nieuwsbriefNRC Voorkennis
NRC Voorkennis Bij Ahold is een buitenstaander benoemd tot nieuwe ceo, bij Heineken zijn ze nog op zoek naar een nieuwe topbestuurder van buiten de bierbrouwer. Is er een nieuwe trend gaande, waarin grote bedrijven niet meer voor hun eigen leiders kunnen zorgen? Of is het een teken van zwakte in deze twee Hollandse bedrijven?
Ahold-ceo Frans Muller gaat eind volgend jaar met pensioen. Hij wordt opgevolgd door Fransman Thierry Garnier, die van buiten het bedrijf komt.
Een goede leider is vanaf de eerste dag bezig met haar of zijn opvolging. Ik weet niet hoe vaak ik die les in managementliteratuur ben tegengekomen.
Hebben Frans Muller en Dolf van den Brink hun werk dus niet goed gedaan? Ahold maakte vorige week bekend dat Muller volgend jaar april met pensioen gaat en wordt opgevolgd door de Fransman Thierry Garnier, die zonder Aholdverleden de overstap maakt van doe-het-zelfketen Kingfisher. Bij Heineken is de zoektocht naar een opvolger van Van den Brink nog gaande, maar is door de raad van commissarissen duidelijk gemaakt dat het vrijwel zeker om een nieuwe ceo van buitenaf zal gaan.
Dit is een ingekorte versie van de NRC Voorkennis-nieuwsbrief. Twee keer per week schrijft de economieredactie van NRC daarin over economische ontwikkelingen die op de redactievloer tot opwinding leiden. Inschrijven (voor Plus-abonnees) doe je hier:
Inschrijven voor NRC Voorkennis
Opmerkelijk omdat Heineken en Ahold bij uitstek Nederlandse bedrijven zijn, waar de opvolging van oudsher van binnenuit is geregeld. Bij Heineken via een lang opleidingstraject, die talenten als Van den Brink en zijn voorganger Jean-Francois van Boxmeer op de toppositie brachten. Slechts één keer sinds het afscheid van Freddy Heineken werd daarvan afgeweken met Karel Vuursteen, maar ook hij had na zijn overstap van Philips eerst twee jaar warmgedraaid in het bestuur van de bierbrouwer voordat hij de leiding over het gehele concern in handen kreeg.
Bij Ahold werd één keer een volstrekte buitenstaander gehaald sinds Albert Heijn zelf met pensioen is gegaan. Dat was na het boekhoudschandaal in 2003 toen bij Ikea de Zweed Anders Moberg werd weggeplukt. Andere mannen die het bij Ahold tot ceo schopten (Cees van der Hoeven, Dick Boer) hadden veelal een loopbaan bij andere bedrijven achter de rug voor ze bij het supermarktconcern kwamen, maar bekleedden dan eerst enige jaren andere posities voordat ze het tot ceo schopten. Muller zelf kwam mee met Delhaize na de fusie tussen de Belgische en de Nederlandse supermarktgiganten met een sterke aanwezigheid in het noordoosten van de VS en werd pas twee jaar later ceo.
Waarom de commissarissen van Heineken buiten het concern rondkijken en bij Ahold de keuze al op een buitenstaander is gevallen, moet nog duidelijk worden. Een opmerkelijke overeenkomst: beide bedrijven hebben pas sinds vorig jaar een nieuwe president-commissaris, die dus al snel hun stempel drukken.
Twee van die gevallen zo snel achter elkaar is opvallend. Maar zien we daarmee ook direct een trend? Daarom maar even een lijstje samengesteld met benoemingen van ceo’s bij beursgenoteerde bedrijven met een langere Nederlandse traditie:
Kortom: vijf van de negen nieuwe ceo’s kwamen de afgelopen twee jaar van binnen de organisatie. In die klassieke theorie hebben de raden van commissarissen samen met de vertrekkende ceo de opvolging dus volgens het boekje voorbereid.
Nu we toch dat lijstje hebben, is het interessant om te kijken of er andere trends in te ontdekken zijn. Allereerst valt op dat er onder de acht benoemingen slechts twee Nederlanders zitten. Inclusief de benoeming van Garnier bij Ahold zijn drie van de acht nieuwe ceo’s afkomstig uit Frankrijk. Eerder al benoemden AkzoNobel en Corbion Franse topmannen.
Gezien de jarenlange ondervertegenwoordiging van vrouwen in de besturen van Nederlandse ondernemingen mag als hoopgevend gelden dat de helft van deze benoemingen in de afgelopen twee jaar topvrouwen waren. Dat is ook internationaal een uitzonderlijke score. In 2025 betrof het internationaal bij ceo-benoemingen bij slechts 9 procent een vrouw.