Marty Makary geldt als bondgenoot van gezondheidsminister Robert F. Kennedy en pleitbezorger van diens Make-America-Healthy-Again-beweging. Hij kwam onder vuur te liggen over medicijntoelatingen, abortuspillen en vapen.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over Noord-Amerika, het Caribisch gebied en Suriname.
De Amerikaanse president Trump zette vrijdag zijn handtekening onder het ontslag van Makary, zo meldde in eerste instantie The Wall Street Journal. Vervolgens werd dat door bronnen rondom het Witte Huis anoniem bevestigd aan tal van grote Amerikaanse media.
Trump zelf bevestigt het nieuws niet, maar was eerder herhaaldelijk kritisch over het functioneren van de voedsel- en geneesmiddelenautoriteit FDA. Voor Amerikanen is Makary een bekend gezicht omdat hij graag aanschuift in talkshows en podcasts, waar hij net als Kennedy het Make-America-Healthy-Again-gedachtegoed (Maha) uitdraagt.
Dat hij nu hoogstwaarschijnlijk het veld moet ruimen, komt door hoogoplopende conflicten met verschillende bewindspersonen en belangengroepen rondom Trumps regering. Zo zet de anti-abortuslobby Makary al maanden onder druk om de toegang tot mifepristone, de meest gebruikte abortuspil in de VS, te bemoeilijken en het middel uiteindelijk te verbieden. Zij beschouwden Makary in eerste instantie als een van hen, maar vinden de FDA teleurstellend ‘laks’ over abortus.
‘FDA-commissaris Makary moet onmiddellijk worden ontslagen’, zei Marjorie Dannenfelser, voorvrouw van Pro Life America, vrijdag voorafgaand aan een besloten ontmoeting tussen anti-abortusclubs en Witte Huis-functionarissen in Washington. ‘Onverschilligheid is volstrekt onacceptabel voor pro-life kiezers die verwachten dat de regering actie onderneemt om levens te redden.’
Sinds de ultraconservatieve meerderheid in het Hooggerechtshof in 2023 een streep zette door het federale recht op abortus, is het totale aantal afgebroken zwangerschappen in de VS niet gedaald maar juist gestegen. De toegankelijkheid van middelen als mifepristone wordt gezien als voornaamste verklaring voor die stijging. De sociaalconservatieven onder Trumps aanhangers proberen dit in hun ogen ongewenste effect op te stuwen tot campagnethema voor de tussentijdse verkiezingen in november.
Makary, opgeleid als chirurg en voorheen werkzaam als onderzoeker aan de prestigieuze Johns Hopkins University, geldt al jaren als criticus van het medische establishment in het algemeen en van vaccinaties in het bijzonder. Een conflict met de farmaceutische industrie lag dus in de lijn der verwachtingen.
Dat de biotechbedrijven inderdaad bij Trump lobbyen voor Makary’s vertrek is vooral het gevolg van de recente beslissing van de FDA om een hele reeks nieuwe medicijnen voor zeldzame ziekten niet toe te laten op de markt. Volgens Makary omdat de werking ervan niet voldoende zou zijn bewezen. Maar volgens een woordvoerder van gezondheidsminister Kennedy ook ‘omdat deze regering gezondheidszorg wil leveren voor de Amerikanen en niet voor de medische industrie’.
Ook het thema roken valt onder de verantwoordelijkheid van de FDA, en in lijn met het Maha-gedachtegoed verbood de geneesmiddelenautoriteit e-sigaretten met een smaakje vanwege het verslavingsgevaar voor minderjarigen. Dit tot grote ergernis van de tabakslobby, traditioneel een belangrijke Republikeinse sponsor. Volgens CNN heeft Trump Makary onlangs persoonlijk aangespoord om de regels voor vapen weer te versoepelen, waarna de FDA vorige week inderdaad bepaalde e-sigaretten met een smaakje opnieuw toeliet.
Als Makary inderdaad wordt ontslagen, is zijn korte carrière ook een leerstuk over de onmogelijkheid om beleid te maken voor een regering die wordt gesteund door een eclectische coalitie van gedeeltelijk met elkaar conflicterende kiezers- en belangengroepen, aangestuurd door een president die zich lijkt te laten leiden door opportunistisch eigenbelang en geld.
Daarnaast past Makary’s vertrek in de (al dan niet tijdelijke) gematigde wind die er op het gezondheidsministerie van Robert F. Kennedy waait. Nadat een aantal gezaghebbende kiezersonderzoeken aantoonden dat de versobering van het vaccinatieprogramma voor kinderen veel Amerikanen zorgen baart, houdt de minister zijn antivaccinatie-stokpaardje op stal.
Rondom Kennedy’s ministerie werden de afgelopen maanden bovendien meerdere omstreden bewindslieden vervangen door op het eerste gezicht conventionelere plaatsvervangers. Zo benoemde Trump vorige week de bij Fox News werkzame Nicole Saphier tot Surgeon General – hoogste woordvoerder voor volksgezondheid, in plaats van de bij Kennedy’s Maha-aanhangers populaire ondernemer en vaccinatiescepticus Casey Means.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant