Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
Duitsland ziet oud-bondskanselier Gerhard Schröder niet als een geschikte kandidaat om te bemiddelen bij vredesbesprekingen tussen Rusland en Oekraïne. Dat zeggen ingewijden binnen de Duitse regering tegen verschillende persbureaus.
Schröder is in Duitsland de afgelopen jaren meermaals in opspraak gekomen als uitgesproken bondgenoot van het Kremlin. Gisteren zei de Russische president Vladimir Poetin dat als een Europese politicus aan zal schuiven bij toekomstige onderhandelingen, hij Schröder dan als voorkeurskandidaat beschouwt.
De Duitse regering vindt Poetins suggestie ‘ongeloofwaardig’, zegt een ingewijde tegen persbureau Reuters. De bron benadrukt dat Poetin de afgelopen jaren vaker ‘onzinnige’ voorstellen heeft gedaan, in de hoop daarmee verdeeldheid te zaaien onder de Europese bondgenoten van Oekraïne.
De 82-jarige Schröder, van 1998 tot 2005 bondskanselier namens de sociaaldemocratische SPD, kreeg vlak na zijn vertrek uit de politiek een hoge functie bij de aanleg van Nord Stream. Die pijplijn werd aangelegd om Europese landen te voorzien van goedkoop Russisch gas. In de jaren daarna werkte Schröder als lobbyist voor de Russische olie- en gasindustrie.
Ook na de Russische invasie van Oekraïne weigerde Schröder afstand te nemen van Poetin. Hij pleitte tegen de Europese boycot van Russisch gas en reisde in 2022 tweemaal naar Moskou voor gesprekken met de Russische president. Naar eigen zeggen probeerde hij tijdens die bezoeken Poetin tevergeefs te overtuigen om terug te keren naar de onderhandelingstafel.
Daan de Vries
Zeker drie mensen zijn in de afgelopen 24 uur gedood door Russische drones en aan het front hebben er zeker 150 keer gevechten plaatsgevonden, melden de Oekraïense autoriteiten. En dat terwijl er eigenlijk een staakt-het-vuren geldt, uitonderhandeld met bemiddeling van de VS.
Vrijdag kondigde de Amerikaanse president Trump het staakt-het-vuren aan, dat van vrijdag tot en met maandag geldt. Hoewel Rusland volgens de Oekraïense luchtmacht zaterdagnacht minder lange-afstandsdrones op het land afstuurde dan gebruikelijk, ging het nog altijd om 27 stuks, die allemaal zouden zijn neergehaald. Bij drone- en artillerie-aanvallen dichterbij de frontlinie vielen meerdere gewonden, waaronder drie kinderen.
Aan Russische zijde zouden twee gewonden zijn gevallen bij artilleriebeschietingen op bezet Oekraïens gebied in de regio Cherson. Het Russische ministerie van Defensie claimt dat Oekraïne het bestand meer dan duizend keer heeft geschonden.
Niels Waarlo
De Russische president Vladimir Poetin is bereid om de Oekraïense president Volodymyr Zelensky te ontmoeten in een derde land, ‘maar alleen wanneer er een blijvend vredesakkoord is gesloten’.
Volgens Poetin moet een eventueel gesprek zich niet richten op onderhandelingen, maar op de ondertekening van een overeenkomst. ‘Ik denk dat de kwestie op zijn eind loopt’, zei hij over de oorlog met Oekraïne.
Europa bereidt zich voor op mogelijke directe gesprekken met Rusland. Poetin benadrukte dat een vreedzame oplossing voor de oorlog een zaak is tussen Oekraïne en Rusland. ‘Maar als iemand wil helpen, zijn we dankbaar.’
Hij zei daarin voorkeur te geven aan de voormalige Duitse bondskanselier Gerhard Schröder. Hij leidde de Duitse regering tussen 1998 en 2005 en kreeg later veel kritiek om zijn nauwe banden met Rusland. Schröder zei in 2024 al dat hij dacht dat zijn vriendschap met Poetin zou kunnen helpen bij het beëindigen van de oorlog in Oekraïne.
Poetin sprak in het Kremlin na de militaire parade die het land zaterdag heeft gehouden op de Dag van de Overwinning. Op deze dag viert Rusland de overwinning op nazi-Duitsland in de Tweede Wereldoorlog. Vanwege de feestdag is een staakt-het-vuren tussen de landen afgesproken tot en met 11 mei.
Zelensky zei afgelopen februari al klaar te zijn voor onderhandelingen ‘op staatshoofdniveau’. Die gesprekken kunnen volgens hem de doorslag geven aan de onderhandelingstafel.
ANP
Zonder enig bewijs stelt het Russische ministerie van Defensie dat Oekraïne vandaag meermaals het bestand heeft geschonden. Waar en hoe het Oekraïense leger dat heeft gedaan, vermeldt het ministerie niet. Oekraïne heeft nog niet gereageerd.
Gisteravond maakte de Amerikaanse president Trump bekend dat er voor vandaag, de Russische ‘Dag van de Overwinning’, morgen en maandag een staakt-het-vuren geldt tussen Rusland en Oekraïne. Ondanks vermeende schendingen blijft dat bestand van kracht, stelt het Russische ministerie.
Trump voegde er gisteravond aan toe dat hij hoopt dat het staakt-het-vuren na maandag verlengd wordt en zelfs leidt tot definitieve vrede. Daar is voorlopig nog geen sprake van, beide landen zijn momenteel niet eens in onderhandeling. Het Kremlin liet zaterdag weten dat een vredesovereenkomst nog heel ver weg is.
‘Het is te begrijpen dat de Amerikanen haast hebben’, zei woordvoerder Peskov in een interview op de staatstelevisie. ‘Maar de Oekraïense kwestie is veel te ingewikkeld.’
Dylan van Bekkum
Rusland heeft vandaag op de Dag van de Overwinning een uitgeklede militaire parade gehouden op het Rode Plein in Moskou. Er werd geen zwaar materieel zoals tanks getoond, terwijl dat doorgaans wel gebruikelijk is bij de viering van de overwinning op nazi-Duitsland in de Tweede Wereldoorlog.
De parade begon rond 09.00 uur met een formatie van militairen die de Russische vlag het Rode Plein op droegen, in het bijzijn van president Vladimir Poetin. Op de jaarlijkse parade werden video’s getoond van onder meer drones, oorlogsbodems en ander militair materieel.
Poetin verdedigde de oorlog met Oekraïne in een toespraak. Hij sprak over een ‘agressieve macht die wordt gesteund door de Navo’. Daarna legde hij bloemen bij het graf van een onbekende soldaat en schudde daarna de hand van militairen. Het programma duurde ongeveer een uur, een half uur korter dan in 2025.
Dylan van Bekkum
Te midden van een voor Rusland teleurstellende oorlog in Oekraïne viert het land betere militaire tijden. Vandaag staat een versoberde editie van de ‘Dag voor de Overwinning’ op het programma, waarin het verslaan van nazi-Duitsland gevierd wordt.
De militaire parade is klein, het traditionele vertoon van materieel blijft achterwege. Poetin, die vanwege mogelijke moordaanslagen nog strenger beveiligd zou worden, verschijnt waarschijnlijk maar kort. Er is weinig reden voor vreugde: het Russische leger heeft in april voor het eerst in bijna twee jaar meer terrein in Oekraïne verloren dan het won.
Op de valreep kwamen Oekraïne en Rusland een staakt-het-vuren overeen, zo maakte de Amerikaanse president Trump gisteravond bekend. Die duurt tot 11 mei, al heeft Trump de hoop dat het bestand langer zal duren en tot vrede leidt. Er zijn momenteel geen vredesonderhandelingen tussen beide landen.
Afgelopen nacht en deze ochtend verliepen uiterst rustig. Zowel het Russische en Oekraïense leger voerden, zover bekend, geen aanvallen uit.
Zelensky riep Europese leiders afgelopen week af om niet naar Moskou af te reizen voor de vieringen. Zover bekend is alleen de Slowaakse premier Fico in de Russische hoofdstad. Daar spreekt hij vanochtend met Poetin.
Dylan van Bekkum
Lees ook: Kleine militaire parade op Russische feestdag toont Poetins verzwakte positie
De Amerikaanse president Donald Trump stelt dat Rusland en Oekraïne akkoord zijn gegaan met een staakt-het-vuren van drie dagen. Het bestand gaat volgens Trump morgen in en duurt tot en met maandag. De afgelopen dagen werd al gesproken over een mogelijk staakt-het-vuren op 9 mei, de dag waarop Rusland de overwinning op nazi-Duitsland viert.
Trump kondigde de gevechtspauze vanavond aan in een bericht op sociale media. Rusland en Oekraïne zouden het ook eens zijn geworden over een gevangenenruil waarbij beide landen duizend krijgsgevangenen vrijlaten. Rusland en Oekraïne hebben Trumps bericht inmiddels bevestigd. De Amerikaanse president zegt te hopen dat het bestand langer aanhoudt en het einde van de oorlog kan betekenen. Er is voorlopig echter niets dat hier op wijst.
De afgelopen dagen hebben Rusland en Oekraïne tegenstrijdige uitspraken gedaan over een mogelijk bestand. Oekraïne maakte melding van een staakt-het-vuren dat woensdag zou ingaan, Rusland zei dat de gevechtspauze een dag later zou beginnen. Van een daadwerkelijke pauze is vooralsnog geen sprake: Rusland is doorgegaan met zijn luchtaanvallen op Oekraïne en de Oekraïense hebben droneaanvallen uitgevoerd op Russische olieraffinaderijen en andere doelen.
Daan de Vries
Oekraïne heeft naar eigen zeggen opnieuw een droneaanval uitgevoerd op een olieraffinaderij in de Russische stad Perm, zo’n duizend kilometer ten oosten van Moskou. Het is de derde aanval op de installatie in de afgelopen twee weken. De aanval was gericht op een grote raffinaderij van het Russische oliebedrijf Lukoil. Ook zou Oekraïne een nabijgelegen pompstation hebben aangevallen.
De Russische autoriteiten hebben geen melding gemaakt van de aanval op de olieraffinaderij. Wel concludeerde het onafhankelijke Russische nieuwskanaal Astra vanochtend op basis van foto’s en videobeelden dat Perm inderdaad het doelwit was van een Oekraïense droneaanval.
Vorige week donderdag veroorzaakte een Oekraïense droneaanval op dezelfde raffinaderij een grote brand, waarbij veel rook vrijkwam. Het vliegveld van Perm moest daardoor enkele uren dicht. Ook bleven verschillendescholen en de universiteit die dag gesloten.
Oekraïne heeft de afgelopen weken zware schade toegebracht aan enkele Russische olie-installaties. In de Zuid-Russische stad Toeapse leidden de aanvallen tot ernstige luchtvervuiling en ‘zwarte regen’, waarbij als gevolg van de brand bij de olieraffinaderij een olieachtige substantie uit de lucht viel.
Daan de Vries
Polen gaat bijna 44 miljard euro lenen van de Europese Unie om zijn leger te moderniseren. Het geld komt uit een pot van 150 miljard euro, het zogenoemde Security Action For Europe-programma (SAFE). EU-landen kunnen dat geld gebruiken om zich beter te wapenen tegen de Russische dreiging. Ook kunnen landen gezamenlijk projecten starten op het gebied van defensie of wapens en munitie aankopen.
Polen is het eerste land dat gebruik maakt van de lening. Premier Donald Tusk noemt de stap ‘een keerpunt in de geschiedenis van zowel Polen als die van de Europese Unie’. ‘Polen zal veiliger zijn in deze moeilijke en zeer risicovolle tijden.’ Polen heeft eerder al in rap tempo zijn defensiebudget verhoogd naar 4,8 procent van het bruto binnenlands product.
Polen is het grootste EU-land aan de oostflank van de Navo en vreest al langer de mogelijkheid van Russische aanvallen, net als andere EU-lidstaten. De EU probeert daarom meer één blok te vormen op het gebied van defensie, onder meer omdat de Verenigde Staten minder bereid zijn bij te dragen aan de Europese veiligheid.
Yassin Boutayeb
Europese leiders zijn zich aan het voorbereiden op eventuele onderhandelingen met Rusland om de oorlog in Oekraïne te beëindigen. Dat meldt een ingewijde aan The Financial Times. De krant schrijft dat Europese leiders in toenemende mate ‘gefrustreerd’ zijn over het feit dat de onderhandelingen om de oorlog te beëindigen onder leiding van de Verenigde Staten weinig vooruitgang boeken.
Ook de voorzitter van de Europese Raad, António Costa, stelt dat hij ervan overtuigd is dat er ‘potentieel’ bestaat voor de EU om te onderhandelen met de Russische president Vladimir Poetin. Volgens Costa heeft de EU daarvoor de steun van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky gekregen tijdens een top op Cyprus vorige maand. ‘Ik overleg met alle 27 Europese leiders om te kijken hoe we ons het beste kunnen organiseren en wat we effectief met Rusland moeten bespreken’, aldus Costa.
Europese leiders hekelen al langer het feit dat de EU tot nu toe niet direct deelneemt aan de vredesonderhandelingen tussen de VS, Oekraïne en Rusland. De EU vindt dat het in de onderhandelingen te weinig gaat over de veiligheid van Europa. Ook Oekraïne vindt dat de EU een plek aan tafel moet krijgen.
Vooralsnog blijft onduidelijk of dat ook gaat gebeuren. Volgens Costa heeft het Kremlin nog geen signaal gegeven dat Poetin bereid is om met Europese onderhandelaars te spreken.
Yassin Boutayeb
Russische luchtverdedigingseenheden hebben in een periode van ongeveer vijftien uur meer dan vijftig drones onderschept die op weg waren naar Moskou. Dat meldt burgemeester Sergej Sobjanin op Telegram.
Het Russische ministerie van Defensie meldt in een afzonderlijk bericht op hetzelfde kanaal dat gedurende de nacht in verschillende regio's van centraal en zuidelijk Rusland in totaal 95 Oekraïense drones zijn onderschept.
Rusland kondigde vanaf middernacht lokale tijd een eenzijdig staakt-het-vuren van twee dagen af voor de herdenking van de overwinning op nazi-Duitsland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ook Oekraïne kondigde een bestand aan, dat afgelopen woensdag al inging.
De Oekraïense president Zelensky verdedigde de droneaanvallen op Rusland. 'Gisteren heeft Rusland het staakt-het-vuren verbroken. Onze reactie op de Russische aanvallen zijn onze langeafstandssancties.'
ANP, Belga
Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) heeft alle sancties tegen Belarus opgeheven. Als het aan de organisatie ligt, mogen Belarussische sporters weer onder de eigen vlag meedoen aan internationale toernooien, te beginnen met de kwalificatiewedstrijden voor de Zomerspelen van 2028 in Los Angeles. Het laatste woord is echter aan de internationale sportbonden. De sancties tegen Russische sporters laat het IOC wel in stand.
Na de Russische invasie van Oekraïne, die door Belarus wordt ondersteund, besloot het IOC naast alle Russische ook Belarussische (jeugd)sporters te weren. Sinds 2023 zijn de sporters onder voorwaarden weer welkom. Zo moeten ze uitkomen onder een neutrale vlag, en zich uitspreken tegen de oorlog.
Het IOC-besluit om de sancties op te heffen komt niet uit de lucht vallen. Eind vorig jaar maakte de organisatie al bekend om Russische en Belarussische jeugdsporters weer toe te laten aan internationale wedstrijden. Ook enkele sportbonden, waaronder de internationale zwembond World Aquatics en ruitersportbond (FEI), hebben de sancties deels opgeheven.
Atletiekbond World Athletics heeft al aangekondigd het IOC-advies niet op te volgen. De sancties tegen zowel Belarussische als Russische sporters blijven van kracht, in ieder geval totdat er ‘concrete stappen’ worden gezet richting vredesonderhandelingen. ‘We hopen allemaal dat dit snel zal gebeuren, maar totdat dat het geval is, blijft de Raad eensgezind achter het besluit staan’, zei een woordvoerder tegen Reuters.
Jasper Daams
Oekraïnes belangrijkste onderhandelaar, Roestem Oemjerov, is in Miami aangekomen voor een ontmoeting met een Amerikaanse delegatie. Dat meldt persbureau Reuters op gezag van een anonieme bron, die verder geen details noemde. Mogelijk vormt Oemjerovs bezoek de opmaat naar een nieuwe onderhandelingsronde over vrede in Oekraïne. Die liggen mede door de oorlog in Iran al maanden stil.
De laatste gespreksronde tussen Oekraïne, Rusland en de VS dateert van februari. In Zwitserland kwam het destijds niet tot een doorbraak, omdat de delegaties het niet eens konden worden over het afstaan van Oekraïens grondgebied. Rusland wil dat Oekraïne zijn troepen terugtrekt uit door Rusland bezette gebieden en uit het deel van de Donbas dat Rusland nog niet heeft bezet. Aan die eis wil Oekraïne onder geen beding voldoen.
De gesprekken liggen sindsdien stil. Steve Witkoff en Jared Kushner, respectievelijk Donald Trumps speciaal gezant en schoonzoon, zouden vorige maand naar Oekraïne afreizen, maar dat bezoek is er nooit van gekomen.
Wel hebben Trump en de Russische president Poetin eind vorige maand gebeld over een mogelijk staakt-het-vuren. Het Kremlin heeft vanaf morgen eenzijdig een tweedaags bestand afgekondigd, vanwege de Russische de Dag van de Overwinning. Het is de vraag of Oekraïne zich daaraan zal houden. De regering in Kyiv wilde dat de wapenstilstand vandaag zou beginnen, maar daar is Rusland niet in meegegaan.
Jasper Daams
De afgelopen dag zijn er verspreid over Oekraïne zeker dertien mensen gedood door Russische luchtaanvallen. Rusland en Oekraïne hebben de voorbije dagen tegenstrijdige voorstellen gedaan voor een staakt-het-vuren. Die van Oekraïne had vanaf gisteren in moeten gaan, maar Rusland is daar, getuige ook de luchtaanvallen, niet op ingegaan.
Zo zijn in de oostelijke provincie Donetsk, aan de frontlinie, volgens gouverneur Vadym Filasjkin zeker zes doden gevallen. In de noordelijke grensprovincie Soemy heeft de voorbije dag volgens de plaatselijke autoriteiten tientallen (drone)aanvallen uitgevoerd. Daarbij zijn vijf doden gevallen. De gouverneur van de zuidelijke provincie Zaporizja, Ivan Fedorov, heeft melding gemaakt van twee doden.
Het Kremlin heeft eenzijdig een tweedaags bestand afgekondigd dat morgen moet ingaan. Zaterdag viert Rusland de Dag van de Overwinning, ter viering van het verslaan van nazi-Duitsland. Oekraïne heeft het Russische voorstel afgedaan als propaganda. Een voorstel met voorwaarden zou nooit overhandigd zijn.
Ook Oekraïne heeft zich niet onbetuigd gelaten. Het Russische ministerie van Defensie meldt dat het afgelopen nacht 347 drones uit de lucht heeft geschoten. Eerder vanochtend meldden de Russische autoriteiten meerdere gewonden in de Russische grensstad Brjansk. Rusland heeft gedreigd met massale aanvallen op Kyiv als Oekraïne de herdenkingsplechtigheden deze zaterdag verstoort.
Thom Canters
Bij een Oekraïense aanval op een woonwijk in de Russische grensstad Brjansk zijn dertien mensen gewond geraakt, onder wie een kind. De aanval veroorzaakte schade aan twee flatgebouwen, meer dan twintig appartementen en ongeveer veertig voertuigen, meldt de gouverneur van de regio op Telegram.
De aanval vond plaats in aanloop naar een door Rusland afgekondigd eenzijdig staakt-het-vuren met Oekraïne op 8 en 9 mei, ter ere van de Dag van de Overwinning. Dat is een belangrijke feestdag waarop Rusland de overwinning op nazi-Duitsland in de Tweede Wereldoorlog viert.
Nadat de Russische president Vladimir Poetin dat bestand had aangekondigd, stelde Oekraïne een eigen staakt-het-vuren voor dat in de nacht van dinsdag op woensdag van start ging, maar door Rusland werd genegeerd. (ANP)
Hongarije heeft 40 miljoen dollar, 35 miljoen euro en 9 kilo goud teruggegeven aan Oekraïne. Dat zegt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. De Hongaren namen het geld en goud in maart in beslag. De Hongaarse autoriteiten hielden twee transportauto’s die onderweg waren naar Oekraïne tegenhielden. Zeven bankmedewerkers werden tijdelijk vastgezet. De Hongaarse autoriteiten stelden onderzoek te doen naar witwassen.
Het voorval betekende een dieptepunt in de verhoudingen tussen Hongarije en Oekraïne. De twee landen onderhielden tijdens het premierschap van de pro-Russische Viktor Orbán sowieso al slechte relaties. Orbán stelde het geld en goud pas vrij te willen geven als Oekraïne de toevoer van Russische olie via de door Rusland beschadigde Oekraïense Droezjba-pijpleiding zou openen. De inmiddels oud-premier hield om die reden ook een Europese lening van tientallen miljoenen voor Oekraïne tegen.
Nu Orbán is vertrokken, lijken de twee landen de diplomatieke betrekkingen te willen verbeteren. President Zelensky reageerde op de terugkeer van het geld en goud door te zeggen dat hij Hongarije dankbaar was voor zijn ‘constructieve aanpak en beschaafde stap’. De nieuwe Hongaarse premier, Péter Magyar, heeft gezegd dat hij de verhoudingen met Kyiv wil verbeteren.
Yassin Boutayeb
Lees ook: Spanningen tussen Kyiv en Boedapest lopen op na aanhouding van geldtransport Oekraïne
De Oekraïners zullen niet akkoord gaan met een Russsich voorstel om op 8 en 9 mei de wapens neer te leggen, vanwege de Russische viering van de winst op Nazi-Duitsland. Dat zegt een anonieme Oekraïense functionaris tegen Kyiv Independent. Oleksandr Merezhko, hoofd van de commissie buitenlandse zaken van het Oekraïense parlement, betoogde eerder al dat Kyiv niet mee zal werken aan ‘een tijdelijk staakt-het-vuren waarvan het enige doel is om Poetin een militaire parade te laten houden’.
Volgens Merezhko wil Poetin een verstoring van de parade voorkomen, omdat dat slecht zou zijn voor zijn reputatie. Het Russische ministerie van Defensie meldde vorige week dat tijdens de parade dit jaar geen militair materieel, zoals tanks en raketten, tentoongesteld zal worden. Rusland stelt te vrezen voor een Oekraïense aanslag tijdens de viering, maar volgens experts heeft Rusland de wapens nodig voor de oorlog. Het zou een teken zijn van het feit dat de oorlog steeds meer druk legt op de Russische wapenindustrie.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky kwam maandag nog met een eigen voorstel om vanaf 6 mei al de wapens neer te leggen. Volgens Zelensky hebben de Russen daar geen gehoor aan gegeven. Ook stelt Zelensky dat Rusland nooit een verzoek heeft ingediend om de voorwaarden van het Russische voorstel te bespreken.
Analist Volodymyr Fesenko zegt tegen Kyiv Independent dat de Russische voorstellen voor een wapenstilstand niet meer dan een ‘propagandatactiek’ zijn. Poetin zou de Russische bevolking het beeld willen geven dat hij een ‘humane vredestichter’ is.
Yassin Boutayeb
Chinese bedrijven voorzien Russische en Iraanse dronefabrikanten van onderdelen als motoren en batterijen, ondanks Amerikaanse en Europese sancties die de handel in dergelijke producten moeten voorkomen. Dat meldt The Wall Street Journal op basis van documenten van de Chinese douane en ingewijden bij de Amerikaanse overheid.
Met sancties proberen de VS en de EU te voorkomen dat Rusland en Iran zogenoemde dual use-goederen kunnen importeren. Het gaat om producten die zowel militaire als niet-militaire toepassingen hebben. Wanneer Chinese bedrijven de sancties overtreden, kunnen zij zelf op westerse sanctielijsten worden opgenomen. De VS beschuldigen China er al langer van dat het de handelsbeperkingen overtreedt. Volgens The Wall Street Journal probeerde China voorheen te verhullen dat het dual use-producten naar Iran en Rusland verscheept, maar vindt deze handel inmiddels openlijk plaats.
De Amerikaanse krant wijst op een bedrijf uit de Chinese stad Xiamen, dat op de website een in Duitsland ontworpen dronemotor adverteert. Ook beschikt de krant over een e-mail, verstuurd kort na de eerste Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran, waarin het Chinese bedrijf de motoren te koop lijkt aan te bieden aan Iraanse importeurs. Deze motor wordt onder meer gebruikt bij de productie van Shahed-drones, die zowel Rusland als Iran veelvuldig inzet.
