Lezersbrieven U schreef ons over de belangrijkste sociale rol van kappers, over klimaatdemonstranten en over waterschaarste.
Laatst ging een fragment van de podcast The Barber League viraal op TikTok. In dit fragment openden de mannen achter de microfoon op ludieke wijze een debat met de volgende stelling: „Een kapper zonder diploma is hetzelfde als een chirurg zonder opleiding.” Dit fragment leidde tot veel gelach in de reacties, waarin het vooral ging om de praktische meerwaarde die kappers bieden naast het knippen.
Maar is die vergelijking met chirurgen wel zo vreemd? Kappers doen namelijk veel meer dan alleen knippen. Zo leveren zij regelmatig een grote bijdrage aan het aanpakken van maatschappelijke problemen. Hun maatschappelijke meerwaarde krijgt echter over het algemeen onvoldoende erkenning.
Een kapperszaak is een unieke plek: één waar mensen zich veilig voelen, waar gesprekken vanzelf ontstaan en waar verschillende groepen uit de samenleving samenkomen. Mensen gaan naar de kapper voor een fris kapsel voor speciale gelegenheden, zoals een bruiloft, een eerste date of een diploma-uitreiking. Kappers horen de verhalen achter die momenten. Mensen die de weg naar formele hulpinstanties niet weten te vinden, durven door de informele sfeer en setting in de kapperszaak wel hun hart te luchten. Kappers weten wat er speelt in iemands leven en in de wijk. Ze spelen daarop in, bieden een luisterend oor en geven advies.
Uit recent onderzoek van de Radboud Universiteit blijkt dat kappers ook een belangrijke rol spelen in het herkennen van huiselijk geweld. Regeringscommissaris Mariëtte Hamer heeft dan ook een toolkit ontwikkeld om kappers huiselijk geweld beter te leren herkennen. En we mogen onze kappers nog wel een grotere rol geven bij de aanpak van maatschappelijke problemen.
Kapperszaken vervullen vaak een grote maatschappelijke functie. De meer masculiene barbershop is voor sommige mannen zelfs een van de weinige plekken waar zij zich kwetsbaar durven opstellen en hun ervaringen delen. Juist die laagdrempelige en open sfeer maakt de kapperszaak tot een broedplaats voor eerlijke gesprekken. De ruimte voor een open dialoog, gecombineerd met een cultuur waarin emoties er mogen zijn, leidt ertoe dat deze plekken functioneren als sociale knooppunten. Vanuit die knooppunten is veel mogelijk.
Onderzoeken van onder andere de California State University Northridge en University of Pennsylvania laten zien dat kappers in de zwarte gemeenschap niet alleen huiselijk geweld signaleren, maar ook een belangrijke rol spelen in het herkennen van mentale gezondheidsklachten bij zwarte mannen en het bespreekbaar maken van hardnekkige taboes.
In een ander onderzoek van University of South Carolina wordt uitgelicht hoe kapperszaken functioneren als toevluchtsoord binnen de gemeenschap. Kappers bieden werkgelegenheid aan jongeren met minder toekomstperspectief, geven levensadviezen, en helpen zo de criminaliteit en geweldsdelicten terug te dringen. Problemen komen vaak ongefilterd op tafel in een kapperszaak.
De kracht van kappers bij de aanpak van maatschappelijke problemen wordt echter nog veel te weinig gebruikt. Dat terwijl mensen met een brugfunctie, zoals kappers, in een uitgelezen positie verkeren om het reguliere sociale werk te versterken. Zij vervullen al een rol met veel informele verantwoordelijkheid, des te belangrijker is het dat zij hierin goed worden ondersteund. Denk aan het aandacht voor sociaal werk in kappersopleidingen, zodat de toekomstige haarstylisten weten hoe ze moeten handelen in specifieke situaties.
Dit is geen pleidooi om van alle kappers sociaal werkers te maken, maar wel om degenen die deze rol al vervullen meer te ondersteunen, te waarderen en in te zetten. Om terug te komen op de openingsvraag: is een kapper zonder diploma hetzelfde als een chirurg zonder opleiding? Nee, zeker niet. Maar het kan wel van grote meerwaarde zijn om kappers op te leiden en vaker in te zetten als sociaal werkers. Want in de praktijk zijn zij dit allang.
Malcolm Power en Séun Steenken Almere
In het artikel over geweld tegen de politie (1/5) worden klimaatdemonstranten in één adem genoemd met demonstranten tegen asielzoekerscentra. Dit wekt de indruk dat deze demonstraties vergelijkbaar zijn en bij beiden sprake kan zijn van geweld tegen de politie. Dit is onwaar. Klimaatdemonstraties verlopen doorgaans volledig vreedzaam; geweldloosheid is uitdrukkelijk deel van de waarden waar bijvoorbeeld XR voor staat. Áls er al sprake is van geweld bij klimaatdemonstraties is dit afkomstig van omstanders of van de politie zelf.
