Gentrificatie Een club in Mexico-Stad is viraal gegaan vanwege een nieuw toegangsbeleid waarbij bezoekers uit alle landen een korting krijgen die oploopt tot 95 procent. Het enige land dat is uitgesloten van de actie: de Verenigde Staten. Amerikaanse clubbezoekers betalen de volle prijs van 5.000 Mexicaanse pesos, bijna 250 euro.
Lange rijen voor Club Japan in Mexico-Stad.
Het is 23.00 uur en de rij begint langzaam te groeien voor Club Japan in de populaire buurt Roma Norte in Mexico-Stad. Het regent zachtjes – het regenseizoen staat op het punt van beginnen – en declubgangers bewegen zich wat meer naar de ingang, om zo droog te blijven. Aan de gevel hangt naast een vlag met het clublogo een grote Palestijnse vlag.
Terwijl de meeste bezoekers dringen om binnen te komen, opent de deur en stappen twee Amerikaanse vrouwen juist weer naar buiten. Ze kijken wat beteuterd om zich heen. Ze hebben net gehoord dat de toegangsprijs voor de club voor hen 5.000 Mexicaanse pesos bedraagt, bijna 250 euro. Bezoekers uit andere landen krijgen een korting: mensen uit Mexico en andere Latijns-Amerikaanse landen en Puerto Rico krijgen maar liefst 95 procent korting, bezoekers uit welk ander land dan ook 93 procent.
De club postte een week geleden over het nieuwe deurbeleid en ging daarmee viraal. „Het is niet zo dat we meer vragen aan ‘gringos’ [de Mexicaanse term voor Amerikanen], we geven korting aan mensen die het nodig hebben”, schreef de club in een Instagram-bericht. „De entreeprijs is 5.000 peso. Burgers uit de VS krijgen geen korting.” De post is in een week tijd al meer dan 45.000 keer geliket.
Volgens clubeigenaar Federico Crespo is het nieuwe deurbeleid een directe reactie op de uitspraken van de Amerikaanse president Donald Trump over Mexico. „Het punt is bereikt waarop we geen beledigingen meer wilden slikken”.
De 39-jarige Crespo draagt een rond brilletje en een opvallende pet met daarop de tekst ‘Make America Abya-Yala again‘. Abya-Yala is een term die inheemse volkeren in Amerika gebruiken om het continent aan te duiden en dient als dekoloniaal alternatief voor de naam Amerika. De pet vat samen hoe Crespo naar het beleid van zijn club kijkt: als cultureel en politiek statement tegen Amerikaanse invloed.
Want de hoge entree voor Amerikanen is ook een reactie op de gentrificatie die volgens de clubeigenaar het karakter van de stad aantast. Het aantal Amerikanen in Mexico-Stad is sinds de corona-pandemie zichtbaar toegenomen. Veel Amerikanen maken sindsdien gebruik van de mogelijkheid om naar de Mexicaanse hoofdstad te verhuizen, waar de huren aanzienlijk lager liggen, en er vanuit huis te werken.
Eigenaar van Club Japan, Federico Crespo.
Dit heeft geleid tot een explosieve toename van Airbnb’s, sterk stijgende huren en een verandering van het straatbeeld. „Elke koffiezaak ziet eruit als hetzelfde Pinterest-bord”, zucht Crespo. De clubeigenaar concludeert: „Het kwam op een punt dat ik óf iets moest doen, óf helemaal moest stoppen met werken omdat ik deze realiteit niet meer aankon.”
Onlangs zag hij de gevolgen van gentrificatie nog van dichtbij. In het gebouw achter de club woonden jarenlang Mexicaanse families. Van de ene op de andere dag werden hun huurcontracten niet verlengd. Een Amerikaanse investeerder renoveerde het pand en verdrievoudigde de huren, waardoor deze onbetaalbaar werden voor de lokale bevolking. „Onze nieuwe buren zijn nu Airbnb-gasten of buitenlandse bewoners.”
Naast massale loftuitingen online krijgt het nieuwe deurbeleid van Club Japan ook van bezoekers steun. Carlos Rodrigo Lavarino Mendoza (27) snapt de boodschap die de club wil uitdragen. „Deze toegangsprijs raakt Amerikanen niet hard, omdat veel van hen hier wonen terwijl ze betaald krijgen in dollars. Voor hen maakt het financieel weinig verschil. Maar voor latino’s is het goed om te zien dat iemand probeert iets te doen.”
Zelfs de Amerikaanse vrouwen Leah Bowers (33) en Bola Fapohunda (33) uit New York, die wegens de hoge prijs niet naar binnengaan, tonen begrip. „Ik vind het helemaal eerlijk. Ik ben het ook eens met alle importheffingen en boycots richting de VS. Dus ja, ik snap het volledig”, laat Bowers weten. „Eerlijk, fuck ons.”
De bij buitenlanders populaire Roma Norte-buurt in Mexico-Stad, waar Club Japan is gevestigd.
Twee bij de ingang wachtende Duitse toeristen zagen het Instagram-bericht van de club vlak voordat ze kwamen. „We dachten dat het een grap was”, zeggen David (30) en Melissa (29) die niet met hun achternaam in dit artikel willen. Ze benadrukken dat zoiets in Europa onmogelijk zou zijn, omdat het „neerkomt op discriminatie”. Maar tegelijkertijd „vind ik het goed dat ze hier in Mexico vuur met vuur bestrijden”, laat David weten. „Het nachtleven mág cultureel en politiek zijn, en niet alleen maar draaien om feesten.”
De club is inmiddels 75 procent van de Amerikaanse clientèle kwijtgeraakt. Rouwig is de clubeigenaar er niet om. Volgens hem zijn er ook Amerikanen die het volle bedrag betalen.
Toch hoopt Crespo met zijn idee protest aan te wakkeren. „We willen geen individuen straffen maar Amerikanen laten begrijpen dat ze druk moeten uitoefenen op hun eigen overheid. Ik geloof in democratie, stemmen en protest.” Volgens hem kijken Amerikanen te veel weg. „Het is comfortabel om naar Mexico te komen en te doen alsof het jouw probleem niet meer is.”
Het idee van Club Japan is nog niet overgenomen door andere ondernemers. Volgens Crespo vrezen veel bedrijven inkomstenverlies. „Wij bevinden ons in een bevoorrechte positie omdat de club succesvol is, waardoor we dit risico kunnen nemen en experimenteren.”
Maar geheel zonder risico is het natuurlijk niet, vervolgt de eigenaar. „Ik weet niet of het uiteindelijk tegen ons gebruikt gaat worden of dat we alles verliezen.” Aan het eind van de nacht wordt Crespo gebeld door iemand van de overheid. De club heeft een waarschuwing gekregen over het nieuwe deurbeleid.