De Shahed is ontworpen door Iran, maar wordt ook in Rusland op grote schaal geproduceerd. Het Russische leger zet de betrekkelijk goedkope aanvalsdrone onder meer in bij luchtaanvallen op Oekraïne. Iran gebruikte de drone de afgelopen maanden om Amerikaanse bases in het Midden-Oosten onder vuur te nemen.
In de brokstukken van Russische Shahed-drones treft Oekraïne regelmatig elektronische onderdelen aan die afkomstig zijn uit Europa en de VS. Volgens Oekraïne komen die producten veelal via Chinese tussenhandelaren in Rusland terecht. Ook stelt Kyiv dat Rusland kleinere drones en glasvezelkabels om drones te besturen in toenemende mate uit China importeert.
Daan de Vries
Inwoners van meer dan veertig Russische provincies hebben de komende dagen geen of minder toegang tot mobiel internet. Dat meldt de onafhankelijke Russische nieuwssite 7x7. De maatregel is van kracht tot en met 9 mei, wanneer Rusland de overwinning op nazi-Duitsland viert. Eerder kondigden Russische providers al een tijdelijke internetblokkade aan in Moskou.
De Russische autoriteiten maken steeds vaker gebruik van blokkades van het internetverkeer rond feestdagen en andere gelegenheden. De eerste keer was precies een jaar geleden, eveneens in aanloop naar de Dag van de Overwinning. Sindsdien is bijvoorbeeld ook het mobiele internet langs de grens met Oekraïne langdurig aan banden gelegd.
Vermoedelijk willen de Russische autoriteiten met de blokkades voorkomen dat Oekraïense drones verbinding kunnen maken met het Russische netwerk. Ook kunnen Russische burgers door het gebrek aan mobiel internet moeilijker toegang krijgen tot sociale media en onafhankelijke nieuwsbronnen.
De huidige internetbeperkingen zijn in de meeste gevallen niet officieel aangekondigd door de lokale autoriteiten. 7x7 schrijft dat inwoners van tientallen provincies berichten hebben ontvangen van hun internetprovider of bank, met de boodschap dat het internet aan banden wordt gelegd. Op sommige plekken wordt ook gewaarschuwd voor haperend sms-verkeer en pinbetalingen.
Het gaat om provincies en deelrepublieken door heel Rusland, van Kaliningrad aan de Oostzee tot Kamtsjatka en Sachalin in het Russische Verre Oosten. Ook in de door Rusland bezette delen van Oekraïne gelden beperkingen. Voor zover bekend heeft alleen in Kaliningrad het provinciebestuur de maatregel zelf naar buiten gebracht. In een Telegrambericht schrijven de autoriteiten dat de internetbeperking is ingevoerd ‘uit veiligheidsoverwegingen gedurende de feestdagen’, verwijzend naar de 9 mei-viering.
Daan de Vries
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio en zijn Russische collega Sergej Lavrov hebben met elkaar gebeld. Het was een ‘constructief en pragmatisch’ gesprek, aldus het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken. Ze zouden de internationale politiek en de Russisch-Amerikaanse betrekkingen hebben besproken, evenals toekomstige bilaterale contacten.
Volgens het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken bespraken Rubio en Lavrov ‘de relatie tussen Rusland en de Verenigde Staten, Iran en de oorlog tussen Rusland en Oekraïne’, aldus een woordvoerder.
Oekraïne meldde dinsdag minstens 27 doden door Russische luchtaanvallen op verschillende steden. Het lokale bestuur in de Krim meldde vijf burgerdoden door een Oekraïense droneaanval.
Rusland houdt traditiegetrouw een staakt-het-vuren op 9 mei, de dag waarop de overwinning op nazi-Duitsland wordt gevierd. Kyiv kondigde aan dat het een staakt-het-vuren zou respecteren vanaf dinsdagnacht. (ANP)
Een Oekraïense droneaanval heeft vijf burgerslachtoffers geëist in de Krimstad Dzjankoj. Dat meldden Russische persbureaus woensdagochtend vroeg, op basis van een verklaring van de door Rusland aangestelde lokale bestuurder.
Vlak daarvoor, laat op dinsdag, meldde Oekraïne dat in verschillende delen van het land doden waren gevallen door Russische aanvallen. Zo zouden alleen al in Zaporizja zeker twaalf doden zijn gevallen. Ook Kramatorsk (vijf) en Dnipro (vier) meldden dodelijke slachtoffers.
Rusland kondigde maandag aan op 8 en 9 mei de wapens neer te leggen ter ere van de Dag van de Overwinning, waarop de Russen het einde van de Tweede Wereldoorlog vieren. Zelensky kondigde daarop een wapenstilstand vanaf woensdag 6 mei af. Het is niet duidelijk of de aanval op de Krim nog vlak voor of juist op 6 mei gebeurde. (ANP)
In Oekraïne zijn op dinsdag zeker 25 mensen gedood door Russische aanvallen. In de stad Zaporizja kwamen twaalf mensen om het leven, aldus de gouverneur van de regio. Twintig anderen raakten gewond. Het ging om een van de dodelijkste aanvallen van dit jaar.
In Kramatorsk vielen vijf dodelijke slachtoffers, schreef president Zelensky op X. In Dnipro vielen vier doden. In Rusland kwamen omgekeerd twee mensen om het leven in de regio Tsjoevasjië, meldde staatspersbureau Tass.
De aanvallen komen enkele uren voordat een door Oekraïne aangekondigde wapenstilstand moet ingaan. Rusland kondigde maandag aan op 8 en 9 mei de wapens neer te leggen ter ere van de Dag van de Overwinning, een belangrijke Russische feestdag.
Zelensky reageerde daarop door een wapenstilstand vanaf 6 mei aan te kondigen. De landen zeiden daarbij wel te reageren als de ander aanvalt.
Redactie
Oekraïne heeft afgelopen nacht doelen diep in Rusland bestookt met eigen langeafstandsraketten. President Volodymyr Zelensky meldt op X onder meer een militair-industrieel complex te hebben aangevallen in Tsjeboksary, op zo’n 1.000 kilometer afstand van de Oekraïense grens.
Als gevolg van de oorlog heeft de Oekraïense wapenindustrie zich de afgelopen jaren razendsnel ontwikkeld. Niet alleen is het land inmiddels expert op het gebied van drones, eind vorig jaar voegde het ook de zogenoemde Flamingo-kruisraket toe aan het wapenarsenaal. Destijds stelde Zelensky dat de raket een bereik heeft van wel 3.000 kilometer en een explosieve lading die twee keer zo krachtig is als die van westerse en Russische kruisraketten.
Volgens Zelensky trof een van die raketten vannacht een locatie waar navigatieapparatuur wordt gemaakt voor de ‘Russische marine, de raketindustrie, de luchtvaart en gepantserde voertuigen’. Rusland zelf maakt geen melding van een Oekraïense raketaanval, wel meldt staatspersbureau TASS dat in Tsjeboksary drie mensen gewond raakten door een droneaanval. Eerder vanochtend berichtte Rusland 289 drones uit de lucht te hebben geschoten.
Zelensky schrijft op X ook in te blijven zetten op middellangeafstandsraketten. Het aantal aanvallen met dit type raket, op meer dan 20 kilometer afstand, zou de afgelopen maand zijn verdubbeld ten opzichte van een maand eerder. ‘En er zullen meer volgen. Dit gebied heeft prioriteit’, aldus Zelensky, die toevoegde dat Oekraïne ook de productie van drones en robots (zoals zelfrijdende karretjes op het slagveld) opschroeft.
Jasper Daams
De Zweedse regering wil een nieuwe dienst voor buitenlandse inlichtingen oprichten. De stap volgt na kritiek op de bestaande diensten, die er voorafgaand aan de invasie van Oekraïne niet in slaagden de Russische troepenopbouw in 2022 op waarde te schatten.
Op dit moment heeft Zweden twee inlichtingendiensten. De Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MUST) is belast met dreigingen uit het buitenland, binnenlandse aangelegenheden vallen onder de verantwoordelijkheid van de Zweedse Veiligheidsdienst (Sapo). Sommige Zweedse politici waren in 2022 kritisch op MUST vanwege de misrekening over de op handen zijnde Russische invasie.
