Oekraïense vluchtelingen in Nederland willen steeds vaker een blijvende toekomst opbouwen in ons land en zijn meestal niet van plan binnen twee jaar terug te keren naar Oekraïne. Dat blijkt uit nieuw onderzoek in opdracht van de Rijksoverheid onder duizenden Oekraïners die hier sinds de oorlog verblijven. Hun kijk op de toekomst is de afgelopen jaren duidelijk verschoven richting Nederland.
Het gaat om een langlopend onderzoek naar de leefsituatie en maatschappelijke positie van Oekraïense vluchtelingen. In 2023 zijn ongeveer 3500 mensen bevraagd; dezelfde groep krijgt in 2025 opnieuw vragen voorgelegd om veranderingen in beeld te brengen. De uitkomsten laten zien hoe verblijf in Nederland, werk en gezin langzaam zwaarder gaan wegen dan de band met het thuisland.
Slechts één op de vijf Oekraïners zegt momenteel te willen terugkeren zodra dat mogelijk is. Het gaat daarbij vaak om mensen van 67 jaar en ouder, die nog een partner of andere familie in Oekraïne hebben en hun land sterk missen. De meerderheid twijfelt of geeft aan voorlopig niet terug te willen, waarbij de onzekerheid over het verloop van de oorlog een grote rol speelt.
Veel vluchtelingen verwachten dat de oorlog niet binnen twee jaar voorbij is, of durven daar geen voorspelling over te doen. Zelfs als Oekraïne weer veilig zou zijn, zegt 43 procent nog steeds geen plannen te hebben om dan terug te keren. Dat aandeel ligt duidelijk hoger dan twee jaar geleden, toen dezelfde mensen hierover werden ondervraagd.
Door de lange duur van de oorlog hebben veel Oekraïners inmiddels een bestaan in Nederland opgebouwd. Onderzoekers zien een "toenemende gerichtheid op Nederland": driekwart van de ondervraagden geeft aan een Nederlands paspoort te willen. Vooral jongere mensen en vluchtelingen die hier werk hebben, zien voor zichzelf een toekomst in Nederland; hoe jonger iemand bij aankomst was, hoe kleiner de kans dat die persoon terug wil.
Tegelijkertijd maken de meeste Oekraïners zich zorgen over hun verblijfszekerheid. Ongeveer 134.000 mensen vallen nu onder de Europese Richtlijn Tijdelijke Bescherming, die recht geeft op opvang, medische zorg, onderwijs voor kinderen en toegang tot werk en studie. Deze regeling is al eens verlengd, maar loopt in maart 2027 af; daarna kunnen betrokkenen een tijdelijke verblijfsvergunning krijgen voor drie jaar. De onderzoekers benadrukken dat duidelijke informatie over de verblijfsstatus belangrijk is voor deze groep.
Oekraïens gezin in Nederland (Afbeelding: Grok AI / FOK.nl)
Source: Fok frontpage