Daniel Handler Schrijver Yael van der Wouden (38) las Adverbs (2006) van Daniel Handler als twintiger en was compleet omver geblazen. Ze raadde het boek iedereen aan, maar nooit leek iemand zo enthousiast als zij. Na herlezing snapt ze wel waarom.
„Toen ik twintig was, had ik het gevoel dat mijn leven eindelijk kon beginnen. Ik was meerdere keren blijven zitten op de middelbare school. Ik dacht dat er iets mis was met mij. Maar in dat jaar veranderde alles: mijn studie ging goed. Ik had plezier in lezen. In de trein van Zwolle naar Utrecht, waar ik de lerarenopleiding Engels volgde, las ik Adverbs van Daniel Handler.
Adverbs bestaat uit korte verhalen die telkens draaien om een andere vorm van verliefdheid. De ene keer is iemand ‘immediately in love’, de andere keer ‘briefly’. De situaties zijn vrij absurd. Zo opent het boek met een man die zijn relatie niet durft te beëindigen, vervolgens smoorverliefd wordt op zijn taxichauffeur en hem daarna door de stad achtervolgt. Sommige personages keren later terug, terwijl andere juist dezelfde naam dragen maar niet dezelfde persoon zijn. Daardoor word je als lezer voortdurend op het verkeerde been gezet.
Dat Adverbs bij mij zo aansloeg, was niet zomaar. Zoals veel tieners in de jaren negentig en nul bracht ik een groot deel van mijn tijd online door. Ik zocht toentertijd naar contact met leeftijdsgenoten, wat in Zwolle niet goed lukte. Online had ik contact met mensen van over de hele wereld, onder wie een vriendin uit Canada die me af en toe pakketjes stuurde.
Een keer zat daar Tin House Magazine tussen, een Amerikaans literair tijdschrift dat veel schrijvers publiceerde met die typische indie-energie waar ik me sterk tot aangetrokken voelde. Denk aan auteurs als Dave Eggers, Nick Hornby en dus Daniel Handler. Al die schrijvers hadden een vergelijkbare, rare humor. Tegelijk zag ik ook iets heel hoopvols in hun werk: het idee dat er oneindig veel liefde is in de wereld, hoe rommelig of ongemakkelijk ook.
Toen Adverbs uitkwam, herkende ik de naam van Handler daarom meteen. Ik vond het boek op een toegankelijke manier experimenteel. In alle verhalen staat dus de liefde centraal, maar die liefde is heel rommelig en chaotisch. Ik stond op die leeftijd te popelen om ook zo’n verliefdheid mee te maken. Bovendien las ik er voor het eerst een queer-liefdesverhaal in waarin de geaardheid van de personages nergens ter discussie stond.
In de afgelopen twintig jaar heb ik Adverbs vaak aangeraden, maar niemand reageerde er zo enthousiast op als ik destijds. Af en toe herlas ik losse verhalen, maar nu was het de eerste keer in twintig jaar dat ik het boek weer helemaal van begin tot eind las. Inmiddels snap ik waarom het mijn vrienden niet zo aansprak.
De verhalen zijn eigenlijk compleet hysterisch en bevatten ook heel veel herhaling. Overal duiken dezelfde symbolen op, zoals eksters en geesten. Je leest voortdurend over ellende. Er is elke keer een vulkaan die uitbarst, iemand die doodgaat of iemand die wordt verlaten. Het zijn een stuk of vijf verhalen die me het meest waren bijgebleven, waaronder dat eerste verhaal over de man en de taxichauffeur. Die verhalen vond ik nu nog steeds het sterkst.
Tijdens het herlezen voelde ik veel empathie voor mijn twintigjarige ik. Dit boek teruglezen liet heel erg zien wie ik toen was, dat kan ik niet haten. Ook de aantekeningen die ik er destijds in maakte – van iemand die net iets van literatuuranalyse begon te begrijpen – vond ik lief om terug te lezen. Ik zou het boek nog steeds wel aanraden, maar aan zeer specifieke mensen die de 2007-vibe ook kunnen waarderen.”
In de rubriek ‘Teruglezen’ vertellen boekenliefhebbers over een werk dat in het verleden veel indruk op hen heeft gemaakt.