Vanaf begin volgend jaar komt daar de spionnendienst UND bij. Volgens de Zweedse minister van Buitenlandse Zaken, Maria Malmer Stenergard, heeft de oorlog in Oekraïne aangetoond dat ‘een informatievoorsprong en het vermogen om verschillende technische systemen snel en continu aan te passen net zo cruciaal zijn als geavanceerde wapensystemen’.
De nog op te richten inlichtingendienst neemt een deel van het takenpakket van MUST over en zal onder meer samenwerken met de bestaande diensten en het leger. Malmer Stenergard vergeleek de nieuwe spionnendienst met het Britse MI6. Met de toevoeging van UND sluit de Zweedse inlichtingenstructuur beter aan op die van Navo-partners. Zweden werd in 2024 lid van het bondgenootschap.
De Zweedse regering trekt 2,8 miljard Zweedse kronen (260 miljoen euro) uit voor de oprichting van de UND. Naar verwachting buigt het parlement zich in juni over de plannen.
Jasper Daams
Bij een Russische aanval met drones en raketten in de centraal gelegen Oekraïense provincie Poltava zijn vannacht zeker vier mensen gedood. Dat meldt gouverneur Vitali Djakivnytsj op Telegram. 31 mensen raakten gewond.
Volgens Djakivnytsj werd een locatie direct getroffen, en liep een andere schade op door vallend puin. Doordat een industrieel bedrijf werd getroffen, zitten bijna 3.500 mensen momenteel zonder gas. Ook zou spoorweginfrastructuur zijn beschadigd.
Ook Oekraïne heeft vannacht droneaanvallen uitgevoerd. Het Russische ministerie van Defensie schrijft 289 onbemande vliegtuigjes uit de lucht te hebben geschoten. Hoeveel drones door de Russische luchtafweer wisten te breken, werd niet gemeld.
Oekraïne zou het onder meer hebben gemunt op een van de grootste Russische olieraffinaderijen, in de West-Russische Kirisji. Volgens de lokale gouverneur is de brand die bij de aanval ontstond inmiddels onder controle. Er zijn geen slachtoffers gemeld.
Jasper Daams
Deskundigen van het Internationaal Atoomenergieagentschap IAEA hebben geconstateerd dat er meetapparatuur in de kerncentrale van Zaporizja in Oekraïne is beschadigd na een vermoedelijke droneaanval. Het VN-agentschap had toegang gevraagd tot het laboratorium van de kerncentrale na Russische berichten over de aanval.
'Het team constateerde schade aan een deel van de meteorologische meetapparatuur van het laboratorium, waardoor die niet langer operationeel is', aldus de IAEA in een verklaring op X. Rafael Grossi, directeur-generaal van IAEA, riep opnieuw op tot 'maximale militaire terughoudendheid in de buurt van alle nucleaire faciliteiten'.
De kerncentrale van Zaporizja, de grootste van Europa, is sinds maart 2022 bezet door Rusland. De centrale ligt aan de zuidelijke oever van de Dnjepr, die fungeert als natuurlijke frontlinie tussen de strijdende partijen. Beide partijen beschuldigen elkaar van militaire acties rond de site.
ANP
Na Rusland kondigt ook Oekraïne eenzijdig een staakt-het-vuren af, maar dan een paar dagen eerder. Eerder vanavond meldde president Vladimir Poetin dat het Russische leger op 8 en 9 mei de wapens neerlegt. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky reageert op X met de aankondiging van een staakt-het-vuren dat ingaat op 6 mei.
Het Russische staakt-het-vuren lijkt vooral bedoeld om zaterdag de viering van de Dag van de Overwinning zonder problemen te laten verlopen, maar daar lijkt Oekraïne niet aan mee te willen werken. ‘Wij zijn van mening dat het leven van mensen veel waardevoller is dan welke herdenking dan ook’, schrijft Zelensky.
Tot wanneer het Oekraïense staakt-het-vuren zal gelden, vermeldt Zelensky niet in zijn bericht. Waarschijnlijk zal het Oekraïense leger zich wel verdedigen als de Russen doorgaan met aanvallen: Zelensky meldt enigszins cryptisch dat het Oekraïense ‘wederkerig’ zal handelen.
Pepijn de Lange
De Russische president Vladimir Poetin heeft eenzijdig een staakt-het-vuren in Oekraïne aangekondigd rond de viering van de Dag van de Overwinning. Dat meldt persbureau Reuters op basis van berichten van het Russische ministerie van Defensie. Het gaat om een tweedaagse gevechtspauze, op 8 en 9 mei.
Rusland lijkt net als voorgaande jaren bang dat Oekraïne zal proberen de militaire parade rondom de herdenking van de Tweede Wereldoorlog in Moskou te verstoren. Afgelopen nacht werd de Russische hoofdstad voor de derde nacht op rij door Oekraïense drones aangevallen. Het Russische ministerie van Defensie dreigt met een ‘massale vergeldingsaanval met raketten’ op het centrum van Kyiv als Oekraïne de plechtigheden zaterdag ontregelt.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zei eerder vandaag dat zijn land nog geen officieel voorstel tot een staakt-het-vuren had ontvangen. Een eendaags vredesbestand noemde hij toen nog geen optie. Hoe Zelensky tegen een tweedaags bestand aankijkt, is niet bekend.
Pepijn de Lange
Inwoners van de Russische hoofdstad Moskou kunnen de komende dagen amper gebruik maken van mobiel internet. In aanloop naar de viering van de Dag van de Overwinning (op 9 mei) stellen providers ‘tijdelijke beperkingen’ in, meldt de onafhankelijke Russische nieuwswebsite Meduza. Ook het versturen van sms-berichten wordt bemoeilijkt.
Het Kremlin heeft de laatste jaren vaker ‘veiligheidsredenen’ aangevoerd om de vrije toegang tot internet in te perken. De Russische autoriteiten vrezen dat Oekraïne via het mobiele netwerk drones aanstuurt om diep in Rusland aanvallen uit te voeren, zoals afgelopen nacht op een appartementencomplex in Moskou. In sommige regio’s, met name langs de grens met Oekraïne, zou al sinds vorige zomer geen mobiel internet zijn.
Tegelijkertijd lijken de Russische autoriteiten de blokkades te gebruiken om de informatievoorziening aan Russische burgers te controleren. Het mobiele netwerk kampt ook met verstoringen in provincies waar zelden of nooit Oekraïense droneaanvallen plaatsvinden. In Moskou hadden inwoners in maart dit jaar al dagenlang geen internet.
Pepijn de Lange
De Slowaakse premier Robert Fico heeft aangekondigd zaterdag af te reizen naar Moskou voor een ontmoeting met president Vladimir Poetin. Fico is niet van plan de militaire parade ter ere van de Russische Dag van de Overwinning bij te wonen. Wel wil hij bloemen leggen bij een monument uit dankbaarheid voor de bevrijding van zijn land door het Rode Leger in 1945.
Het is niet de eerste keer dat Fico, een van de meest pro-Russische regeringsleiders binnen de Europese Unie, het Kremlin bezoekt. Eind 2024 trok hij naar Moskou om met Poetin te praten over de levering van Russisch gas. Van die fossiele brandstoffen is Slowakije nog altijd sterk afhankelijk: deze maand stapte Fico samen met Hongarije naar de rechter om een toekomstige Europese ban op de import van Russisch gas aan te vechten.
Eerder vandaag voerde Fico tijdens een Europese top in Armenië een kort gesprek met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Slowakije en Oekraïne ruzieden begin dit jaar over de reparatie van een belangrijke oliepijpleiding, maar die is inmiddels gerepareerd. Volgens Zelensky bespraken de twee regeringsleiders vandaag onder meer de Oekraïense wens om toe te treden tot de EU.
Pepijn de Lange
De beveiliging van de Russische president Vladimir Poetin is de afgelopen maanden ‘drastisch opgevoerd’. Er zouden aanwijzingen zijn voor een moordaanslag op de president. Dat meldden Financial Times en CNN na inzage in een rapport van een niet nader genoemde Europese inlichtingendienst.
Poetin zou nog geïsoleerder leven dan voorheen. Zijn bezoek aan een gymnastiekvereniging in St.-Petersburg eind vorige maand was pas zijn tweede verschijning in het openbaar dit jaar. De Russische invasie van Oekraïne stuurt Poetin vooral aan vanuit ondergrondse bunkers; hij en zijn familie brengen nauwelijks nog tijd meer door in de presidentiële buitenverblijven.
Kremlin-personeel dat direct voor Poetin werkt, mag niet meer met het openbaar vervoer reizen en moet telefoons zonder internettoegang gebruiken. Russische autoriteiten hebben surveillance-software in de woningen van deze koks, chauffeurs en bodyguards geplaatst. Ook worden bezoekers van de president twee keer gescreend.
Opmerkelijk genoeg zou volgens CNN de dreiging niet zozeer vanuit Oekraïne komen, maar uit Rusland zelf. De Russische inlichtingen- en veiligheidsdiensten vrezen een moordaanslag met drones en een couppoging van ontevreden Russische elites. Onder meer de geslaagde moordaanslag op luitenant-generaal Fanil Sarvarov afgelopen december zou deze angst hebben aangejaagd.
Dylan van Bekkum
Bij een Russische raketaanval op de Oekraïense stad Merefa zijn vanochtend zeker vijf mensen omgekomen. Dat meldt de gouverneur van de noordoostelijke regio Charkiv, waarin de stad ligt. Ook raakten achttien mensen gewond. Onder meer woningen, winkels en een garage raakten beschadigd door de aanval.
Charkiv, dat grenst aan Rusland, werd in de afgelopen 24 uur op tientallen plekken aangevallen. Eerder overleed er al één persoon en vielen er zeker 17 gewonden.
Dylan van Bekkum
Een Oekraïense drone heeft vannacht in Moskou een gebouw met luxueuze appartementen geraakt. Dat bevestigt burgemeester Sergej Sobjanin na berichten op Telegram. Op video’s is te zien dat een drone zich in het gebouw boort, omwonenden zouden explosies hebben gehoord. Brokstukken van de drone zouden op straat zijn neergekomen.
De aanval is niet door Oekraïne bevestigd. Het Oekraïense leger stelt doorgaans alleen militaire of economische doelwitten aan te vallen. Volgens burgemeester Sobjanin zijn er geen gewonden gevallen.
Het betreft de Mosfilm-toren, een wolkenkrabber van ruim 200 meter hoog aan de westkant van het centrum van Moskou. Oekraïne zou zelden een aanval hebben uitgevoerd die zo dicht bij het centrum van de hoofdstad kwam, meldt The Kyiv Independent. Het Kremlin ligt slechts 7 kilometer verder.
Dylan van Bekkum
Het Verenigd Koninkrijk staat op het punt onderhandelingen te starten om zich aan te sluiten bij het leningsplan ter waarde van 90 miljard euro van de EU voor Oekraïne. Dat heeft de Britse regering zondag gezegd in een verklaring.
Premier Keir Starmer zal maandag tijdens de top van de Europese Politieke Gemeenschap verklaren dat het VK de krachten wil bundelen met de EU om Oekraïne te steunen bij het terugdringen van de Russische frontlinie en het heroveren van soeverein grondgebied.
'Wanneer het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie samenwerken, plukken we daar allemaal de vruchten van. In deze onzekere tijden moeten we verder en sneller gaan op het gebied van defensie om de veiligheid van de mensen te waarborgen', aldus Starmer.
De EU gaf vorige maand toestemming voor de uitbetaling van de lening, nadat Hongarije zijn veto had opgeheven.
ANP
Lees ook: Oekraïne krijgt alsnog de hoognodige lening van 90 miljard euro van de EU, Orbán heft veto op
Oekraïne heeft vandaag een aanval uitgevoerd op de Russische havenstad Primorsk, in de buurt van de grens met Finland. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft op Telegram gezegd dat schade is toegebracht aan een olieterminal. De gouverneur van de Russische provincie Leningrad, Aleksandr Drozdenko, meldde eerder vandaag al dat er brand is uitgebroken in de haven, maar dat die is geblust.
Oekraïne wil met zijn luchtaanvallen op Russische olie-infrastructuur de voor Rusland cruciale industrie ontregelen. Eerder vandaag meldde Zelensky dat Oekraïne enkele schepen van de Russische schaduwvloot, waarmee het land westerse sancties op zijn olie omzeilt, heeft getroffen.
Ook in Primorsk heeft Oekraïne volgens Zelensky een schip uit de schaduwvloot aangevallen. Daarnaast zouden een raketschip en een patrouilleboot zijn getroffen.
Thom Canters
Oekraïne heeft twee schepen van de Russische schaduwvloot aangevallen, meldt president Volodymyr Zelensky op X. Volgens hem gebruikte Rusland die vaartuigen om sancties te omzeilen.
'Deze tankers werden actief gebruikt om olie te vervoeren', schrijft Zelensky. 'Maar nu niet meer.'
De aanval vond plaats in de haven van Novorossisk, een stad aan de Russische Zwarte Zeekust. Oekraïne viel vorige week ook al een schip uit de schaduwvloot aan bij het nabijgelegen Toeapse.
Oekraïne en Rusland meldden beide afgelopen nacht honderden droneaanvallen en claimden de meerderheid te hebben neergehaald. Volgens Rusland werden onder meer in de buurt van Moskou en Sint-Petersburg drones uit de lucht geschoten.
In de Zuid-Oekraïense stad Cherson werd een 63-jarige vrouw gedood door een drone die haar auto trof.
ANP
Het Oekraïense leger zegt bij een drone-aanval diep in Rusland onder andere twee Su-57’s, het modernste Russische gevechtsvliegtuig, te hebben geraakt. Hoe zwaar beschadigd de toestellen zijn, wordt nog onderzocht. Bij de aanval zou ook een Su-34 zijn getroffen en nog een vierde toestel.
De Russen gebruiken de Su-34 veel om bombardementen uit te voeren in Oekraïne, onder andere met zware bommen op steden. De droneaanval werd volgens de Oekraïense legerleiding uitgevoerd op de luchtmachtbasis Shagol, zo’n 1.700 kilometer van de Oekraïense grens. De luchtmachtbasis in het Oeral-gebied werd op 25 april getroffen, maar de drone-aanval werd pas vrijdag bekendgemaakt.
Als de Su-57’s zwaar zijn beschadigd of vernietigd, is dat een flinke klap voor de Russische luchtmacht. Rusland zet dit hypermoderne en peperdure gevechtsvliegtuig, dat stealth-eigenschappen zou hebben, sinds 2022 amper in de Oekraïne-oorlog in, uit vrees dat het uit de lucht wordt geschoten. De luchtmacht heeft 76 toestellen besteld, maar tot 2024 zou slechts een derde zijn geleverd. De kosten van een Su-57 worden geschat op meer dan honderd miljoen dollar.
Het Oekraïense leger publiceerde een video van de luchtmachtbasis na de aanval van de drones. De beelden zijn nog niet geverifieerd door onafhankelijke bronnen. In de afgelopen jaren wisten de Oekraïners ook luchtmachtbases aan te vallen waar Ruslands belangrijkste strategische bommenwerpers zijn gestationeerd.
Volgens de commandant van de Oekraïense drone-eenheden, Robert Brovdi, zijn de aanvallen op de Russische luchtvloot van cruciaal belang. ‘Elke vernietigde Su-34 betekent minder luchtaanvallen, minder slachtoffers onder de burgerbevolking en minder druk op de luchtverdedigingssystemen’, aldus Brovdi op Facebook. De kosten van een Su-34 worden geschat op meer dan dertig miljoen dollar.
In 2024 claimde Oekraïne ook twee Su-57’s te hebben geraakt bij een drone-aanval op een Russische luchtmachtbasis. Als Rusland het toestel inzet, blijven ze veilig in het Russische luchtruim om uit handen te blijven van de Oekraïense luchtverdediging.
Stieven Ramdharie
Bij een aanval met een Oekraïense drone zijn twee tieners omgekomen die op een motorfiets reden in de Russische regio Belgorod, aan de grens met Oekraïne. Dat zegt de Russische gouverneur van de regio Viatcheslav Gladkov.
De aanval vond plaats in het dorp Voltchya Alexandrovka. Een drone van het Oekraïense leger zou daar een motorfiets hebben aangevallen met daarop twee jongeren van 18 en 15 jaar, zo schrijft de gouverneur op Telegram. ‘De jonge mannen zijn ter plaatse overleden aan hun verwondingen’, voegde hij er nog aan toe.
Belga
Bij een bomaanslag in het oosten van Rusland is dinsdag een Russische officier om het leven gekomen. Hij was echter niet het beoogde doelwit. Volgens onder andere de Kyiv Post en The Guardian, die zich baseren op bronnen en een bericht van een Russisch Telegramkanaal, was de aanslag gericht op generaal Azatbek Omoerbekov, ook wel de ‘slager van Boetsja’ genoemd. Zowel Rusland als Oekraïne hebben zich niet uitgesproken over de aanslag.
De explosie zou hebben plaatsgevonden bij Omoerbekov’s appartementencomplex op een militaire basis zo’n 5.000 kilometer ten oosten van Moskou. Volgens ingewijden was een explosief geplaatst in een brievenbus tussen de eerste en tweede verdieping. De dader zou echter de verkeerde ingang hebben gekozen, waardoor niet de generaal maar een lagere officier werd gedood. Over de toestand van Omoerbekov zelf is niets bekendgemaakt.
Omoerbekov dankt zijn bijnaam aan zijn rol tijdens de bezetting van de Oekraïense stad Boetsja, een voorstad van Kyiv, in maart 2022. Russische troepen hielden de stad ruim een maand bezet. In die periode zouden volgens Oekraïne negenduizend oorlogsmisdaden zijn gepleegd, waaronder ontvoeringen, verkrachting, marteling en moord. Na de herovering werden meer dan 450 lichamen aangetroffen, veelal burgers, in massagraven en op straat.
De Europese Unie stelde enkele maanden na het geweld in Boetsja gerichte sancties in tegen de generaal vanwege zijn vermeende rol in het geweld, waaronder een reisverbod door EU-landen en het bevriezen van zijn tegoeden. Ondanks omvangrijk bewijsmateriaal hebben de Russische autoriteiten altijd ontkend dat hun troepen verantwoordelijk waren voor het doden van burgers. Tijdens een besloten ceremonie, enkele maanden na de Russische bezetting in Boetsja, ontving Omoerbekov van president Vladimir Poetin de hoogste onderscheiding van het land.
Uma Kagenaar
Het Oekraïense leger moet militairen voortaan verlof geven wanneer zij twee maanden aaneengesloten hebben doorgebracht aan het front. Dat heeft bevelhebber Oleksandr Syrsky bekendgemaakt. Door een tekort aan manschappen zitten Oekraïense militairen nu soms maandenlang onafgebroken aan het front, tot onvrede van soldaten en hun families.
De maatregel volgt op een schandaal dat vorige week tot grote woede leidde in Oekraïne. De dochter van een Oekraïense militair verspreidde foto’s van de eenheid waar haar vader had gediend, waarop sterk vermagerde soldaten te zien waren. De commandant van de eenheid zou zijn soldaten langdurig te weinig eten en drinken hebben gegeven. De verantwoordelijke commandant is na de onthullingen vervangen.
Volgens Syrsky is het onverantwoord om militairen langdurig bloot te stellen aan de stress en gevaren van het front. Syrsky verwijst daarbij naar de toenemende dreiging van drones rond het front. Het wordt daardoor steeds moeilijker om troepen te bevoorraden en militairen van en naar het front te verplaatsen.
Vanaf nu moeten commandanten erop toezien dat hun ondergeschikten na twee maanden actieve dienst binnen een maand verlof krijgen. Het is niet duidelijk hoe het Oekraïense leger ervoor zal zorgen dat er voldoende mensen zijn die de militairen kunnen aflossen.
Daan de Vries
De brancheorganisatie van Israëlische graanimporteurs heeft het vrachtschip met graan uit bezette delen van Oekraïne weggestuurd. Dat melden Israëlische media op basis van een verklaring van de organisatie.
Het gaat om vrachtschip Panormitis, dat al sinds vorige week voor anker ligt in de buurt van de Israëlische havenstad Haifa. De onthulling dat het schip geladen was met gestolen graan leidde de afgelopen dagen tot een diplomatiek conflict tussen Israël en Oekraïne. Het is niet bekend waar het schip nu naartoe gaat.
De Israëlische krant Haaretz onthulde dit weekend dat Israëlische graanhandelaars dit jaar zeker vier vrachtschepen met graan uit de door Rusland bezette delen van Oekraïne hebben geïmporteerd. Een vijfde schip, de Panormitis, wachtte op toestemming om aan te meren in Haifa. Oekraïne reageerde woedend en riep de Israëlische regering op om de Panormitis de toegang tot Israël te ontzeggen. Ook werkt Oekraïne aan sanctiemaatregelen tegen betrokken personen en bedrijven en hebben de Oekraïners de Israëlische ambassadeur in Kyiv op het matje geroepen.
Oekraïne beschuldigt Rusland er al sinds het begin van de invasie van dat het Oekraïens graan ontvreemdt en exporteert. Het graan is afkomstig van de bezette Krim of uit de gedeeltelijk bezette provincies Zaporizja, Cherson, Donetsk en Loehansk. Volgens Haaretz probeert Rusland bij het exporteren van het gestolen graan de herkomst van de goederen te verhullen, bijvoorbeeld door ladingen op zee over te laden op een ander schip. Sinds 2022 zouden meer dan dertig schepen met Oekraïens graan aan Israëlische bedrijven zijn verkocht, bleek uit de analyse van Haaretz.
Daan de Vries
Oekraïne heeft opnieuw een droneaanval uitgevoerd in de Russische provincie Perm, zo’n duizend kilometer ten oosten van Moskou. De aanval was vermoedelijk gericht op een oliepompstation ten zuidwesten van provinciehoofdstad Perm, melden lokale nieuwskanalen op Telegram. Diezelfde installatie was gisteren ook al het doelwit van een Oekraïense aanval.
De Russische autoriteiten bevestigen dat een ‘industriële locatie’ in de provincie Perm is aangevallen, maar melden niet dat het om het pompstation gaat. Door de aanval is een grote brand uitgebroken, met veel rookontwikkeling. Vanwege de rook zijn verschillende scholen en de universiteit van Perm vandaag gesloten of overgeschakeld op onderwijs op afstand. Ook het vliegveld was vanochtend dicht. Gisteren regende het volgens inwoners van Perm as, en was de lucht in de stad zwart van de rook.
Oekraïne is er de afgelopen weken meermaals in geslaagd om met drones zware schade toe te brengen aan Russische olie-installaties. In de Zuid-Russische havenstad Toeapse brak eerder deze week een grote brand uit bij een olieraffinaderij. Net als in Perm leidde ook de droneaanval in Toeapse tot ernstige luchtvervuiling en zwarte regen.
Daan de Vries
Bij een Russische aanval op de Oekraïense stad Odesa zijn zeker achttien mensen gewond geraakt. Twee slachtoffers raakten zwaargewond, meldt burgemeester Oleh Kiper. De aanval trof onder meer twee flatgebouwen in het centrum van de stad. Ook is er schade aan een winkelcentrum, een kinderdagverblijf en een hotel, schrijft gouverneur Serhi Lysak van de provincie Odesa.
In totaal vuurde Rusland vannacht ruim tweehonderd drones af op Oekraïne. Odesa, een belangrijke havenstad in het zuiden van Oekraïne, is regelmatig het doelwit van Russische aanvallen.
Daan de Vries
Oekraïne wil dat Israël beslag laat leggen op een vrachtschip dat door Rusland gestolen graan vervoert. Het schip, genaamd de Panormitis, is de inzet van een hoogoplopend diplomatiek conflict tussen Oekraïne en Israël. Eerder deze week kwam naar buiten dat Israël zijn havens openstelt voor de Russische export van graan uit bezette delen van Oekraïne. De Panormitis wacht volgens de Israëlische krant Haaretz sinds zondag op toestemming om aan te meren in Haifa.
De Oekraïense buitenlandminister Andri Sybiha zegt op X dat Kyiv een serieus antwoord verwacht op het verzoek. ‘Dit is niet zomaar wat Twitter-diplomatie’, zegt hij, met verwijzing naar de kritiek die hij kreeg van zijn Israëlische evenknie Gideon Saar. Die stelde dat Oekraïne niet eens een verzoek had ingediend voordat het Israël beschuldigde van het inkopen van gestolen graan.
Volgens Saar is er geen sluitend bewijs voor de beschuldigingen. Hij liet weten dat Israël een onderzoek heeft ingesteld naar de leveranties. Daarbij liet hij zich niet direct uit over wat er met de Panormitis moest gebeuren.
