Het aantal mensen dat illegaal de Europese Unie binnenkomt, is in de eerste vier maanden van 2026 met 40 procent gedaald ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Dat blijkt uit exclusieve Frontex-cijfers in het bezit van de ARD. Van januari tot en met april reisden bijna 29.000 mensen irregulier de EU in — het laagste niveau in jaren.
Irreguliere migratie EU: centrale Middellandse Zee blijft drukste route
De centrale Middellandse Zee — doorgaans met vertrekpunt Libië en aankomst aan de Italiaanse kust — blijft de meest gebruikte route voor irreguliere migranten. De oostelijke Middellandse Zeeroute, via Turkije naar Griekenland en Cyprus, staat op de tweede plek. Beide routes zijn samen goed voor ongeveer twee derde van alle irreguliere inreizen in de EU.
De daling zet een langere trend voort. Over heel 2025 daalde het aantal irreguliere inreizen met 26 procent, tot bijna 178.000 mensen — minder dan de helft van het totaal in 2023 en het laagste niveau sinds 2021.
Samenwerking met partnerlanden en slecht weer als verklaring
Twee factoren worden aangewezen als voornaamste oorzaken van de daling. Samenwerkingsafspraken met landen aan de Noord-Afrikaanse kust — waarbij die landen in ruil voor EU-geld mensen tegenhouden en smokkelnetwerken aanpakken — spelen een belangrijke rol. Daarnaast hielden moeilijke weersomstandigheden aan het begin van het jaar mensen weg van de gevaarlijke overtocht.
Frontex-directeur Hans Leijtens noemde de aanpak effectief: smokkelaars wordt het moeilijker gemaakt om migranten Europa binnen te brengen. "De motivatie kun je niet zomaar afpakken, maar de route kun je wel afsnijden", aldus Leijtens.
Meer dan 1.200 doden in Middellandse Zee dit jaar
Ondanks de dalende aantallen blijven de gevolgen van deze humanitaire crisis groot. Volgens de Internationale Organisatie voor Migratie zijn dit jaar al meer dan 1.200 mensen in de Middellandse Zee omgekomen.
EU-asielhervorming
Op 12 juni treedt het EU-Pact voor Migratie en Asiel volledig in werking. De nieuwe regels voorzien in strengere controles aan de buitengrenzen, snellere asielprocedures en beperkingen voor asielzoekers om door te reizen naar andere EU-landen.
Vanaf 12 juni 2026 zijn alle EU-lidstaten verplicht om een grensprocedure te hebben, waarbij asielaanvragen aan de buitengrens in maximaal twaalf weken worden afgehandeld. Vijftien EU-lidstaten zijn momenteel hun verplichtingen vanuit het EU-migratiepact nagekomen.
Nederland grotendeels op koers, maar wet nog niet door Eerste Kamer
Op hoofdlijnen voldoet het Nederlandse opvangsysteem al aan de relevante bepalingen van de nieuwe opvangrichtlijn. Ook voor terugkeer geldt dat Nederland al voldoet aan de betreffende pactverplichtingen. De IND heeft aangegeven per 12 juni klaar te zijn om de nieuwe asielprocedure — korter en met minder processtappen — uit te voeren.
Er is wel een formeel struikelblok. Het kabinet diende de benodigde uitvoeringswet in december 2025 in. De Tweede Kamer keurde het wetsvoorstel in april 2026 goed, maar de Eerste Kamer moet het voorstel nog goedkeuren. Met de inwerkingtreding op 12 juni staat de tijd te dringen.
Frontex in actie op de Middellandse Zee (@Gemini-AI-impressie)
Source: Fok frontpage