevallen kent de ziekte een dodelijke afloop.
Volgens de WHO is er een „gecoördineerde internationale reactie van volksgezondheidsdiensten” gaande, aldus het Franse persbureau. Hoewel zeer zeldzaam, kan een variant van het virus van mens op mens worden overgedragen. Een uitbraak vereist „zorgvuldige monitoring van de patiënten”, aldus de WHO.
Poolcruiseschip de MV Hondius was op weg van de stad Ushuaia – in het zuidelijkste puntje van Argentinië – naar Kaapverdië, toen de passagiers ziek werden. Een van de Nederlanders overleed medio april aan boord, de andere Nederlander is nog overgebracht naar Zuid-Afrika, waar de persoon overleed, aldus het ministerie van Buitenlandse Zaken.
Volgens de Zuid-Afrikaanse woordvoerder gaat het om een echtpaar, een 70-jarige man en een 69-jarige vrouw. Het lichaam van de man zou zich momenteel bevinden op het Britse eiland Sint-Helena in de Zuid-Atlantische Oceaan. Zijn echtgenote zou overleden zijn in een ziekenhuis in Johannesburg. Het Nederlandse ministerie kon dit zondagavond niet bevestigen.
Het cruiseschip ligt inmiddels voor de haven van Praia, de hoofdstad van Kaapverdië, volgens openbare gegevens van de website MarineTraffic. Het schip biedt plek aan 170 passagiers. De rederij, Oceanwide Expeditions uit Vlissingen, heeft nog niet gereageerd op de mogelijke uitbraak.
Het Nederlandse poolcruiseschip MV Hondius op zondag 3 mei 2026 voor de haven van Praia, de hoofdstad van Kaapverdië.