In het Verenigd Koninkrijk vinden donderdag verkiezingen plaats. In Engeland wordt gestemd voor lokale overheden, in Wales en Schotland voor de nationale parlementen. Als regeringspartij Labour zwaar verliest, zoals verwacht, kan dat het einde inluiden voor premier Keir Starmer.
De stembureaus sluiten om 23.00 uur Nederlandse tijd. Alle stemmen, ook die per post zijn verstuurd, moeten dan binnen zijn. Een klein deel van de uitslagen wordt in de nacht van donderdag op vrijdag verwacht, het merendeel komt vrijdag pas. In Schotland en Wales wordt pas vanaf vrijdagochtend geteld.
Bij de stembusgang wordt een flink verlies voor Labour verwacht. De partij van premier Starmer staat er volgens de peilingen zeer slecht voor en krijgt mogelijk te maken met een zware afstraffing door de kiezer. In Engelse gemeenteraden bezet Labour momenteel zo'n 2.550 zetels. Sommige deskundigen denken dat daar minder dan achthonderd van overblijven.
Hoewel de verkiezingen niet draaien om de landelijke regering, kan dat aanzienlijke gevolgen hebben voor Starmer. Hij staat al flink onder druk. Een verlies kan ervoor zorgen dat andere Labour-politici opstaan om het partijleiderschap van hem over te nemen en premier te worden.
De leider van de Scottish National Party (SNP), Stephen Flynn, vatte zijn voorspelling voor de verkiezingsuitkomsten samen met het pakkende 'Starmergeddon'. Dat is een verwijzing naar het Bijbelse einde der tijden (armageddon).
Ook kijken politieke commentatoren met grote interesse naar Reform UK, de Greens en de Liberal Democrats. Traditioneel heeft het VK in feite een landelijk tweepartijenstelsel, waarin Labour en de Conservatieven elkaar afwisselen aan de macht. Een overtuigende opmars van de kleinere partijen kan wijzen op het einde van dat tijdperk. Zowel Labour als de Conservatieven lijken donderdag verliezers te worden.
Het radicaal-rechtse Reform UK krijgt naar verwachting veel meer kiezers achter zich. De eurosceptische anti-immigratiepartij van Nigel Farage (te zien op de hoofdfoto) wordt volgens de peilingen mogelijk de grote winnaar van deze verkiezingen.
De linkse Green Party kan ook op meer zetels rekenen, vooral in de grote steden. De Liberal Democrats maken intussen kans de Conservatieven voor het eerst in te halen, vooral dankzij de vooruitzichten in het zuiden en zuidoosten van Engeland.
Labour is nu nog de grootste partij in Wales, maar verliest die positie waarschijnlijk. Reform UK of Plaid Cymru, die pro-onafhankelijkheid is, gaan volgens peilingen de strijd aan om de eerste plek. De winst in Schotland gaat waarschijnlijk naar de SNP, die daar al negentien jaar aan de macht is. Labour moet daar zijn tweede plek mogelijk afstaan aan Reform UK.
Starmer werd minder dan twee jaar geleden premier, nadat Labour een monsterzege had behaald op de Conservatieve Partij. De premier en zijn partij waren niet bijster populair, maar plukten de vruchten van onvrede bij kiezers na veertien jaar van Conservatieve regeringen.
Het is niet ongebruikelijk dat een Britse leider te maken krijgt met een heel laag waarderingscijfer van de kiezer. Maar de populariteit van Starmer heeft een opvallend snelle duikeling gemaakt.
De premier en zijn regering worden onder meer bekritiseerd wegens rommelig beleid. Het kabinet kwam meerdere keren met een plan, om daarna een plotselinge 180 gradendraai te maken als het controversieel bleek of niet goed was doorgerekend. Ook zijn er vragen over onkostendeclaraties door leden van de regering.
De Britse kiezer is bijzonder ontevreden over de gestegen kosten voor levensonderhoud. De regering worstelt om economische groei te leveren en de verkruimelende publieke diensten te verbeteren, zoals Labour heeft beloofd. De Britse economie zit in zwaar weer, wat wordt verslechterd door de gevolgen van de oorlog in Iran. Ook staan de overheidsfinanciën onder druk.
Daar komt een groot schandaal bovenop. Starmer benoemde Labour-zwaargewicht en Hogerhuislid Peter Mandelson tot ambassadeur in de Verenigde Staten, terwijl bekend was dat hij bevriend was met de inmiddels overleden Amerikaanse kindermisbruiker Jeffrey Epstein.
Uit vrijgegeven e-mails bleek de vriendschap een stuk hechter dan Mandelson had toegegeven. Hij stapte op als ambassadeur en vertrok uit de partij en het Hogerhuis.
Premier Starmer beweert dat hij niet voldoende was gewezen op de risico's rond de benoeming. Hij ontsloeg de topambtenaar die belast was met het antecedentenonderzoek. De ambtenaar zegt op zijn beurt dat het kantoor van de premier hem stevig onder druk zette om Mandelson snel groen licht te geven.
Source: Nu.nl algemeen