Oekraïne stelt al langer dat Rusland sinds de grootschalige oorlog Oekraïens graan zou ontvreemden en exporteren. Volgens berichtgeving van Haaretz is Israël een van de bestemmingen van die export. Er zouden de afgelopen jaren zeker dertig ladingen vanuit de bezette gebieden naar Israël zijn verscheept, waarvan vier in de afgelopen maanden.
Thom Canters
Noord-Koreaanse militairen die zichzelf niet gevangen laten nemen maar zich opblazen aan het front, zijn volgens dictator Kim Jong-un ‘helden’. In een toespraak deze week had Kim het over militairen die ‘zonder aarzelen’ kiezen voor ‘een zelfmoordaanslag’ om ‘de grote eer te verdedigen’.
Uit documenten die de Zuid-Koreaanse inlichtingendienst had bemachtigd bleek vorig jaar dat Noord-Korea zijn militairen onder druk zou zetten om zichzelf te doden om krijgsgevangenschap te voorkomen. Pyongyang had de praktijk tot de toespraak van Kim nooit officieel bevestigd.
Ook Noord-Koreaanse militairen die wel gevangen zijn genomen, hebben verhaald over hoe hun landgenoten dat lot koste wat het kost wilden voorkomen. ‘Iedereen blies zichzelf op’, zei een van hen in een uitzending van de Zuid-Koreaanse zender MBC vorig jaar. ‘Ik faalde.’
Naar schatting 15 duizend Noord-Koreaanse militairen vechten aan Russische zijde mee tegen Oekraïne. Zo’n 2.000 duizend van hen zijn om het leven gekomen. Eerder deze week opende Kim nog een museum in Pyongyang waar gesneuvelde Noord-Koreaanse militairen in de oorlog worden herdacht.
Thom Canters
Het Oekraïense leger zegt een aanval te hebben uitgevoerd op een olietanker in de Zwarte Zee. Het gaat om de Marquise, die vaart onder de vlag van Kameroen, maar deel uitmaakt van de zogeheten Russische schaduwvloot, waarmee Rusland westerse sancties op de verkoop van zijn olie omzeilt. Het schip staat om die reden op de sanctielijst van onder meer de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk.
De Marquise bevond zich op het moment van de aanval volgens het Oekraïense leger op zo’n 210 kilometer ten zuidoosten van de Russische havenstad Toeapse. Het zou op dat moment geen olie aan boord hebben gehad, maar mogelijk in afwachting zijn van overslag op zee van een ander schip. Door de aanval heeft het schip volgens Oekraïne schade opgelopen aan de achterkant, onder meer rondom de machinekamer.
In Toeapse ontstond eerder deze week door een Oekraïense droneaanval een grote brand bij een olieraffinaderij. Inwoners moesten daardoor geëvacueerd worden. De lokale autoriteiten meldden vanochtend dat de brand onder controle is.
De Oekraïense veiligheidsdienst SBOe heeft daarnaast gezegd vandaag een aanval te hebben uitgevoerd op een oliepompstation in de buurt van de stad Perm, zo’n 1.500 kilometer ten oosten van Moskou. Het pompstation is eigendom van Transneft, het Russische staatsbedrijf dat de oliepijpleidingen uitbaat, en is volgens SBOe een belangrijk onderdeel van de olietransport door het land. De Russische oorlogseconomie drijft voor een belangrijk deel op de olieindustrie.
De SBOe meldt dat er brand is uitgebroken in vrijwel alle opslagen. Op beelden die The Moscow Times deelt zijn zwarte rookwolken te zien. De Russische gouverneur Dmitri Machonin van de regio Perm Krai heeft melding gemaakt van een aanval op een ‘industrieel complex’. De werknemers moesten geëvacueerd worden. Er zouden geen gewonden zijn gevallen.
Thom Canters
Jaarlijks grijpt Rusland de Dag van de Overwinning aan om zijn militaire macht aan de wereld te etaleren, met een parade in Moskou. Maar bij de editie van dit jaar, op 9 mei, zal de organisatie het zonder tanks en ander zwaar militair materieel moeten doen.
In een bericht op Telegram meldde het Russische ministerie van Defensie dinsdagavond dat de ‘colonne met militair materieel dit jaar niet zal deelnemen aan de militaire parade vanwege de huidige operationele situatie’. Wat dat precies betekent maakt het ministerie niet duidelijk. Om diezelfde reden zullen studenten van enkele militaire opleidingsinstituten niet aanwezig zijn.
De jaarlijkse herinnering aan de overwinning op nazi-Duitsland heeft sinds de oorlog in Oekraïne extra gewicht gekregen. In de Russische propaganda over de oorlog wordt Oekraïne steevast afgeschilderd als een neonazistisch regime dat verdreven moet worden.
Dit jaar zullen beelden te zien zijn van het Russische leger in actie in Oekraïne, aldus het ministerie van Defensie. Hoewel er geen tanks en andere pantservoertuigen voorbij zullen komen, zullen er wel vliegtuigen over het Rode Plein vliegen.
In de processie van vorig jaar liepen militairen die in Oekraïne hebben gevochten. Bovendien waren regeringsleiders uit onder meer China, Brazilië en Slowakije aanwezig, waarmee president Vladimir Poetin wilde laten zien dat zijn land buiten het Westen verre van totaal geïsoleerd is geraakt.
Thom Canters
Oekraïne wil wapens exporteren, nu het land meer wapens produceert dan het op dit moment nodig heeft. Dat heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky dinsdag gezegd. 'In sommige productiegebieden beschikken we over een capaciteitsoverschot van vijftig procent.'
Het Oekraïense leger behoudt de eerste toegang tot de wapens. 'Ze zullen nemen wat nodig is en het volume dat overblijft, zal worden geëxporteerd', aldus Zelensky.
De president zegt dat Oekraïne al samenwerkt met landen in het Midden-Oosten, Europa en de Kaukasus wat betreft 'drone-akkoorden'. Daarnaast zou ook een voorstel aan de Verenigde Staten op tafel zijn gelegd. (Belga/redactie)
De hoogste Amerikaanse diplomaat in Oekraïne, zaakgelastigde Julie Davis, vertrekt vanwege een meningsverschil met president Donald Trump, meldt de Financial Times. Ze zou gefrustreerd zijn over de afnemende steun voor Oekraïne vanuit Washington. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft haar vertrek bevestigd.
Davis leidt de Amerikaanse ambassade in Kyiv sinds haar voorganger vorig jaar opstapte om soortgelijke redenen. Ze is gelijktijdig ook de Amerikaanse ambassadeur in Cyprus.
Volgens het ministerie vertrekt ze in juni. Davis heeft dertig jaar voor het ministerie van Buitenlandse Zaken gewerkt, onder meer in Oost-Europa. Voordat ze in Kyiv en Cyprus werd gestationeerd, was ze in 2020 de eerste Amerikaanse ambassadeur in Belarus sinds 2008. (ANP)
De Europese Unie is bereid om sancties op te leggen aan degenen die de Russische handel van gestolen Oekraïens graan naar Israël hebben mogelijk gemaakt. Dat zegt een Europese Commissie-woordvoerder tegen Euronews. Daarbij gaat het om ‘individuen en entiteiten, aldus de woordvoerder.
‘Wij veroordelen alle acties die bijdragen aan de financiering van de illegale oorlogsinspanningen van Rusland en het omzeilen van EU-sancties.’ Om sancties te kunnen opleggen moeten alle 27 lidstaten voor stemmen.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky uitte eerder vandaag nog zijn ongenoegen over Israël, omdat een Russische tanker met gestolen Oekraïens graan in de Israëlische haven van Haifa zou zijn aangekomen. Volgens Zelensky controleren de Israëlische autoriteiten niet goed waar aankomende schepen vandaan komen.
Vanwege de situatie is de Israëlische ambassadeur in Oekraïne al op het matje geroepen door de Oekraïners. Onduidelijk is nog of de actie de verhoudingen tussen Israël en Oekraïne heeft beschadigd. De Israëlische minister van Buitenlandse Zaken, Gideon Sa’ar, heeft alleen laten weten dat het schip zou worden onderzocht en dat Israël ‘conform de wet’ zou handelen. Ook stelde Sa’ar dat de Oekraïners geen bewijs hebben geleverd om aan te tonen dat het om gestolen graan gaat.
Yassin Boutayeb
Source: Volkskrant