Je mag klimaatdemonstraties uiteraard zo irritant, hinderlijk en orde-verstorend vinden als je wilt, maar blijf dan wel bij de feiten. Het op één hoop gooien van klimaatdemonstraties en protesten tegen azc’s in het genoemde artikel schept een verkeerd beeld en zet vreedzame demonstranten onterecht in een kwaad daglicht. Ik verwacht van NRC een duidelijker onderscheid tussen geweldplegers en misschien heel irritante, maar wel 100 procent vreedzame demonstranten.
Marlies Bos Bennekom
Rosanne Hertzberger prijst in haar column (Neem in India vooral ijsblokjes in je mojito, 1/5) de verbeterde Indiase volksgezondheid, waardoor er minder ernstige ziektes zoals darminfecties zouden voorkomen. De andere kant van de medaille is volgens haar de opkomst van wat zij noemt ‘de nadelen en spasmen van naïevere verwesterde immuunsystemen’, zoals hooikoorts en voedselallergieën. Dat zou zo kunnen zijn, maar om nu MS in ditzelfde rijtje te plaatsen vind ik onnodig kwetsend. Je vergelijkt Parkinson ook niet met reizigersdiarree, of ALS met een kater na een avondje doorzakken. Ik ben niet zo goed op de hoogte van de incidentie van MS in India, maar als die de laatste zestien jaar inderdaad is toegenomen, zoals mevrouw Hertzberger stelt, zou dit ook verklaard kunnen worden door betere (MRI-)diagnostiek.
Joke Hoeksema Rotterdam
Terloops wordt in het artikel over gedragsproblemen bij ‘designerhonden’ (27/4) vermeld dat de baasjes „was verteld dat ze een makkelijk dier in huis haalden, geschikt voor mensen die nooit eerder een hond hadden gehad”. Hadden de onderzoekers dan ook niet kunnen bedenken dat juist mensen die om die reden een hond nemen, mogelijk niet goed weten wat er nodig is om een hond op te voeden? En dat een hond die onvoldoende wordt opgevoed, eerder gedragsproblemen zal vertonen?
Met andere woorden: misschien ligt het probleem niet alleen bij de hond, of bij het ras, maar ook bij de verwachtingen en vaardigheden van de eigenaar.
Paul Kirschner Heerlen
Ons drinkwater wordt bedreigd, stond in NRC (30/4). Als we het waterniveau van het IJsselmeer nu eens met bijvoorbeeld 10 centimeter zouden verhogen, zou dat dan niet alle waterproblemen in tijden van waterschaarste van Nederlandse consumenten en boeren kunnen oplossen?
Het IJsselmeer heeft een oppervlakte van 1.100 vierkante kilometer, reken eens uit hoeveel regen- en rivierwater dat extra zou opleveren?
Wellicht is het verhogen van de waterstand niet absoluut noodzakelijk. We kunnen wellicht gemakkelijker het IJsselmeer uitdiepen en de bodem met vijftig centimeter of een meter verlagen? (Gemiddelde diepte is nu 5,5 meter). Dan is de hoeveelheid extra water die beschikbaar komt voor de komende vijftig jaar toch voldoende om het dreigende watertekort op te lossen?
Met de grond die bij het uitdiepen beschikbaar komt, kunnen dijken worden versterkt, zodat het waterniveau eventueel ook nog eens (later) verhoogd kan worden.
Deze oplossing kan natuurlijk ook voor andere grote meren worden toegepast. We zouden meer driedimensionaal moeten denken!
Roland Lampe Den Haag
Er is vastgesteld dat de beschikbaarheid van drinkwater in Nederland in gevaar is (30/4). Dit betekent dat iedereen die een bijdrage zou kunnen leveren in het verkleinen van dit probleem, dit ook zou moeten doen.
De Raad voor de leefomgeving pleit voor bewustwording en actieve terughoudendheid bij het vullen van het privézwembad. Deze adviezen leggen de rekening van het probleem vooral bij de burger, maar geen enkel woord over het bedrijfsleven. Dat terwijl datacenters blijven staan en er zelfs meer bij komen. Neem het hyperscale-datacenter bij Amsterdam Westerpoort, dat kost ongeveer 8.400 privézwembaden.
Nu ben ik geen fan van privézwembaden, maar het wordt tijd dat de Raad voor de leefomgeving, de lokale en de nationale politiek de situatie rondom drinkwater eens serieus gaan nemen en daadwerkelijke maatregelen nemen tegen deze vormen van waterverspilling, en stoppen met de rekening alleen bij de burger neerleggen.
Chris Dorsman Den haag