Alsof er niets aan de hand is, wordt vanavond de zeventigste editie van het Eurovisie Songfestival gevierd. Met een live orkest, oud-winnaars en een bombastische opening hoopt de organisatie dat mensen net zo genieten als altijd. Maar van de feestelijke editie is weinig overgebleven.
Het had een iconische editie moeten worden, deze zeventigste viering van het Eurovisie Songfestival in Wenen. Zanger JJ had de bokaal nog maar net ontvangen of er werd al flink gespeculeerd welke kenmerkende artiesten naar Oostenrijk zouden afreizen om het feestje mee te vieren.
Maar vanavond geen Maneskin, Jamala of Conchita Wurst. De Songfestival-kijker moet het doen met Ruslana en Lordi, twee publiekslievelingen van vorig jaar (Miriana Conte en Erika Vikman, hieronder te zien) en twee niet-winnaars (de nummer twee van 2017 en de nummer acht van 2004). Leuk voor de echte liefhebber, maar de gemiddelde kijker zal van een groot deel van deze artiesten geen idee hebben wie het zijn.
En dat terwijl het Songfestival supersterren heeft voortgebracht. ABBA en Céline Dion worden altijd genoemd, maar ook Loreen, Rosa Linn en Duncan Laurence scoorden gigantische hits dankzij het muziekfestival. En Julio Iglesias, Bonnie Tyler en Cliff Richard stonden als gevestigde artiesten al eens op het podium.
Zeventig oud-deelnemers ondertekenden begin deze maand een open brief met een oproep om Israël voortaan uit de competitie te houden. Vijf landen, waaronder Nederland, boycotten deze editie. Sinds de introductie van de halve finales deden er niet zo weinig landen mee.
Wie in Wenen een rondje loopt, merkt daar weinig van. In de stad leeft het Songfestival zoals dat de afgelopen jaren ook leefde in Bazel, Malmö en Liverpool. De fans kunnen hun hart ophalen in verschillende Eurovisie-cafés, de Eurovision Village en uiteraard in de Wiener Stadthalle. 95.000 tickets werden in rap tempo verkocht en de merchandise is niet aan te slepen.
Hoewel Nederland niet meedoet, zijn de Nederlandse fans (en media) er wel in groten getale. Het grootste deel van die mensen is er met een dubbel gevoel. NU.nl sprak meerdere fans die flink getwijfeld hebben of ze wel wilden gaan. Maar ja: het feestje lonkt.
De Nederlandse artiest wordt echt wel gemist, stellen fans uit andere landen. Opvallend is dat ze dat alleen zeggen als je ze er specifiek naar vraagt. Veel fans staan er niet zo bij stil dat vijf landen afwezig zijn. Vreemd is dat niet: de shows maken er geen woord aan vuil. Spanje, Slovenië, IJsland, Ierland en Nederland zijn er gewoon niet.
De reden voor die boycot, de deelname van Israël, speelt wel een duidelijke rol deze editie. In de eerste halve finale werd tijdens het optreden van de Israëlische zanger Noam Bettan gejoeld en werden pro-Palestijnse leuzen gescandeerd. Mensen werden de zaal uitgezet.
De Zweedse zangeres Alicia kreeg een reprimande van organisator European Broadcasting Union (EBU) toen zij zei dat ze wilde winnen zodat Israël dat niet zou doen. En als je artiesten bij de openingsceremonie vroeg naar wat zij vinden van de deelname van Israël en de boycot van andere landen, kwam er niet meer dan een politiek correct antwoord.
Om de leden van de EBU tegemoet te komen, werden de regels over stemmen aangescherpt. Dat gebeurde niet zomaar: de afgelopen twee jaar waren er duidelijke aanwijzingen dat Israël overheidsgeld had gebruikt om stemmen te werven. Dat mag absoluut niet. En dus werd dat nóg duidelijker gecommuniceerd.
Het aantal stemmen per persoon werd gehalveerd. Uit onderzoek van The New York Times bleek hoe in sommige landen slechts een paar honderd stemmen een enorm verschil hadden gemaakt voor het puntenaantal van Israël.
Dat in combinatie met de politieke inmenging leidde ertoe dat in de halve finales en ook de finale vanavond concreet wordt opgeroepen niet álle stemmen voor één land te gebruiken. "Spread the love", roepen de presentatoren steeds.
Dat was in Israël nog niet helemaal doorgedrongen. Begin deze week kreeg de Israëlische omroep KAN een tik op de vingers omdat Bettan in verschillende talen een oproep deed alle tien stemmen naar hem te laten gaan. Dat mag dus niet. Maar die tik was niet meer dan dat. Het heeft verder geen enkele gevolgen gehad voor het land.
En dat wringt steeds meer: de EBU deelt wel waarschuwingen uit, maar ze leiden al jaren nergens toe. Je kunt makkelijk mazen in de wet vinden tijdens het Songfestival, zo blijkt wel.
Dat is een beetje een gegeven van de EBU, zegt Songfestival-historicus Dean Vuletic tegen NU.nl. De organisatie is volgens hem extreem voorzichtig in het nemen van eigen beslissingen: alles moet in overleg met de leden. "Het is een niet-politieke organisatie die te maken krijgt met heel politieke issues", zegt Vuletic. "Kijk naar het uitsluiten van Rusland in 2022. Dat kon ook alleen maar na verschillende Europese sancties en instemming van alle leden."
Of het nu de boycot is, de deelname van Israël of gewoon dat het Songfestival minder leeft: de EBU moet geschrokken zijn deze week. Want naar dat grote zeventigste feestje kijken dit jaar in veel landen een stuk minder mensen. Italië, het Verenigd Koninkrijk, Zweden en België vestigden negatieve records qua kijkcijfers.
Dat is een probleem dus. Maar de EBU wil er nog niets over zeggen. Eerst maar eens deze jubileumeditie afronden.
Source: Nu.nl algemeen