Een Franse professor verzon een vooraanstaande wetenschapsprijs, en reikte die vervolgens uit aan zichzelf. Justitie doet onderzoek naar mogelijke vervolging, maar de kans van slagen hiervan is nog onzeker.
In juni 2016 ontving Florent Montaclair de prestigieuze Gouden Medaille van de Filologie, de studie van dode talen. Volgens de Internationale Vereniging van Filologie, die de prijs sinds 1967 jaarlijks uitreikt, is die vergelijkbaar met een Nobelprijs. Eerder won bijvoorbeeld de overleden Italiaanse schrijver Umberto Eco. Een Fransman had de prijs nog nooit gewonnen.
Ruim tien jaar later blijkt dat Montaclair de wereld voor de gek heeft gehouden. Zowel de prijs als de eeuwenoude vereniging bestaan helemaal niet. Montaclair kocht voor 250 euro een medaille voor zichzelf, verzon de complete vereniging, en reikte de volgende jaren de prijs zelfs uit aan andere wetenschappers. Ook loog hij op zijn curriculum vitae over een doctoraat, dat hij aan een niet-bestaande universiteit in de Verenigde Staten had behaald.
De leugen begon met een artikel in de regionale krant in 2015. Daarin stond beschreven dat de docent een van de vijf internationale kanshebbers was voor de bijzondere prijs. Twee maanden later verscheen een jubelend stuk: Montaclair had gewonnen. De journalist werd de eerste van velen die voor de verhalen van de Fransman en zijn vereniging viel.
Een half jaar later ontving Montaclair de prijs in Parijs, in het bijzijn van ministers en oud-Nobelprijswinnaars. Later benoemde de ‘vereniging’ hem tot voorzitter: hij zou verdere congressen gaan organiseren.
Om de schijn hoog te houden, begon Montaclair nieuwe jaarlijkse prijzen uit te reiken. De volgende medaille ging naar niemand minder dan de bekende Amerikaanse denker Noam Chomsky. Hij had ook nog nooit van de medaille gehoord, maar keek er desondanks niet vreemd van op. In december 2016 reisde hij naar Parijs om de prijs in ontvangst te nemen.
Het volgende jaar liep het mis: de Internationale Vereniging van Filologie - Montaclair zelf dus - nomineerde de Roemeense academicus Eugene Simion. Een groep jonge onderzoeksjournalisten vond de onbekende medaille maar vreemd. Ze begonnen dieper te graven en zo bracht platform Scena9 de waarheid boven water: de prijs is hartstikke nep, en Montaclair heeft alles verzonnen. De Roemeense academische wereld reageerde geschokt, en Simion wilde de prijs niet meer in ontvangst nemen.
Dat bereikte Frankrijk pas jaren later. Als Montaclair begin 2025 een discussie moet leiden op een congres komt een collega het Roemeense nieuws tegen. Daarna gaat het snel: de universiteit blaast het congres af en schakelt de officier van justitie in.
Ondertussen is een strafrechtelijk onderzoek gestart naar de zaak, en is Montaclair ontslagen door Univeristé Marie et Louis Pasteur in Besancon, waar hij doceerde. ‘Het is een gigantische hoax’, vertelt officier van justitie Paul-Édouard Lallois aan The Guardian. ‘Rechercheurs zijn maanden bezig geweest om dit allemaal uit te zoeken. Alle wegen leiden terug tot Montaclair.’
Justitie onderzoekt de zaak nu verder. Ontslagen is de taalkundige zeker, maar het moet nog blijken of Justitie hem ook echt gaat vervolgen. Om dat te kunnen doen, is namelijk bewijs nodig dat Montaclair heeft verdiend aan de nepprijs, wat mogelijk moeilijk hard te maken is.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant