‘Help, ik ben m’n peukje kwijt!” Een jongen van 12 kijkt verdwaasd om zich heen. Hij staat op het strand en houdt een roze kinderemmertje in zijn hand. Een stevige noordoostenwind heeft het net gevonden peukje daaruit geblazen.
„Wacht, hij ligt hier! O nee, het is een schelpje.”
Een paar tellen later veert hij op. „Yes, ik heb ’m weer.” Triomfantelijk houdt hij de oude, verschrompelde sigarettenfilter tussen duim en wijsvinger omhoog.
De jongen is de zoon van de verslaggever en mocht vanwege de meivakantie mee op reportage: peuken en afval rapen op het Scheveningse strand, vlak bij de haven naast strandtent Hartbeach. Onder leiding van Ralph Groenheijde, oprichter van TrashUre Hunt, een organisatie die opruimacties organiseert en kunst maakt van gevonden afval.
„Welkom bij deze filterchallenge”, zegt Ralph tegen de aanwezigen. Naast ons doen ook zijn vriendin en zoon mee, net als drie ouderen van tachtig plus.
Ralph vertelt over een surfvakantie in Costa Rica, waar zijn zoon geen schelpen zocht, maar plastic doppen. Wat doet al dat plastic met de aarde? Terug in Scheveningen begon hij afval te rapen. Hij kreeg vrienden enthousiast om mee te doen en besloot twaalf jaar geleden zijn baan op te zeggen om zich volledig op deze nieuwe roeping te storten.
De ouderen hebben inmiddels bouwmarkthandschoenen aangetrokken, emmertjes, grijpers en visnetjes gepakt en beginnen aan hun ronde. Het verhaal van Ralph kennen ze inmiddels wel.
Ralph praat enthousiast verder. Hij vergelijkt TrashUre Hunt met een game. „Je lichaam is de controller, je leefomgeving de game-area en alles wat niet in de natuur hoort zijn de schatten. Door afval op te rapen word je fitter en sterker, red je dieren én verdien je heldenpunten en heldenlevels.”
Inmiddels krijgt de organisatie jaarlijks zo’n 10.000 ‘helden’ in beweging: ongeveer 7.000 volwassenen via bedrijfsuitjes en 3.000 kinderen via scholen. In de afgelopen jaren verzamelden vrijwilligers ruim 1,7 miljoen sigarettenfilters en zo’n 67.000 kilo afval.
Het is de bedoeling, legt Ralph uit, dat we tussen de groene vlaggen blijven. Dit stuk strand is een van de vier rookvrije zones aan de Haagse kust. Het doel: kijken hoeveel sigarettenfilters hier nog liggen. Ralph houdt de vondsten nauwkeurig bij en ziet zo dat de zones effect hebben. „Hier bestaat 85 procent uit restafval en 15 procent uit filters. Op andere delen van het strand is dat andersom.”
We gaan aan de slag. Op het eerste gezicht lijkt er niets te liggen. Maar dan: een zalmroze oorbel, daar een pizzasnijder, even verderop een hasjblikje Hia Blond. We vinden bierdopjes, spijkers, glasscherven, billendoekjes, sokken, een panty, een speelgoedautootje, touw en rietjes. En tientallen sigarettenfilters.
Midden op het strand staat een verdwaalde rieten stoel. „Die gaat ook mee.” Je vindt de gekste dingen, zegt Ralph. Hij wil een voorbeeld geven, maar bedenkt zich. „Ach, zeg nou”, dring ik aan. „Daar”, zegt hij terwijl hij naar zee wijst, „spoelde jaren terug een enorme dildo mét ballen aan.”
Na een uur hunten brengen we de opbrengst naar de verzamelplaats naast de pier. We stallen alle gevonden voorwerpen uit en maken er een kunstwerk van. Daarna tellen we: 62 peuken in de rookvrijezone, waarvan 22 oude vergeelde pluizige filters die volgens Ralph al jaren in het zand hebben gelegen. En 28 peukjes langs het pad. Dan het zwerfaval: 412 stuks.
Er arriveert een schoolklas. Ralph houdt zijn praatje, waarna de jongeren het strand op stormen. Even later komen de eersten terug met zakken vol afval. En met een balk en rioolpijp van de naastgelegen strandtent.
Juliette Vasterman vervangt deze week Hans Steketee op deze plek.