De Zuid-Afrikaanse schrijver J.M. Coetzee heeft in een uitgesproken brief de uitnodiging voor het Jerusalem International Writers Festival afgewezen. Hij stelt dat de literaire gemeenschap wat hem betreft niet vrijuit gaat.
In de brief, waar The Guardian uit citeert, legt hij uit aan festivaldirecteur Julia Fermentto-Tzaisler waarom hij de uitnodiging afslaat. ‘De afgelopen twee jaar heeft de staat Israël een genocidale campagne gevoerd in Gaza die in geen verhouding staat tot de moordzuchtige provocatie van 7 oktober 2023. Deze campagne, uitgevoerd door het Israëlische leger, lijkt enthousiast te worden ondersteund door het leeuwendeel van de Israëlische bevolking. Om die reden kan geen enkele omvangrijke sector van de Israëlische samenleving, ook de intellectuele of artistieke gemeenschap niet, beweren dat zij geen deel van de schuld draagt voor de wreedheden in Gaza.’
‘Het zal nog jaren duren voordat Israël zijn naam weer heeft gezuiverd’, aldus de Zuid-Afrikaanse schrijver.
De 86-jarige Coetzee nam in 1987 de prestigieuze Jeruzalem Prijs in ontvangst, in de periode dat Zuid-Afrika zelf te maken had met een culturele boycot. In zijn dankwoord riep Coetzee destijds op tot het beëindigen van Apartheid. Lang heeft hij Israël ondersteund, zegt hij daar nu over. ‘Ik bleef mezelf vertellen dat er ooit een dag zou komen waarop het Israëlische volk van gedachten zou veranderen en iets van rechtvaardigheid zou bieden aan het Palestijnse volk, van wie zij het land hebben ingenomen. Met dat idee heb ik Jeruzalem destijds bezocht.’
In Coetzees oeuvre spelen nationale schuld en medeplichtigheid een belangrijke rol. Het komt niet vaak voor dat hij zich uitspreekt: Coetzee, die naast de Nobelprijs voor Literatuur twee keer de Booker Prize won, treedt zelden op in het openbaar en geeft weinig interviews.
Het Jerusalem International Writers Festival, dit jaar van 25 tot en met 28 mei, wordt sinds 2008 georganiseerd. Er worden volgens The Times of Israel diepgaande discussies georganiseerd over Israël en de Joodse wereld. Eerder waren onder andere Jonathan Safran Foer, Salman Rushdie, Margaret Atwood en Karl Ove Knausgård te gast. Anna Enquist bezocht het festival in 2008; Arnon Grunberg en Herman Koch in 2014.
Het was een worsteling om dit jaar internationale gasten te vinden, aldus Fermentto-Tzaisler in de krant. Ze kampte met ‘vertragingen en annuleringen’. De internationale gasten die wel komen zijn ofwel Joods, ofwel hebben sterke banden met de Joodse cultuur. ‘Ondanks alles zijn sommigen moedig genoeg om te komen en een dialoog aan te gaan met de Israëlische cultuur ondanks actualiteiten, publieke opinie en alle ruis daaromheen’, stelde Fermentto-Tzaisler. Het festival sluit af met een evenement rondom de vrijgelaten gijzelaar Eli Sharabi, die het boek Hostage schreef over zijn ervaringen.
In haar antwoord aan Coetzee schrijft Fermentto-Tzaisler dat ze juist had gehoopt dat hij ‘als Zuid-Afrikaanse schrijver die tegen Apartheid vocht’, haar strijd zou ondersteunen. ‘Je hebt me in wanhoop achtergelaten.’
Israëlische kunstenaars krijgen steeds vaker te maken met een boycot door grote internationale festivals – zoals de Biënnale van Venetië en het Songfestival.
Lees hier verder over de impact en gevaren van culturele boycots.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant