DEN HAAG - 'Het is buiten alle proporties.' Hagenaar Jurriaan Wouters kan er met zijn verstand niet bij dat de Nederlandse mannen die in mei 1940 sneuvelden in de Slag om Den Haag in een massagraf liggen. Hij strijdt al jaren voor een ereveld met individuele graven. Hart voor Den Haag steunt hem en gaat opnieuw een poging wagen om hem te helpen.
De ongeveer 167 militairen die in de Meidagen om het leven kwamen liggen 86 jaar na dato nog altijd in een massagraf op de Algemene begraafplaats aan de Haagse Kerkhoflaan. Op die plek staat een monument van natuursteen waarin hun namen zijn gegrafeerd. Sinds 2009 wordt jaarlijks op 10 mei een herdenking gehouden.
'In dit noodgraf zijn de gesneuvelde militairen neergelegd. Letterlijk zand erover', zegt Jurriaan Wouters. Zijn Vereniging 18 juni zet zich al lang in voor een waardige herbegrafenis voor alle gesneuvelde militairen.
Dat verdienen de mannen, vindt hij, omdat zij hun leven lieten tijdens de gewonnen Slag om Den Haag. Daardoor werd de Duitse opmars tot staan gebracht en kregen het kabinet en de koningin de kans om te vluchten.
Wouters: 'De Slag om Den Haag was heel belangrijk. De Duitser werden als onoverwinnelijk beschouwd, maar toen zijn ze voor het eerst verslagen. De hele luchtlandingsdivisie is compleet vernietigd door dienstplichtige jongens. Het heeft twee jaar geduurd voordat de luchtlandingsdivisie weer was opgebouwd.'
Toch hebben de militairen niet de eer gekregen die ze verdienen, vindt Wouters. 'Dit verzamelgraf is ons militairen onwaardig', zegt hij.
'Het is echt buiten alle proporties, ik heb er geen woorden voor. We willen een ereveld, met individuele graven met grafzerken met hun naam erop. Dat maakt de impact duidelijk van die strijd. Op dit veldje zie je dat niet. Niets is zo duidelijk als je rijen grafzerken ziet.'
Ook gemeenteraadslid Richard de Mos van Hart voor Den Haag vindt dat de gesneuvelde militairen een herkenbare, respectvolle laatste rustplaats moeten krijgen.
'Deze mannen hebben gevochten voor onze vrijheid en liggen al 86 jaar in een massagraf. Dat is simpelweg Den Haag onwaardig', zegt hij.
De Mos diende in 2021 al eens een initiatiefvoorstel in dat moest leiden tot een ereveld, maar dat plan kreeg geen politieke meerderheid. Het toenmalige college van burgemeester en wethouders zei weliswaar begrip te hebben voor het voorstel, maar vond dat er te veel haken en ogen aan zitten.
Zo is het ministerie van Defensie rechthebbende van het massagraf en die geeft geen toestemming voor het opgraven van de oorlogsslachtoffers, stelde het college. Bovendien is het vinden van een geschikte locatie ingewikkeld in een stad waar al weinig ruimte is.
Daarnaast zou het lastig zijn om alle gesneuvelden te identificeren, zijn er ethische beperkingen waarbij nabestaanden bijvoorbeeld bezwaar kunnen hebben tegen de verstoring van grafrust en loopt het voorstel flink in de papieren: meer dan een miljoen euro.
Toch doet Hart voor Den Haag een nieuwe poging, omdat de stad 'een bijzondere historische verantwoordelijkheid draagt', vindt De Mos. Hij heeft zijn oog laten vallen op een locatie vlak bij de Kerkhoflaan. 'Dat is gemeentelijke grond die vrij is gekomen en kan makkelijk verstrekt worden', zegt hij.
Volgens De Mos is een ereveld wel degelijk mogelijk als de politieke wil er maar is. 'Het is gewoon een ordinaire centenkwestie', zegt hij. 'Deze plek doet geen recht aan het leven dat de militairen gegeven hebben voor de vrijheid van ons land.' Zijn partij heeft raadsvragen gesteld om het college hiervan te overtuigen.
Voor Wouters gaat de strijd hoe dan ook door. 'Ik stop nooit', zegt hij. 'Zeker in deze tijd waarin oorlog overal de kop opsteekt is een ereveld belangrijker dan ooit. Ik zal niet rusten totdat dit gerealiseerd is.'
Source: Omroep West Den Haag