Andesvirus Als alles goed gaat, mogen de 147 passagiers uit 23 landen zondag van het cruiseschip MV Hondius af bij Tenerife. Opvarenden mogen pas van boord als een vliegtuig klaarstaat dat hen naar hun thuisland brengt. Passagiers die ‘overblijven’, komen mogelijk naar Nederland. Op Tenerife heerst angst voor het hantavirus.
Epidemiologen zijn woensdag aan boord gegaan van de MV Hondius waar enkele passagiers het Hantavirus hadden. Drie passagiers zijn overleden. Zondag zal het schip aanleggen bij Tenerife, waar de evacuatie in gang wordt gezet.
Het is geen warm welkom. Kaapverdië weigerde eerder deze week de MV Hondius toegang tot zijn grondgebied en ook de Canarische Eilanden zaten aanvankelijk niet op de komst van het cruiseschip te wachten, uit angst dat mogelijk met het hantavirus besmette patiënten een risico zouden vormen voor de volksgezondheid op het eiland.
Toch zal het schip volgens de huidige planning zondag vroeg in de ochtend aankomen bij Tenerife, op aandringen van de Spaanse regering, die gehoor wilde geven aan het verzoek van de Wereldgezondheidsorganisatie om het cruiseschip te ontvangen. De evacuatie zal later zondag beginnen, is de planning.
Aan boord zijn nog 147 passagiers uit 23 landen. Tot dusver is bekend dat zes mensen die aan boord geweest zijn, besmet zijn met het hantavirus, bij twee mensen wordt een besmetting vermoed. Drie passagiers zijn overleden. Volgens de officiële berichten heeft niemand op het schip momenteel ziekteverschijnselen.
De Canarische autoriteiten hebben duidelijke afspraken gemaakt met het Spaanse ministerie van Volksgezondheid, om te zorgen dat de opvarenden zo min mogelijk tijd doorbrengen op het eiland. De regiopresident van de Canarische Eilanden, Fernando Clavijo, eiste volgens de Spaanse krant El País dat de opvarenden niet in contact zouden komen met de eilandbevolking. Daarom zal het schip niet aanleggen in de zuidelijke industriële haven van Granadilla, die normaliter ook niet gebruikt wordt voor personenvervoer, maar net erbuiten voor anker gaan.
De opvarenden krijgen een medische controle en zullen vervolgens steeds met vijf tegelijk aan land gebracht worden, volgens El País in rubberen Zodiac-boten. Daarna staan er vier bussen klaar om de passagiers naar de luchthaven Tenerife Zuid te brengen, op minder dan een kwartier rijden. Iedereen die betrokken is bij de repatriëring zal beschermende kleding dragen.
Opvarenden mogen pas van het schip af als het vliegtuig dat ze naar huis brengt, klaarstaat op de luchthaven. „Niemand mag [het schip] verlaten, tenzij hij of zij rechtstreeks naar de luchthaven gaat om naar het land van herkomst te reizen”, zei de Spaanse directeur-generaal Civiele Bescherming en Noodsituaties Virginia Barcones vrijdag tijdens een persconferentie.
Dat is een complexe operatie: Spanje onderhandelt momenteel met 22 landen over de repatriëring. Deze landen zullen hun burgers ook ophalen als zij symptomen van het hantavirus vertonen, tenzij ze dringend medische zorg nodig hebben. Met EU-lidstaten zouden de onderhandelingen in een vergevorderd stadium zijn, zei Barcones, en er lopen ook gesprekken met onder meer de VS, Argentinië en de Filippijnen. Dat laatste land heeft met 38 passagiers de meeste ingezetenen aan boord.
In de haven van Granadilla op Tenerife werden zaterdag voorbereidingen getroffen voor de aankomst van opvarenden van de MV Hondius.
Als Spanje er niet in slaagt afspraken te maken met al deze landen, ligt de verantwoordelijkheid voor repatriëring bij Nederland, omdat de MV Hondius onder Nederlandse vlag vaart. Het zou dus kunnen dat Nederland tijdelijk mensen met een andere nationaliteit opvangt en die in quarantaine plaatst, schreef de regering vrijdagavond in een Kamerbrief. Mocht iemand toch ziekteverschijnselen ontwikkelen, dan is er een Europees vliegtuig beschikbaar voor een medische evacuatie. Dit vliegtuig heeft voorzieningen voor High Consequence Infectious Disease (HCID). Op Tenerife is ook één HCID-bed beschikbaar.
Spanje heeft ook een duidelijk plan voor de repatriëring van de veertien opvarenden met de Spaanse nationaliteit. Deze groep, die bestaat uit dertien passagiers en één crewlid, zal in een vliegtuig van de luchtmacht naar luchtmachtbasis Torrejón in Madrid vliegen, „met inachtneming van fysieke afstand en in overeenstemming met gezondheidsvoorschriften voor dit soort noodsituaties”. Daarna worden ze naar het Gómez Ulla-ziekenhuis gebracht, waar ze op vrijwillige basis in quarantaine zullen gaan. Hoe lang hun isolatie zal duren, is nog niet duidelijk.
De Britse autoriteiten hebben daar al wel een beslissing over genomen: 45 dagen quarantaine. Die periode staat gelijk aan de maximale incubatieperiode van het virus. De 22 Britten van de Hondius mogen die isolatieperiode thuis doorbrengen en hen wordt gevraagd zich regelmatig te testen. Ook in dit geval is de isolatie vrijwillig, de Britse regering legt het niet bij wet op.
Uit de Nederlandse Kamerbrief blijkt dat het ministerie van Buitenlandse Zaken zo snel mogelijk na aankomst op Tenerife zal zorgen voor repatriëring van alle Nederlandse opvarenden. Zij zullen met een vliegtuig naar Eindhoven Airport worden gebracht. Eenmaal thuis zullen ze zes weken in thuisquarantaine gaan. De lokale GGD zal ze daarbij monitoren en steunen.
Ondanks de toegezegde veiligheidsmaatregelen is de onvrede op de Canarische eilanden groot. President Clavijo zei donderdag na een vergadering met de Spaanse premier Pedro Sánchez tegen de Spaanse krant El Mundo nog steeds niet te begrijpen waarom het cruiseschip naar Tenerife moet komen en noemde de beslissing „opgelegd” door Madrid. „Dit alles had ook in Kaapverdië kunnen gebeuren, met dezelfde mate van veiligheid”.
Hoe lang de evacuatie van het schip precies zal duren, is nog niet bekend. Zodra de laatste passagier van boord is, zal het cruiseschip met bemanning doorvaren naar Nederland. Ook is het lichaam van één overleden persoon nog aan boord. In Nederland moet het schip gedesinfecteerd worden; nog onduidelijk is hoe dat proces er precies uitziet. De desinfectie zal volgens Clavijo „in geen geval” in de wateren van Tenerife plaatsvinden, zei hij tegen El País.