In de Russische badplaats Toeapse ontvouwt zich een milieuramp na een reeks Oekraïense aanvallen op een olieraffinaderij. De lucht in de stad is vervuild en op het strand spoelt olie aan. Ondertussen weigeren de autoriteiten de ernst van de situatie te erkennen.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Inwoners van Toeapse voelen zich in de steek gelaten, vertellen zij begin mei aan een verslaggever van de onafhankelijke Russische nieuwssite Meduza. ‘We lopen voortdurend te hoesten en hebben moeite met ademhalen, alsof er een brok in onze keel zit’, zegt een winkelmedewerker. ‘Niemand bekommert zich om ons.’
De bron van de vervuiling is de grote olieraffinaderij in het oosten van de Zuid-Russische badplaats. De raffinaderij was de afgelopen jaren vaker het doelwit van Oekraïense aanvallen, maar niet eerder waren de gevolgen zo ernstig. De brand die uitbrak na de eerste aanval op 16 april kon pas na drie dagen worden geblust. De rookwolk was zichtbaar vanuit Sotsji, ruim 70 kilometer verderop. In de weken daarna volgden nog drie aanvallen.
Met de droneaanvallen probeert Oekraïne de Russische oliesector, die van groot belang is voor de Russische economie, te ontregelen. In Toeapse is Oekraïne erin geslaagd de olieraffinaderij buiten werking te stellen. Dat geldt ook voor de nabijgelegen olieterminal, de grootste van Zuid-Rusland. Het Oekraïense leger schat de economische schade op enkele honderden miljoenen euro’s.
Door de brandende raffinaderij raakte de lucht in Toeapse ernstig vervuild, eind april ‘regende’ het meermaals een zwarte, olieachtige substantie. Langs de stranden ten zuiden van Toeapse spoelt drie weken na de eerste aanval nog altijd olie aan. Ook in de Russische stad Perm, zo’n duizend kilometer ten oosten van Moskou, trof Oekraïne vorige week een olie-installatie. Net als in Toeapse kwam daarbij veel rook vrij en kwamen olieresten als ‘zwarte regen’ in bewoond gebied terecht.
De lucht in Toeapse bevatte in de nasleep van de brand veel hogere gehalten van het kankerverwekkende benzeen dan toegestaan, bleek uit metingen van Rospotrebnadzor, het Russische equivalent van het RIVM. Niettemin hield het overheidsorgaan vol dat de gezondheid van inwoners niet in het geding was. President Poetin benadrukte op 28 april dat er ‘geen sprake is van een serieuze bedreiging’. Toch kondigden de lokale autoriteiten diezelfde dag de noodtoestand af.
Bewoners van de zwaarst getroffen straten, in de omgeving van de raffinaderij, werden geëvacueerd en enkele scholen zijn voorlopig gesloten. Pas eind april, bijna twee weken na de eerste aanval, bracht gouverneur Venjamin Kondratjev voor het eerst een bezoek aan Toeapse. De autoriteiten raden inwoners aan om geen kraanwater te drinken, ramen en deuren gesloten te houden en alleen naar buiten te gaan met een mondkapje.
Een volledige evacuatie van Toeapse bleef echter uit, tot woede van de Russische milieuactivist Vladimir Slivjak. ‘De luchtvervuiling is kolossaal. Mensen ademen die lucht al meer dan een week in’, zei Slivjak tegen de onafhankelijke nieuwssite Current Time. ‘Ik verwacht in Toeapse de komende jaren een flinke toename van het aantal ernstig zieken.’ Stoffen als benzeen kunnen onder meer leukemie en andere vormen van kanker veroorzaken.
Hoewel de brand bij de raffinaderij inmiddels is geblust, constateert de verslaggever van nieuwssite Meduza dat de lucht in Toeapse nog altijd naar olie en rook ruikt. Honderden vrijwilligers dragen bij aan de schoonmaakoperatie, waarbij zij hun werkzaamheden coördineren via openbare Telegramgroepen. De vrijwilligers vullen witte zakken met vervuilde grond en strandzand. Op Telegram wisselen zij tips uit over het redden van honden, katten en vogels die bedekt zijn in olieresten.
De milieuramp treft Toeapse aan de vooravond van het strandseizoen, een belangrijke pijler van de lokale economie. Eigenaren van strandhotels bereiden zich voor op een magere zomer, vertelt Vitali, de eigenaar van een klein hotel in Toeapse, aan de Russische zakenkrant Kommersant. ‘Het hotel van een collega was voor de hele maand juni volgeboekt. Nu stromen de annuleringen binnen, de ene na de andere’, zegt Vitali. Zelf gaat hij deze zomer aan de slag als taxichauffeur. ‘Dan verdien ik tenminste nog iets.’
Volgens gouverneur Kondratjev hoeven vakantiegangers zich echter geen zorgen te maken. ‘De provincie Krasnodar is en blijft de parel van Rusland’, zei hij vorige week tegen de lokale nieuwssite Anapa Region. ‘Sterker nog: we verwachten deze zomer een recordaantal bezoekers!’ Het interview verdween enkele dagen later van de site.
Source: Volkskrant