Verkeersoverlast Na Enschede is Amsterdam de tweede gemeente die een lokaal verbod instelt voor fatbikes. Wie dan nog in het Vondelpark rijdt op een dikke fiets, riskeert een boete van 115 euro. „Fietsers komen heel hard het park ingereden en vinden dat voetgangers aan de kant moeten.”
Een geparkeerde fatbike in het Vondelpark, afgelopen vrijdag.
Ze zijn niet te missen. Bij meerdere ingangen van het Amsterdamse Vondelpark staan grote led-schermen met informatie over het fatbikeverbod dat maandag ingaat. ‘Fatb verb’ en ‘Vond’, knipperen de lichtjes bij de ingang achter de Vondelkerk, die vanwege de brand van afgelopen oudejaarsnacht in de steigers staat. „De techniek hapert een beetje”, zegt Bert Arends, die vanuit zijn koffiekar aan de rand van het park bestellingen opneemt voor twee Duitse toeristen.
De Drentse barista ziet alles en iedereen die het park in- en uitrijdt. „Er ontstaan vaak conflicten tussen voetgangers en fietsers”, vertelt Arends. „Fietsers komen heel hard het park ingereden en vinden dat voetgangers aan de kant moeten.” Maar het is een voetgangerszone, dus mensen mogen op de weg lopen, weet Arends.
Sinds de schermen zijn geplaatst, rijden er al aanzienlijk minder fatbikes door het park, merkt hij op. En dan zijn er ook nog verkeersbordjes en op de stoep gespoten waarschuwingen waarop staat dat het rijden op fatbikes in het Vondelpark vanaf 11 mei verboden is. Arends vraagt zich af of het fatbikeverbod het verkeer in het park veiliger zal maken. „Ik zie het zo: de fiets is een middel om je gedrag te uiten. Als dat niet meer mag op de fatbike, doen ze het straks op een ander vervoermiddel.”
Fatbikers laten zich niet zien op de zondag voor het verbod. Een half uurtje turven in het midden van het park levert – naast een stoet aan veelal elektrische stadsfietsen – vijf racefietsen, achttien elektrische bakfietsen, een handbike en twee scootmobielen op. Het meest dominant aanwezig zijn de hardloopclubjes die soms met tientallen lopers de hele breedte van de weg innemen.
Ook een politieagent die op zijn motorfiets een rondje maakt, is nog geen fatbikes tegengekomen. Maar ze zorgen wel degelijk voor overlast en gevaarlijke situaties. De gemeente Amsterdam „ontvangt regelmatig meldingen van (bijna-) botsingen”, aldus een persbericht over het verbod. Onlangs hield de agent een jochie van elf staande die met een opgevoerde fatbike 45 kilometer per uur door het park reed, vertelt hij. Hij belde zijn ouders op. Volgens de agent is veilig verkeer in het park vooral een kwestie van „elkaar een beetje de ruimte geven, ongeacht op welk vervoermiddel je zit”.
Fatbikes in het Vondelpark, afgelopen vrijdag.
De gemeente Enschede voerde in maart al een fatbikeverbod in, als eerste gemeente in Nederland. Net als Amsterdam werkt Enschede met een aanpassing van de algemene plaatselijke verordening, omdat landelijk beleid op zich laat wachten. Het ‘inrijdverbod’, dat tijdens winkeluren voor de Enschedese binnenstad geldt, lijkt te werken waar het voor bedoeld is, laat een woordvoerder van de gemeente weten. Het publiek kan weer rustig winkelen en de overlast is verminderd. In twee maanden tijd zijn negen boetes en dertig waarschuwingen uitgedeeld.
Kees Buskemolen (67) die vanuit Aalsmeer een fietstochtje naar de hoofdstad heeft gemaakt vindt fatbikes „kleredingen”, zegt hij. Hij zet net zijn fietshelm af om een boterham te eten op een bankje. „Het zijn vaak hele jonge jongens die zich onaantastbaar wanen.” Van hem mogen ze het verbod „over het hele land” uitrollen. Maar of het gaat werken, betwijfelt Buskemolen. Het Amsterdamse verbod geldt voor banden die breder zijn dan 7 centimeter. Fabrikanten passen hun modellen al aan naar zogenoemde ‘skinnybikes’ om een verbod te omzeilen.
De Amsterdamse wethouder Melanie van der Horst (Verkeer) gaat fatbikers er maandag persoonlijk op wijzen dat ze niet langer welkom zijn. Na twee weken waarschuwen gaan handhavers ook boetes uitdelen: 115 euro voor mensen vanaf 16 jaar en 57,50 euro voor kinderen tussen de 12 en de 15. Daarna wordt een verbod mogelijk ook op andere plekken in de stad van kracht.
Na twee uur zoeken doemt toch een fatbike op in het park. Alleen rijdt hij niet. De Burkinese kunstenaar Papa Adama hangt boven de brede wielen op het stuur. „Die is van mijn dochter”, zegt hij over zijn tweewieler. Adama heeft een schilderij in de hand, en twee plastic zakken met statiegeldflessen en -blikjes aan zijn stuur. Hij is dakloos en is overdag vaak in het park te vinden om te hangen.
Of hij wist dat hij vanaf morgen met de brede wielen niet meer welkom is in het Vondelpark? „Echt waar? Vanaf 11 mei? Dat is de sterfdag van Bob Marley”, zegt hij. „Ik had de schermen wel zien staan maar wist het niet, dank je brother!” Het zal zijn tijd wel duren, want volgende maand vertrekt Adama naar zijn geboorteland Burkina Faso, na ruim twee decennia in Nederland en vier jaar op straat. Hij wil er een artist residency opzetten in zijn geboortestad Ouagadougou, maar mist nog startkapitaal.