Den Haag steunt deze week in Chişinău, de hoofdstad van Moldavië, een Europese oproep om het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) anders uit te leggen, zodat criminele asielzoekers makkelijker kunnen worden uitgezet. De 46 lidstaten van de Raad van Europa praten daar donderdag en vrijdag over een politieke verklaring die Europese rechters meer ruimte moet geven om uitzettingen toe te staan, terwijl mensenrechten volgens de tekst "te allen tijde" gewaarborgd blijven.
Centraal in de discussie staan met name artikel 3 (verbod op foltering) en artikel 8 (recht op gezinsleven) van het EVRM, die nu vaak uitzetting in de weg staan. Zo mocht Nederland recent geen alleenstaande mannelijke asielzoekers terugsturen naar België vanwege gebrekkige opvang, en kon het Verenigd Koninkrijk een tot terrorisme veroordeelde man niet naar Bangladesh uitzetten omdat hij daar risico op marteling zou lopen.
Europese landen vinden dat de invloed van het EVRM, dat sinds 1950 de burgerrechten beschermt, sterk is toegenomen in migratiezaken. De Fundamental Rights Agency, een adviesorgaan van de EU, spreekt inmiddels van een "aanzienlijke hoeveelheid" jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens over migratie en uitzetting. Verschillende regeringen willen daarom meer ruimte om zelf hun asiel- en migratiebeleid vorm te geven.
In Nederland lag dit onderwerp eerder nog gevoelig. Toenmalig premier Dick Schoof weigerde in mei 2025 een kritische brief van negen Europese landen te ondertekenen, waarin werd gepleit voor een andere interpretatie van het EVRM door Europese rechters. Die weigering zorgde voor grote ergernis bij de PVV, die kort daarna uit het kabinet stapte.
Het huidige kabinet kiest nu een andere lijn en sluit aan bij een bredere Europese wens om een gezamenlijke politieke verklaring op te stellen. Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) benadrukt het belang van een goed werkend Europees asielsysteem: "Om in Nederland rust te krijgen in de opvang, is een goed functionerend Europees asielsysteem cruciaal."
In de Tweede Kamer klinkt desondanks scepsis over de uitkomst in Chişinău. JA21-Kamerlid Diederik Boomsma stelt dat een politieke verklaring niet volstaat om "het primaat van de politiek te herstellen". Volgens hem is daar een nieuw protocol bij het EVRM voor nodig. Hij zegt de definitieve tekst van vrijdag af te wachten, maar spreekt zijn zorg uit over "asieljuristen die de impact en rol van het EVRM bij migratiebeleid bagatelliseren, terwijl die enorm en evident is".
Ter illustratie (Afbeelding: Grok AI / FOK.nl)
Source: Fok frontpage