Door een recente accijnsverlaging kan ook in Duitsland, net als in België, weer een liter benzine worden getankt voor minder dan 2 euro. Het gevolg: tanktoerisme onder Nederlanders neemt toe. Er zijn zelfs speciale apps voor ‘over-de-grens-tankers’.
is economieredacteur van de Volkskrant.
Tankstation houder Peter de Haas (65) ziet het iedere week weer terug aan zijn omzet: steeds minder mensen komen bij hem tanken. Hij runt al 40 jaar een tankstation in Riethoven, op zo’n 15 kilometer van de Belgische grens. ‘Gelukkig verkoop ik nog LPG, waarvan de prijzen gelijk zijn gebleven, maar de rest zakt ontzettend.’
Zelfs mensen uit de luxewijk achter zijn onbemande station gaan de grens over, weet hij. ‘Die hebben dan drie auto’s en die doen het ook, met van die jerrycans achterin. En dat begrijp ik ook, want het verschil is nu 40 cent per liter, en dan run ik nota bene een van de goedkoopste tankstations in de regio.’
Ook Mika Bongers valt het op. Deze 20-jarige softwareontwikkelaar uit Zevenaar, op 10 kilometer van de Duitse grens, maakte na zijn afstuderen een applicatie waarop de actuele prijzen van tankstations over de grens kunnen worden bekeken. Zijn website Bordertanker.nl krijgt inmiddels zo’n tweeduizend bezoekers per dag. ‘Met pieken tot de achtduizend, als de brandstofprijzen in het nieuws zijn.’
Het is een bekend vooroordeel over Nederlanders, dat ze graag omrijden om een paar euro’s te besparen. Maar gebeurt het echt zo massaal nu de prijzen stijgen? Het antwoord is ja en nee, volgens onderzoeker Finn Blokker van ABN Amro. Hij deed onderzoek naar tanktoerisme, zowel na de energiecrisis die volgde op de Russische invasie van Oekraïne en onlangs dus weer.
Jazeker, er is groei, blijkt uit zijn data-analyse op basis van geanonimiseerde banktransactiedata. Bewoners in de zuidelijke grensregio’s zijn, sinds de Straat van Hormuz dicht is, voor ongeveer 15 procent meer benzine gaan tanken in België. ‘Door de oplopende prijs wordt het ook verder van de grens interessanter’. Hij vermoedt dat we dat ook in de oostelijke regio’s gaan zien, nu de accijns in Duitsland is verlaagd.
Maar tegelijkertijd zaten er in de grensregio’s al veel over-de-grens-tankers, zegt hij. ‘Voor de oorlog tankten mensen op 10 kilometer van de grens van Nederland hun auto’s al voor de helft van hun liters in België. Van de mensen op 20 tot 30 kilometer van de grens lag dit op rond de 20 à 25 procent van hun brandstof.’
De meeste huishoudens in die regio, zo’n 70 procent, past zijn tankgedrag niet aan naar aanleiding van de opgelopen prijsverschillen. ‘Het is een kleine groep die groeit en het tankgedrag fanatiek aanpast. De groep is verantwoordelijk voor bijna 50 procent van het totale effect’, aldus Blokker.
Andere onderzoekers zien een grotere groei. Zo meldde mobiliteitsadviesbureau Goudappel deze week, op basis van data van een eigen panel, dat het aandeel tankbeurten over de grens in België met bijna 40 procent opliep tussen 16 februari en 27 april van dit jaar.
En dat kan nog veel meer worden, zeggen de bedenkers van de app Grenspret. ‘Heel veel mensen willen dit, en hebben het nodig, maar ze weten niet wanneer het hen geld kan opleveren’, zeggen ondernemers Kevin van Amen en Esli van Ammers. Dus presenteerden de twee deze week de (voorlopig) gratis app Grenspret. Die berekent wat je bespaart op tanken en boodschappen, over de grens, én stippelt een gunstige route uit zodat je je winst niet gelijk weer kwijt bent aan reiskosten.
Voer kenteken en postcode in, en het wordt duidelijk of het loont om naar de grens te rijden. Met een Citroën Berlingo, de auto van de verslaggever, loont het niet vanuit IJsselstein, maar wel vanuit Nistelrode, Brabant. Een Nistelrodenaar die heen en weer naar België rijdt (70 kilometer in totaal), een jerrycan met benzine vult, en melk, bier, kaas en half-om-half gehakt koopt aldaar, kan netto 23,14 euro besparen, laat de app zien.
Vooralsnog is boodschappentoerisme minder populair dan de grens over gaan voor benzine, zegt onderzoeker Blokker van ABN Amro. ‘Zelfs in de grensregio kost het je zo een uur om op en neer te rijden. Dat is het de meesten niet waard. En willen mensen echt voor hun dagelijkse boodschappen naar Duitsland? Ik vraag het me af.’
Het zou ook kunnen meespelen dat boodschappenprijzen vergelijken moeilijker is dan het naast elkaar leggen van benzine- en gasprijzen. Toen de Tweede Kamer twee jaar geleden debatteerde over dure boodschappen, verklaarden supermarkten en producenten - met cijfers van Europees statistiekbureau Eurostat in de hand - dat het wel meeviel met de hoge prijzen hier. Consumentenwaakhond ACM beloofde daarop onderzoek te gaan doen. De resultaten daarvan zijn nog niet bekend.
Het kabinet wil de accijnzen in Nederland niet verlagen omdat het een generieke en kostbare maatregel is die moeilijk terug te draaien is. Wat betreft tanktoerisme blijft het landelijke verlies aan accijnsinkomsten voor de overheid door de geringe aantallen beperkt, vermoedt Blokker. Maar voor tankhouders is het groeiende fenomeen wel lastig. ‘Zij verliezen aan omzet, en dat zal de komende tijd waarschijnlijk niet veranderen.’
Pomphouder De Haas vreest het ook. Toch neemt hij het de omrijders niet kwalijk. Nederlanders zijn nou eenmaal gevoelig voor stuntprijzen, weet hij. ‘En ik weet niet wat jij verdient bij de Volkskrant, maar waarschijnlijk is het ook op aan het eind van de maand. Nou, dan snap ik het als je naar België rijdt.’
Wie hij het wel kwalijk neemt? Daar kan hij kort over zijn: ‘De overheid, die is alleen met zichzelf bezig.’
De app-makers hebben met hem te doen. ‘Je zou je kunnen afvragen of meer afstemming binnen Europa op dit punt zulke verschillen zou kunnen beperken’, zegt Bongers van Bordertanker. Van Amen van Grenspret gaat er iets harder in. ‘Heel vervelend voor die tankhouders. Maar het is een gevolg van overheidsbeleid. En ja; het verschil in prijzen is gewoon bizar.’
Source: Volkskrant