Huishoudens in Nederland gaan vanaf 2028 extra betalen voor hun CO2-uitstoot via benzine, diesel en gas, blijkt uit een nieuwe doorrekening van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Het gaat om de invoering van het tweede Europese emissiehandelssysteem, ETS2, dat naast grote ook kleinere bedrijven en particulieren raakt en de maandelijkse energierekening merkbaar kan verhogen.
Volgens de berekeningen betaalt een bewoner van een klein appartement met cv-ketel die jaarlijks zo’n 6.000 kilometer rijdt in 2030 ongeveer 10 tot 20 euro per maand extra voor brandstof en gas. Wie in een ouder, vrijstaand huis woont en 20.000 kilometer per jaar rijdt, kan uitkomen op 30 tot 70 euro per maand. Huishoudens met een warmtepomp en elektrische auto krijgen geen extra lasten via ETS2, omdat stroomverbruik (nog) niet onder dit nieuwe systeem valt. Ook uitademen blijft voorlopig 'gratis'.
De bedragen zijn schattingen en hangen sterk af van de toekomstige CO2-prijs, waarschuwt het PBL. Vooral na 2030 kunnen de kosten verder oplopen, terwijl Nederland daar maar beperkt grip op heeft doordat de prijs op Europees niveau wordt bepaald. PBL-directeur Marko Hekkert wijst erop dat hoge energieprijzen eerder al hebben geleid tot "zorgen over energiearmoede" en ziet risico’s voor mensen met lagere inkomens.
De politiek zal kwetsbare huishoudens gerichter moeten helpen, stelt het PBL, bijvoorbeeld via inkomensondersteuning of subsidies voor energiebesparing. Huiseigenaren kunnen hun rekening omlaag brengen door beter te isoleren of over te stappen op een (hybride) warmtepomp of elektrische auto, maar zulke investeringen zijn lang niet voor iedereen haalbaar. Huurders zijn bovendien afhankelijk van hun verhuurder voor aanpassingen aan de woning, wat de ongelijkheid kan vergroten.
ETS2 werkt met emissierechten: voor elke ton CO2 moet een recht worden gekocht. Het aantal rechten daalt elk jaar, waardoor de maximale uitstoot stap voor stap afneemt. Bij ETS1 kopen bedrijven die zelf uitstoten de rechten, maar bij ETS2 zijn dat de energie- en brandstofleveranciers; zij zullen hun hogere kosten doorberekenen aan consumenten. Een deel van de veilingopbrengst gaat naar het Europese Sociaal Klimaatfonds om kwetsbare groepen te steunen, de rest naar de lidstaten, die wordt aangeraden - niet verplicht - dit geld in te zetten voor klimaatbeleid.
Het kabinet heeft daarvoor al een Sociaal Klimaatplan aangekondigd met vijf maatregelen. Zo moet er extra geld komen voor het Nationaal Warmtefonds om woningverduurzaming te versnellen en is een publiek energiefonds in de maak dat huishoudens helpt bij investeringen in energiebesparing. Daarnaast is het de bedoeling dat de slechtste energielabels E, F en G in de huursector vanaf 2029 verdwijnen, zodat woningen zuiniger worden en bewoners minder gevoelig zijn voor stijgende CO2-kosten.
Afbeelding: Grok AI / FOK.nl
Source: Fok frontpage